VIROLOGIE
1
,LES 1: Introductie
Evaluatie
• 2 Delen: Cos/mais en delputte/goossens
• Je moet slagen voor beide onderdelen maar de onderdelen worden wel opgeteld
• Voor 2e zit kan je wel een deelvrijstelling vragen vanaf 12/20
• Open vragen en evt aantal mcq
PRACTICUM
• Meer dan 16: +1 op eindcijfer
• Tussen 10 en 16: score blijft gelijk
• Onder 10: -1 op eindcijfer
! rode sterretjes op ppt zijn belangrijk à bijna alle examenvragen zijn hierop gebaseerd
GESCHIEDENIS VAN DE MICRO-ORGANISMEN
Origin of life
Het leven gaat zeer ver terug, tot zeker een aantal miljarden jaren geleden
– Voorlopers van bacteriën bestaan al zeer lang en hebben evolutionair gezien al zeer veel
meegemaakt
– Wij voeren een strijd met bacteriën die we niet kunnen overwinnen
! nog maar recent weten we dat ziekten veroorzaakt worden door micro-organismen
" er werd heel lang gedacht dat ziekten veroorzaakt werden door kwade krachten, bovennatuurlijke
gebeurtenissen, giftige dampen,…
" een aantal mensen waren zeer belangrijk voor het ontdekken van dit idee (bv Leeuwenhoek)
Microscopische technieken gebruikt in de microbiologie
– Van Leeuwenhoek slaagde er als fysicus in om met bepaalde techniek glazen bolletjes te
maken waarmee men dingen kon vergroten (lenzen met 100-300x vergroting)
o Hij onderzocht hiermee bloed, etter…
o Zo nam men waar dat de wereld rondom ons vol zit met kleine diertjes en hij maakte
dus als eerste de micro-organismen zichtbaar
o Hij noemde deze organismen animalcules
o Hij ging deze organismen vervolgens afzonderen/isoleren
o Hierna ging hij deze karakteriseren
– Hij beweerde dat bacteriën plots spontaan begonnen groeien (doordat bv god boos was)
= spontane generatie
" fout concept, maar werd pas midden 19de eeuw bewezen door Koch en Pasteur
2
,Wet van de biogenesis
– Louis Pasteur beschreef het concept dat de biogenesis de spontane generatie verdrong
o Hij beweerde dus dat er kiemen zijn die ergens anders vandaan komen en een soort
besmetting veroorzaken
o Hij verklaarde dat de spontante generatie fout was – dus dat als bacteriën groeien,
dit niet spontaan is maar dat er ergens anders kiemen moeten zijn
– Hij beschreef de zwanenhalsfles die de bacteriële groei ging
inhiberen
o als we de vloeistof in de fles koken dan zal er stoom
ontstaan waardoor de zwanenhals steriel werd
gemaakt – door de speciale vorm kunnen er geen
bacteriën in de fles waardoor deze dus altijd steriel
ging blijven (geen spontane generatie, er groeide niets)
o Wanneer hij nu die nek afbrak en liet openstaan,
gingen er na enkele dagen bacteriën beginnen
groeien
o Wanneer hij de fles kantelde ging er opnieuw
besmetting ontstaan
! Dit experiment toont aan dat al het leven afkomstig is van ander leven en dat er niet zoiets
is als spontane generatie
– Fermentatie wordt veroorzaakt door de groei van micro-organismen en de groei van
bacteriën, en niet door spontane generatie = germ theory of fermentation
– Toont aan dat in de lucht miljoenen bacteriën en virussen zitten en dat deze dus overal
aanwezig zijn
– Pasteur kon ook aantonen dat infectieuze ziekten veroorzaakt werden door micro-
organismen die de gastheer invaderen = germ theory of disease
" deze invasie is zo belangrijk omdat ze binnendringen in weefsels en ze de barrières van
het immuunsysteem doorbreken en zo pathologische omstandigheden veroorzaken
De 4 postulaten van Koch
Koch ging een stapje verder en stelde 4 postulaten op:
– Het observeren van bacteriën, we beginnen met een ziek dier en we kunnen bacteriën zien
" als we een ziek dier hebben, moeten we er een zieke kiem kunnen uithalen en observere
3
, – We moeten deze ziektekiem kunnen isoleren en in zuivere cultuur kunnen brengen, er zijn
verschillende soorten kiemen en bacteriën en we moeten de juiste ziektekiem kunnen
isoleren en opgroeien
– We inoculeren (inspuiten) een nieuw dier met de ziektekiem en het nieuw dier moet
dezelfde ziekte krijgen als het vorige dier met de originele ziekte
– We moeten de kiem terug kunnen vinden, isoleren en observeren in het nieuwe dier, we
moeten de kiem identificeren als dezelfde kiem als in stap 1
! Zo kunnen we goed verklaren dat een bepaalde ziekte veroorzaakt wordt door een bepaalde kiem
" nog steeds gebruikt nu om nieuwe ziekten te onderzoeken en na te gaan waardoor ze ontstaan
Postulaten samengevat:
1. De micro-organismen moeten worden teruggevonden in de meerderheid van alle
organismen die lijden aan de ziekte, maar mogen niet worden teruggevonden in gezonde
organismen
2. Het micro-organisme moet geïsoleerd worden van een ziek organisme en moet in een pure
cultuur gegroeid worden
3. Het in cultuur gebrachte micro-organisme moet een ziekte veroorzaken indien het wordt
ingebracht in een nieuw, gezond organisme
4. De micro-organismen moeten gereïsoleerd worden en moeten geïdentificeerd worden als
identiek aan het oorspronkelijke, originele veroorzakende agens
4
1
,LES 1: Introductie
Evaluatie
• 2 Delen: Cos/mais en delputte/goossens
• Je moet slagen voor beide onderdelen maar de onderdelen worden wel opgeteld
• Voor 2e zit kan je wel een deelvrijstelling vragen vanaf 12/20
• Open vragen en evt aantal mcq
PRACTICUM
• Meer dan 16: +1 op eindcijfer
• Tussen 10 en 16: score blijft gelijk
• Onder 10: -1 op eindcijfer
! rode sterretjes op ppt zijn belangrijk à bijna alle examenvragen zijn hierop gebaseerd
GESCHIEDENIS VAN DE MICRO-ORGANISMEN
Origin of life
Het leven gaat zeer ver terug, tot zeker een aantal miljarden jaren geleden
– Voorlopers van bacteriën bestaan al zeer lang en hebben evolutionair gezien al zeer veel
meegemaakt
– Wij voeren een strijd met bacteriën die we niet kunnen overwinnen
! nog maar recent weten we dat ziekten veroorzaakt worden door micro-organismen
" er werd heel lang gedacht dat ziekten veroorzaakt werden door kwade krachten, bovennatuurlijke
gebeurtenissen, giftige dampen,…
" een aantal mensen waren zeer belangrijk voor het ontdekken van dit idee (bv Leeuwenhoek)
Microscopische technieken gebruikt in de microbiologie
– Van Leeuwenhoek slaagde er als fysicus in om met bepaalde techniek glazen bolletjes te
maken waarmee men dingen kon vergroten (lenzen met 100-300x vergroting)
o Hij onderzocht hiermee bloed, etter…
o Zo nam men waar dat de wereld rondom ons vol zit met kleine diertjes en hij maakte
dus als eerste de micro-organismen zichtbaar
o Hij noemde deze organismen animalcules
o Hij ging deze organismen vervolgens afzonderen/isoleren
o Hierna ging hij deze karakteriseren
– Hij beweerde dat bacteriën plots spontaan begonnen groeien (doordat bv god boos was)
= spontane generatie
" fout concept, maar werd pas midden 19de eeuw bewezen door Koch en Pasteur
2
,Wet van de biogenesis
– Louis Pasteur beschreef het concept dat de biogenesis de spontane generatie verdrong
o Hij beweerde dus dat er kiemen zijn die ergens anders vandaan komen en een soort
besmetting veroorzaken
o Hij verklaarde dat de spontante generatie fout was – dus dat als bacteriën groeien,
dit niet spontaan is maar dat er ergens anders kiemen moeten zijn
– Hij beschreef de zwanenhalsfles die de bacteriële groei ging
inhiberen
o als we de vloeistof in de fles koken dan zal er stoom
ontstaan waardoor de zwanenhals steriel werd
gemaakt – door de speciale vorm kunnen er geen
bacteriën in de fles waardoor deze dus altijd steriel
ging blijven (geen spontane generatie, er groeide niets)
o Wanneer hij nu die nek afbrak en liet openstaan,
gingen er na enkele dagen bacteriën beginnen
groeien
o Wanneer hij de fles kantelde ging er opnieuw
besmetting ontstaan
! Dit experiment toont aan dat al het leven afkomstig is van ander leven en dat er niet zoiets
is als spontane generatie
– Fermentatie wordt veroorzaakt door de groei van micro-organismen en de groei van
bacteriën, en niet door spontane generatie = germ theory of fermentation
– Toont aan dat in de lucht miljoenen bacteriën en virussen zitten en dat deze dus overal
aanwezig zijn
– Pasteur kon ook aantonen dat infectieuze ziekten veroorzaakt werden door micro-
organismen die de gastheer invaderen = germ theory of disease
" deze invasie is zo belangrijk omdat ze binnendringen in weefsels en ze de barrières van
het immuunsysteem doorbreken en zo pathologische omstandigheden veroorzaken
De 4 postulaten van Koch
Koch ging een stapje verder en stelde 4 postulaten op:
– Het observeren van bacteriën, we beginnen met een ziek dier en we kunnen bacteriën zien
" als we een ziek dier hebben, moeten we er een zieke kiem kunnen uithalen en observere
3
, – We moeten deze ziektekiem kunnen isoleren en in zuivere cultuur kunnen brengen, er zijn
verschillende soorten kiemen en bacteriën en we moeten de juiste ziektekiem kunnen
isoleren en opgroeien
– We inoculeren (inspuiten) een nieuw dier met de ziektekiem en het nieuw dier moet
dezelfde ziekte krijgen als het vorige dier met de originele ziekte
– We moeten de kiem terug kunnen vinden, isoleren en observeren in het nieuwe dier, we
moeten de kiem identificeren als dezelfde kiem als in stap 1
! Zo kunnen we goed verklaren dat een bepaalde ziekte veroorzaakt wordt door een bepaalde kiem
" nog steeds gebruikt nu om nieuwe ziekten te onderzoeken en na te gaan waardoor ze ontstaan
Postulaten samengevat:
1. De micro-organismen moeten worden teruggevonden in de meerderheid van alle
organismen die lijden aan de ziekte, maar mogen niet worden teruggevonden in gezonde
organismen
2. Het micro-organisme moet geïsoleerd worden van een ziek organisme en moet in een pure
cultuur gegroeid worden
3. Het in cultuur gebrachte micro-organisme moet een ziekte veroorzaken indien het wordt
ingebracht in een nieuw, gezond organisme
4. De micro-organismen moeten gereïsoleerd worden en moeten geïdentificeerd worden als
identiek aan het oorspronkelijke, originele veroorzakende agens
4
