HC Perinatale adaptatie
21/11/2024
Pasgeborene
Periode van geboorte tot 1 maand
Zuigelingenleeftijd: tot 2e levensjaar
Geboorte: overgang van foetus naar neonaat
Aanpassingen aan leven buiten de uterus (perinatale adaptatie)
o Ademhaling: longen vullen zich met lucht
o Bloedvatenstelsel: circulatie verandert doordat longen uitzetten => veranderingen
van bloeddruk => kleine en grote bloedsomloop worden gescheiden
o Hartfrequentie (120-140/min) is lager dan bij foetus (150/min)
o Verteringsstelsel: in utero ophoping van gel, slijm en epitheelcellen in darmen
(meconium)
o Urinaire stelsel: nieren scheiden afvalstoffen uit, via urine gaat veel water verloren
o Lichaamstemperatuur: labiel
Gedrag
Eerste 15-30” na geboorte: sterk reactief gedrag:
o Hartslag is snel
o Spiertonus verhoogd
o Alert: huilt krachtig en maakt vele plotselinge lichaamsbewegingen
Tweede fase (duur: enkele minuten): rustiger en minder alert
o Spierspanning wordt normaal
o Hart- en ademhalingsfrequentie nemen af
o Uitwendige stimuli roepen minder reactie op
o Na ong. 6u is het gedrag genormaliseerd en de eerste aanpassing aan het extra-
uteriene leven voltooid
o Aantal fysiologische processen zijn langzamer
Adaptatie aan het extra-uteriene leven
Veranderingen in de ademhaling
In utero:
o Longvaten ineengedrukt: weerstand in arteria pulmonalis is hoog
o Borstkas is samengedrukt
o Longen gevuld met vloeistof (30ml/kg)
Tijdens uitdrijving: druk op thorax perst groot gedeelte vocht uit longen (via mond en
neus)
Rest van vocht geleidelijk geresorbeerd via bloed- en lymfecirculatie
Na sectio of stuitligging: meer longvocht (wet-lung beeld)
Na geboorte: baby haalt diep adem door krachtige samentrekking van het diafragma en
uitwendige tussenribspieren (reactie van het zenuwstelsel op het plotse verschil in
temperatuur en omgeving)
Kracht ingeademde lucht > oppervlaktespanning in luchtwegen => bronchusboom en
alveoli opgeblazen
Door daling druk wordt lucht in longen gezogen en komt er bloed in kleine bloedsomloop
Bij uitademing worden longen niet helemaal leeg gemaakt
o Luchtwegen worden opengehouden door kraakbeen bindweefsel
o Surfactant (bedekt oppervlakken van alveoli) zorgt
ervoor dat alveoli niet helemaal worden
samengedrukt (bij prematuur => longrijping)
o Door volgende ademhalingen worden alveoli
helemaal opgeblazen
, HC Perinatale adaptatie
21/11/2024
Veranderingen in de circulatie
Zuurstof bereikt longen en alveoli ontplooien zich
Oxygenatie => weerstand in longvaten valt weg => longcirculatie start
Druk in rechter atrium daalt (door stijging bloedstroom naar longen)
Druk in linker atrium stijgt door stijging bloedstroom vanuit longen
Ductus arteriosus sluit langzaam oiv O2 (
o 1e functionele sluiting => vliezen worden tegen elkaar gedrukt (binnen paar
seconden)
o Structurele sluiting (binnen paar dagen)
Arteria/vena umbilicales en ductus venosus trekken zich samen
o 1e functionele sluiting => extreme vasoconstrictie
o Structurele sluiting => verdroging, omvorming tot bindweefselstreng
Druk in linker harthelft > druk in recht harthelft > foramen ovale sluit
Structuur Functie voor de geboorte Na de geboorte
Ductus venosus Leidt bloed vanuit de vena Door constrictie van vena umbilicalis
umbilicalis naar vena cava inferior sluit de ductus venosus
Foramen ovale Laat bloed door vanuit het rechter Sluit door negatieve druk in het
naar het linker atrium, doordat de rechter atrium
weerstand in de arteria pulmonalis
groot is
Ductus Laat bloed door vanuit de arteria Sluit door constrictie
arteriosus pulmonalis naar de aorta
Placenta transfusie
Direct skin-to-skin (baby niet lager houden). Het is beter om navelstreng een paar
minuten na de geboorte pas door te knippen of af te klemmen (zodat het bloed van
placenta nog naar de baby kan stromen
Veranderingen in de nierfunctie
Voor de geboorte: geen essentiële functie (placenta fungeert als filter)
Vanaf 12e zwangerschapsweek: urineproductie
Daling vaatweerstand in niervaten: toename van circulatie in nieren met sterke
verbetering nierfunctie binnen enkele dagen na geboorte
Onrijpe nierfunctie eerste maanden: lage glomerulaire filtratiesnelheid
o Beperkte uitscheiding medicatie (uitscheiding verloopt trager dus medicatie blijft
langer actief)
o Nierdrempel voor bicarbonaat nog verlaagd: makkelijk verloren via urine
o Concentrerend vermogen nog beperkt: elektrolyten met relatief veel vocht
uitgescheiden (vochtverlies compenseren door veel te drinken
21/11/2024
Pasgeborene
Periode van geboorte tot 1 maand
Zuigelingenleeftijd: tot 2e levensjaar
Geboorte: overgang van foetus naar neonaat
Aanpassingen aan leven buiten de uterus (perinatale adaptatie)
o Ademhaling: longen vullen zich met lucht
o Bloedvatenstelsel: circulatie verandert doordat longen uitzetten => veranderingen
van bloeddruk => kleine en grote bloedsomloop worden gescheiden
o Hartfrequentie (120-140/min) is lager dan bij foetus (150/min)
o Verteringsstelsel: in utero ophoping van gel, slijm en epitheelcellen in darmen
(meconium)
o Urinaire stelsel: nieren scheiden afvalstoffen uit, via urine gaat veel water verloren
o Lichaamstemperatuur: labiel
Gedrag
Eerste 15-30” na geboorte: sterk reactief gedrag:
o Hartslag is snel
o Spiertonus verhoogd
o Alert: huilt krachtig en maakt vele plotselinge lichaamsbewegingen
Tweede fase (duur: enkele minuten): rustiger en minder alert
o Spierspanning wordt normaal
o Hart- en ademhalingsfrequentie nemen af
o Uitwendige stimuli roepen minder reactie op
o Na ong. 6u is het gedrag genormaliseerd en de eerste aanpassing aan het extra-
uteriene leven voltooid
o Aantal fysiologische processen zijn langzamer
Adaptatie aan het extra-uteriene leven
Veranderingen in de ademhaling
In utero:
o Longvaten ineengedrukt: weerstand in arteria pulmonalis is hoog
o Borstkas is samengedrukt
o Longen gevuld met vloeistof (30ml/kg)
Tijdens uitdrijving: druk op thorax perst groot gedeelte vocht uit longen (via mond en
neus)
Rest van vocht geleidelijk geresorbeerd via bloed- en lymfecirculatie
Na sectio of stuitligging: meer longvocht (wet-lung beeld)
Na geboorte: baby haalt diep adem door krachtige samentrekking van het diafragma en
uitwendige tussenribspieren (reactie van het zenuwstelsel op het plotse verschil in
temperatuur en omgeving)
Kracht ingeademde lucht > oppervlaktespanning in luchtwegen => bronchusboom en
alveoli opgeblazen
Door daling druk wordt lucht in longen gezogen en komt er bloed in kleine bloedsomloop
Bij uitademing worden longen niet helemaal leeg gemaakt
o Luchtwegen worden opengehouden door kraakbeen bindweefsel
o Surfactant (bedekt oppervlakken van alveoli) zorgt
ervoor dat alveoli niet helemaal worden
samengedrukt (bij prematuur => longrijping)
o Door volgende ademhalingen worden alveoli
helemaal opgeblazen
, HC Perinatale adaptatie
21/11/2024
Veranderingen in de circulatie
Zuurstof bereikt longen en alveoli ontplooien zich
Oxygenatie => weerstand in longvaten valt weg => longcirculatie start
Druk in rechter atrium daalt (door stijging bloedstroom naar longen)
Druk in linker atrium stijgt door stijging bloedstroom vanuit longen
Ductus arteriosus sluit langzaam oiv O2 (
o 1e functionele sluiting => vliezen worden tegen elkaar gedrukt (binnen paar
seconden)
o Structurele sluiting (binnen paar dagen)
Arteria/vena umbilicales en ductus venosus trekken zich samen
o 1e functionele sluiting => extreme vasoconstrictie
o Structurele sluiting => verdroging, omvorming tot bindweefselstreng
Druk in linker harthelft > druk in recht harthelft > foramen ovale sluit
Structuur Functie voor de geboorte Na de geboorte
Ductus venosus Leidt bloed vanuit de vena Door constrictie van vena umbilicalis
umbilicalis naar vena cava inferior sluit de ductus venosus
Foramen ovale Laat bloed door vanuit het rechter Sluit door negatieve druk in het
naar het linker atrium, doordat de rechter atrium
weerstand in de arteria pulmonalis
groot is
Ductus Laat bloed door vanuit de arteria Sluit door constrictie
arteriosus pulmonalis naar de aorta
Placenta transfusie
Direct skin-to-skin (baby niet lager houden). Het is beter om navelstreng een paar
minuten na de geboorte pas door te knippen of af te klemmen (zodat het bloed van
placenta nog naar de baby kan stromen
Veranderingen in de nierfunctie
Voor de geboorte: geen essentiële functie (placenta fungeert als filter)
Vanaf 12e zwangerschapsweek: urineproductie
Daling vaatweerstand in niervaten: toename van circulatie in nieren met sterke
verbetering nierfunctie binnen enkele dagen na geboorte
Onrijpe nierfunctie eerste maanden: lage glomerulaire filtratiesnelheid
o Beperkte uitscheiding medicatie (uitscheiding verloopt trager dus medicatie blijft
langer actief)
o Nierdrempel voor bicarbonaat nog verlaagd: makkelijk verloren via urine
o Concentrerend vermogen nog beperkt: elektrolyten met relatief veel vocht
uitgescheiden (vochtverlies compenseren door veel te drinken
