LES 1: MANAGEMENT EN ORGANISATIE VAN ZORGINSTELLINGEN
ORGANISATIE VAN ZIEKENHUIZEN
OVERZICHT
- Beroepsbeoefenaars van de gezondheidszorg in België
- Grote aantallen
ZIEKENHUISNETWERKEN
- 3+1 netwerken
o 3 netwerken erkend door COCOF en/of de GGC en/of door
de Franse gemeenschap en/of het Waals Gewest en 1
netwerk erkend door de Vlaamse Gemeenschap.
- 13 netwerken erkend door de Vlaamse Gemeenschap.
- 7 netwerken erkend door het Waals Gewest.
- 1 netwerk erkend door de Duitstalige Gemeenschap en door het
Waals Gewest.
- Ziekenhuizen zijn ingedeeld in netwerken, die erkend zijn door Vlaamse, Waalse en Brusselse
overheden. In Brussel (3+1 owv taalwetgeving)
- Individueel ziekenhuis bestaat niet meer zonder deel uit te maken van een netwerk ieder
ziekenhuis is verplicht lid van netwerk
1
,EERSTE LIJN
= Lappendeken van verstrekkers en organisaties.
3 sectoren: eerstelijnsgezondheidszorg voor burgers die met problemen (financieel, psychcologisch, ..)
sukkelen:
- Gezondheidszorg
o Artsen, thuisverpleging, apotheken, tandartsen, kinesitherapeuten en paramedici
- Welzijnszorg (bv. Familiehulp en Ferm)
o Gezinszorg, Thuiszorg, CAW
- Openbare besturen:
o OCMW
Samenwerking bevorderen
- Vlaanderen:
o Samenwerkingsinitiatieven Eerstelijnsgezondheidszorg (SEL) (gezondheidzorg in bepaalde
regio verbeteren)
o Regionale coördinatie, afstemming tussen zorgaanbieders vb. vergaderingen tussen artsen
o SEL = GTD GTD zit geïntegreerd in SEL (in Vlaanderen is dit zo)
- Vlaanderen:
o Lokale Multidisciplinaire Netwerken (LMN)
o Zorgtrajecten diabetes type 2 en nierinsuff. = voorbeeld
o Samenwerking pat. huisarts, specialisten e.a.
- Federaal:
o Geïntegreerde diensten Thuisverzorging
o Organisatie en vergoeding van multidisciplinair overleg worden ook vergoed hiervoor
o Bv. huisartsen, verpleegkundigen, vroedvrouwen, thuiszorg, OCMW, dienstencentra
Opbouw eerstelijnszorg
- Eerstelijnszone: zone van 100 000 inwoners
o Thuisverzorgingsdiensten, lokale multidisciplinaire netwerken, huisartsen kringen etc
- Meerdere eerstelijns zones vormen de regionale zorgzone: voor een groter gebied van 400 000
o Palliatieve netwerken, dementie, overlegplatformen etc
- Vlaams instituut voor eerstelijns
o Expertise punten voor mantelzorg en samenwerkingsplatform opzetten
2
, - In realiteit komt dit niet echt overeen en zijn er andere indelingen: samenwerking is een complex
kluwen in België
De hervorming naar geïntegreerde zorg en doelgerichte zorg
- Vlaanderen wil betere samenwerking dus gaat meer geïntegreerde zorg = wat de patient zelf wil
bereiken (dus niet de zorgverstrekker) dit moet uitgaan van eigen mogelijkheden
van patiënt en doelen
- Eens doelen geformuleerd zijn voor patiënt, dan gebeuren deze zaken binnen die cirkel
- Georganiseerd ecosysteem: thuisverpleegkundige kan in overleg gaan met huisarts, evt. specialist etc
- Vlaanderen is deze stappen aan het zetten en probeert dit progressief uit te rollen
ZIEKENHUIZEN
Indeling: Meer rond de patient: hi kiest zelf welk type zorg die wil krijgen
- Algemene ziekenhuizen
o Acute ziekenhuizen
Algemene ziekenhuizen
Universitaire ziekenhuizen
Algemene ziekenhuizen met universitair karakter
o Categorale ziekenhuizen: specifieke revalidatiecentra vb. MS centrum Melsbroek was dit
vroeger, is nu Vlaams ziekenhuis (dus laten we buiten beschouwing)
Bv. NMSC, BZIO (nu Vlaamse ziekenhuizen)
- Psychiatrische ziekenhuizen
Ziekenhuizen in België:
- 103 alg. ziekenhuizen: 30% publiek en 70% privé
- 7 universitaire
- 51 psychiatrische ziekenhuizen
Belgische kaart: veel in noorden van het land (H = ziekenhuis; P= psychiatrisch)
Prive: vzw <-> Publiek: bestuur bestaat uit politici van OCMW van stad politiek participeert mee
3
, ZIEKENHUISBEDDEN
- Te veel bedden in België (600 bedden per 100 000 inw nu 500 per 100 000)
- Daling van verblijfsduur van 8d naar 5.5 dagen
- Andere landen veel minder bedden en lagere ligduur dan in België we hebben nog een weg te gaan
TAKEN EN FUNCTIES
- Federale overheid beslist: beslist nog heel veel
o Programmatie: bv. hoeveel NMR mogen er zijn in het rijk: overheid beslist hoeveel (bv.
radiotoestellen etc in België)
o Financiering: bv. nomenclatuur RIZIV
o Organieke wetgeving: vb. wat is ziekenhuis en wat moet die allemaal hebben (detaillering is
regionaal)
- Regionale overheid vb. Vlaanderen beslist:
o Vergunning tot exploitatie van diensten en functies
o Specifieke vereisten en normen
o Financiering nieuwbouw en onderhoud via VIPA (Vlaams instituut voor persoons
aangelegenheden) vb. verbouwen, bijbouwen etc
o Regionaal zorgstrategische planning als instrument
GESPECIALISEERDE INSTELLINGEN
- Revalidatieziekenhuizen
o Vlaams: Revarte Edegem, Nationaal MS Centrum Melsbroek, Prov. Zorgcentrum Lemberge,
Koniging Elisabeth Instituut Koksijde, IMBO Oostende, Reva&MS Pelt, Inkendaal St. Pieters
Leeuw, De Dennen Malle sinds 2016, andere revalidatieziekenhuizen bestaan alleen in
samenwerking met algemene ziekenhuizen en vallen dus onder federale overheid (in
Wallonië en Brussel is dit zo)
o Federaal: in samenwerking met alg. ziekenhuis
- Centra Ambulante Revalidatie (CAR)
o Ontwikkelingsstoornissen, gehoorstoornissen, hersenletsels
- Referentiecentra en gespecialiseerde centra
o Revalidatie overeenkomst met RIZIV
o Vb. Kindernefro, chronische pijn, NMRC, autisme
4
ORGANISATIE VAN ZIEKENHUIZEN
OVERZICHT
- Beroepsbeoefenaars van de gezondheidszorg in België
- Grote aantallen
ZIEKENHUISNETWERKEN
- 3+1 netwerken
o 3 netwerken erkend door COCOF en/of de GGC en/of door
de Franse gemeenschap en/of het Waals Gewest en 1
netwerk erkend door de Vlaamse Gemeenschap.
- 13 netwerken erkend door de Vlaamse Gemeenschap.
- 7 netwerken erkend door het Waals Gewest.
- 1 netwerk erkend door de Duitstalige Gemeenschap en door het
Waals Gewest.
- Ziekenhuizen zijn ingedeeld in netwerken, die erkend zijn door Vlaamse, Waalse en Brusselse
overheden. In Brussel (3+1 owv taalwetgeving)
- Individueel ziekenhuis bestaat niet meer zonder deel uit te maken van een netwerk ieder
ziekenhuis is verplicht lid van netwerk
1
,EERSTE LIJN
= Lappendeken van verstrekkers en organisaties.
3 sectoren: eerstelijnsgezondheidszorg voor burgers die met problemen (financieel, psychcologisch, ..)
sukkelen:
- Gezondheidszorg
o Artsen, thuisverpleging, apotheken, tandartsen, kinesitherapeuten en paramedici
- Welzijnszorg (bv. Familiehulp en Ferm)
o Gezinszorg, Thuiszorg, CAW
- Openbare besturen:
o OCMW
Samenwerking bevorderen
- Vlaanderen:
o Samenwerkingsinitiatieven Eerstelijnsgezondheidszorg (SEL) (gezondheidzorg in bepaalde
regio verbeteren)
o Regionale coördinatie, afstemming tussen zorgaanbieders vb. vergaderingen tussen artsen
o SEL = GTD GTD zit geïntegreerd in SEL (in Vlaanderen is dit zo)
- Vlaanderen:
o Lokale Multidisciplinaire Netwerken (LMN)
o Zorgtrajecten diabetes type 2 en nierinsuff. = voorbeeld
o Samenwerking pat. huisarts, specialisten e.a.
- Federaal:
o Geïntegreerde diensten Thuisverzorging
o Organisatie en vergoeding van multidisciplinair overleg worden ook vergoed hiervoor
o Bv. huisartsen, verpleegkundigen, vroedvrouwen, thuiszorg, OCMW, dienstencentra
Opbouw eerstelijnszorg
- Eerstelijnszone: zone van 100 000 inwoners
o Thuisverzorgingsdiensten, lokale multidisciplinaire netwerken, huisartsen kringen etc
- Meerdere eerstelijns zones vormen de regionale zorgzone: voor een groter gebied van 400 000
o Palliatieve netwerken, dementie, overlegplatformen etc
- Vlaams instituut voor eerstelijns
o Expertise punten voor mantelzorg en samenwerkingsplatform opzetten
2
, - In realiteit komt dit niet echt overeen en zijn er andere indelingen: samenwerking is een complex
kluwen in België
De hervorming naar geïntegreerde zorg en doelgerichte zorg
- Vlaanderen wil betere samenwerking dus gaat meer geïntegreerde zorg = wat de patient zelf wil
bereiken (dus niet de zorgverstrekker) dit moet uitgaan van eigen mogelijkheden
van patiënt en doelen
- Eens doelen geformuleerd zijn voor patiënt, dan gebeuren deze zaken binnen die cirkel
- Georganiseerd ecosysteem: thuisverpleegkundige kan in overleg gaan met huisarts, evt. specialist etc
- Vlaanderen is deze stappen aan het zetten en probeert dit progressief uit te rollen
ZIEKENHUIZEN
Indeling: Meer rond de patient: hi kiest zelf welk type zorg die wil krijgen
- Algemene ziekenhuizen
o Acute ziekenhuizen
Algemene ziekenhuizen
Universitaire ziekenhuizen
Algemene ziekenhuizen met universitair karakter
o Categorale ziekenhuizen: specifieke revalidatiecentra vb. MS centrum Melsbroek was dit
vroeger, is nu Vlaams ziekenhuis (dus laten we buiten beschouwing)
Bv. NMSC, BZIO (nu Vlaamse ziekenhuizen)
- Psychiatrische ziekenhuizen
Ziekenhuizen in België:
- 103 alg. ziekenhuizen: 30% publiek en 70% privé
- 7 universitaire
- 51 psychiatrische ziekenhuizen
Belgische kaart: veel in noorden van het land (H = ziekenhuis; P= psychiatrisch)
Prive: vzw <-> Publiek: bestuur bestaat uit politici van OCMW van stad politiek participeert mee
3
, ZIEKENHUISBEDDEN
- Te veel bedden in België (600 bedden per 100 000 inw nu 500 per 100 000)
- Daling van verblijfsduur van 8d naar 5.5 dagen
- Andere landen veel minder bedden en lagere ligduur dan in België we hebben nog een weg te gaan
TAKEN EN FUNCTIES
- Federale overheid beslist: beslist nog heel veel
o Programmatie: bv. hoeveel NMR mogen er zijn in het rijk: overheid beslist hoeveel (bv.
radiotoestellen etc in België)
o Financiering: bv. nomenclatuur RIZIV
o Organieke wetgeving: vb. wat is ziekenhuis en wat moet die allemaal hebben (detaillering is
regionaal)
- Regionale overheid vb. Vlaanderen beslist:
o Vergunning tot exploitatie van diensten en functies
o Specifieke vereisten en normen
o Financiering nieuwbouw en onderhoud via VIPA (Vlaams instituut voor persoons
aangelegenheden) vb. verbouwen, bijbouwen etc
o Regionaal zorgstrategische planning als instrument
GESPECIALISEERDE INSTELLINGEN
- Revalidatieziekenhuizen
o Vlaams: Revarte Edegem, Nationaal MS Centrum Melsbroek, Prov. Zorgcentrum Lemberge,
Koniging Elisabeth Instituut Koksijde, IMBO Oostende, Reva&MS Pelt, Inkendaal St. Pieters
Leeuw, De Dennen Malle sinds 2016, andere revalidatieziekenhuizen bestaan alleen in
samenwerking met algemene ziekenhuizen en vallen dus onder federale overheid (in
Wallonië en Brussel is dit zo)
o Federaal: in samenwerking met alg. ziekenhuis
- Centra Ambulante Revalidatie (CAR)
o Ontwikkelingsstoornissen, gehoorstoornissen, hersenletsels
- Referentiecentra en gespecialiseerde centra
o Revalidatie overeenkomst met RIZIV
o Vb. Kindernefro, chronische pijn, NMRC, autisme
4