ECHINOCOCCUS MULTILOCULARIS
= vossenlintworm
Cestoda
TOXOCARA SPP DIPYLIDIUM CANINUM
Nematoda lintworm hond & kat
kleine cestode
T. canis = spoelworm hond Cestoden
T. cati = spoelworm kat
cyclus:
levenscyclus:
sylvatische cyclus
levenscyclus: TGH = vlooien, (bijtluizen)
eindGH = vos (+ accidenteel kat, hond) --> besmet door opeten tssGH;
T. CANIS eindGH = hond, kat groot # wormen, pre-patente periode = 1 mnd, eieren onmiddelijk
infecteus, eieren overleven tot 8 mnd in omgeving
transplacentaire transmissie --> reactivatie somatische korte prepatente periode = 3 weken
larven teef nr einde dracht --> migratie nr placenta --> tussenGH = knaagdieren/ kleine zoogdieren (veldmuis, muskusrat,
lever foetus --> longen --> ophoesten --> darm patente periode = ≤ 3 jaar woelmuis) (+ accidenteel mens, hond) --> besmet door opname eieren,
alveolaire hydatide-blaas in lever
pre-patente periode = 2-3 weken geen opbouw immuniteit !
mens = accidenteel tussenGH
(zoönose)
zoönose
lactogene transmissie --> reactivatie somatische larven
teef nr einde dracht --> migratie nr melklieren --> melk -->
in darm pup symptomen:
epidemiologie:
pre-patente periode = 3-5 weken meestal subklinisch
vnl bosrijke gebieden
(diarree)
endemische gebieden + uitbreiding
opname infectieuze eieren (vermagering)
mens = besmet door opname eieren (onmiddellijk infectieus, overleven
tracheale migratie: pups & niet-immune honden --> darm anale jeuk tot 8 mnd buitenwereld, op pels v vos, op bosvruchten, paddenstoelen,
--> lever --> hart --> long --> ophoesten --> maag --> risicogroepen: jagers & landbouwers)
darm
belang v stadsvossen
pre-patente periode = 4 weken diagnose:
belang v besmetting hond & kat
somatische migratie: immune honden --> darm --> aantonen schakels: langgerekt, roodachtig (vers), rijstkorrel
rustfase in spieren, geen ei-uitscheiding (uitgedroogd) seroprevalentie in endemische streken: laag = zeldzaam
aantonen wormeieren: faecesonderzoek, kleefband- BE: toename autochtone gevallen bij mens
methode --> lage gevoeligheid + faecesonderzoek niet
opname tussenGH betrouwbaar (eieren pas vrij als schakels breken!)
somatische larven uit tussenGH --> darm hond --> copro-antigenen (hoge sel, hoge spec) ziektebeeld:
rechtstreekse ontw in darm, zonder migratie
DNA in faeces (PCR) (hoge sel, hoge spec) alveolaire echinococcose bijna uitsluitend in lever
pre-patente periode = 3 weken
cyste zonder wand, infiltrerend in parenchym
behandeling: klinische verschijnselen pas vele jaren na infectie
T. CATI
Praziquentel (PO/ transdermaal) moeilijk behandelen
!! altijd orale infectie --> niet transplacentair !!!
metastasen in ≠ organen & hersenen
controle/ preventie: vaak fataal
lactogene transmissie --> reactivatie somatische larven
VLOOIENBESTRIJDING ! --> E. multilocularis = 1 vd meest pathogene parasieten !!!
moeder nr einde dracht --> migratie nr melklieren --> melk
--> in darm pup
pre-patente periode = 3-4 weken
diagnose:
beeldvorming + serologie
opname infectieuze eieren
vroege diagnose = betere prognose
tracheale migratie: pups & niet-immune honden --> darm
--> lever --> hart --> long --> ophoesten --> maag -->
darm
behandeling:
pre-patente periode = 8 weken
hond: Praziquantel
somatische migratie: immune honden --> darm -->
rustfase in vnl spieren, geen ei-uitscheiding mens: chirurgie + albendazole
migratieweg = onafh v leeftijd !! --> oude katten
scheiden ook nog eieren uit!
controle/ preventie:
enzoötische gebieden: maandelijks Praziquantel = regelmatig
opname tussenGH coprologisch onderzoek en/of cestodicide behandeling + groenten
wassen + fruit plukken op bepaalde hoogte
somatische larven uit tussenGH --> darm hond -->
rechtstreekse ontw in darm, zonder migratie contact met dode vossen vermijden
pre-patente periode = 3 weken vermijden v eten ongewassen bosvruchten
,epidemiologie: toxocarosis
hoge prevalentie door:
≠ infectiewegen
grote ei-productie
reservoirs v infectie: eieren zeer resistent in buitenwereld (tot 3
jr) + teef & kattin: somatische eieren (placentaire & lactogene
transmissie) & grote ei-uitscheiding rond partus
pathogenese & ziektebeeld:
afh v:
leeftijd (vnl jong = gevoelig)
# wormen
ontw. stadium & lokalisatie: migrerende larven = lever, hart,
longen; volw worm = dunne darm; somatische larven = spieren
meestal asymptomatisch (lichte infectie)
matige infectie: gezwollen buik, lichte groeivertraging, wisselend
diarree
ernstige infectie: hoesten, groeivertraging, diarree, obstipatie,
vermageren, buikpijn, braken
diagnose:
voorgeschiedenis
klinisch beeld
aantonen wormeieren in faeces
copro-antigen detectie (larvale & adulte T. vanaf 31 dagen na
infectie)
behandeling:
volw wormen = gemakkelijk = adulticiden
(pro-)benzimidazoles = po --> bindt tubuline =>
verkeerde polymerisatie tot microtubuli ==> efficiënt,
behandeling paar dagen (lange blootstelling nodig), geen
eveneffecten
pyrantel = po (heel veilig)
macrocyclische lactones = po/ spot-on (>>) => binding
GluCl kanaal --> paralyse ==> verhoogde toxiciteit bij
rassen met mdr1 deletie mutatie (want substraat P-gp)
emodepsine = po (hond)/ spot-on (kat) => inwerking rec
neuromusc synapsen --> paralyse ==> verhoogde
toxiciteit bij rassen met mdr1 deletie mutatie (want
substraat P-gp)
larven = moeilijk
meeste anthelminthica ≠ tg larven
emodepsine
eprinomectine
controle:
ontwormingsschema:
honden:
puppy's vanaf 2 weken om de 2 weken tot 2 weken na
spenen (= 2-4-6-8-10)
vanaf dan: maandelijks tot 6 maand
lacterende teef samen met puppy's
andere honden: min 4x/jaar indien infectiestatus
ongekend / infectiestatus kennen via
ontlastingsonderzoek & dan behandelen
ontwormen bij aankoop
katten:
kittens vanaf 3 weken om de 2 weken tot 2 weken na
spenen (= 2-4-6-8-10)
vanaf dan: maandelijks tot 6 maand
lacterende kattin samen met kittens
andere katten: min 4x/jaar indien infectiestatus ongekend
/ infectiestatus kennen via ontlastingsonderzoek & dan
behandelen
ontwormen bij aankoop
hygiënische maatregelen
faeces onmiddelijk verwijderen
, contact met stoelgang vermijden
faeces opriuimen bij uitlaten hond
risicofactoren: leeftijd, zonder leiband, coprofagie, recent verblijf
in kennel
--> 4x/jaar ontwormen + geen coprofagie + leiband !!!
spoelwormen zoönose:
hond, kat, (vos) = enige besmettingsbron --> scheiden eieren uit
indirect: eieren in omgeving, eieren infectieus na > 2 weken,
geëmbryoneerde eieren zeer resistent (tot 3 jr), vnl kinderen
direct: geëmbryoneerde eieren in vacht --> kleine kans
besmetting
asymptomatische infectie --> 2-7% Europeanen: antilichamen
viscerale larve migrans: aspecifieke symptomen = afh v
lokalisatie --> alg ziek, koorts, leverstoornissen, eosinofilie = vnl
bij kinderen
astma
oculaire larve migrans: larve achter oog --> migrerende larve
veroorz granuloom thv retina --> pijn, fotofobie, gezichtsverlies
= vossenlintworm
Cestoda
TOXOCARA SPP DIPYLIDIUM CANINUM
Nematoda lintworm hond & kat
kleine cestode
T. canis = spoelworm hond Cestoden
T. cati = spoelworm kat
cyclus:
levenscyclus:
sylvatische cyclus
levenscyclus: TGH = vlooien, (bijtluizen)
eindGH = vos (+ accidenteel kat, hond) --> besmet door opeten tssGH;
T. CANIS eindGH = hond, kat groot # wormen, pre-patente periode = 1 mnd, eieren onmiddelijk
infecteus, eieren overleven tot 8 mnd in omgeving
transplacentaire transmissie --> reactivatie somatische korte prepatente periode = 3 weken
larven teef nr einde dracht --> migratie nr placenta --> tussenGH = knaagdieren/ kleine zoogdieren (veldmuis, muskusrat,
lever foetus --> longen --> ophoesten --> darm patente periode = ≤ 3 jaar woelmuis) (+ accidenteel mens, hond) --> besmet door opname eieren,
alveolaire hydatide-blaas in lever
pre-patente periode = 2-3 weken geen opbouw immuniteit !
mens = accidenteel tussenGH
(zoönose)
zoönose
lactogene transmissie --> reactivatie somatische larven
teef nr einde dracht --> migratie nr melklieren --> melk -->
in darm pup symptomen:
epidemiologie:
pre-patente periode = 3-5 weken meestal subklinisch
vnl bosrijke gebieden
(diarree)
endemische gebieden + uitbreiding
opname infectieuze eieren (vermagering)
mens = besmet door opname eieren (onmiddellijk infectieus, overleven
tracheale migratie: pups & niet-immune honden --> darm anale jeuk tot 8 mnd buitenwereld, op pels v vos, op bosvruchten, paddenstoelen,
--> lever --> hart --> long --> ophoesten --> maag --> risicogroepen: jagers & landbouwers)
darm
belang v stadsvossen
pre-patente periode = 4 weken diagnose:
belang v besmetting hond & kat
somatische migratie: immune honden --> darm --> aantonen schakels: langgerekt, roodachtig (vers), rijstkorrel
rustfase in spieren, geen ei-uitscheiding (uitgedroogd) seroprevalentie in endemische streken: laag = zeldzaam
aantonen wormeieren: faecesonderzoek, kleefband- BE: toename autochtone gevallen bij mens
methode --> lage gevoeligheid + faecesonderzoek niet
opname tussenGH betrouwbaar (eieren pas vrij als schakels breken!)
somatische larven uit tussenGH --> darm hond --> copro-antigenen (hoge sel, hoge spec) ziektebeeld:
rechtstreekse ontw in darm, zonder migratie
DNA in faeces (PCR) (hoge sel, hoge spec) alveolaire echinococcose bijna uitsluitend in lever
pre-patente periode = 3 weken
cyste zonder wand, infiltrerend in parenchym
behandeling: klinische verschijnselen pas vele jaren na infectie
T. CATI
Praziquentel (PO/ transdermaal) moeilijk behandelen
!! altijd orale infectie --> niet transplacentair !!!
metastasen in ≠ organen & hersenen
controle/ preventie: vaak fataal
lactogene transmissie --> reactivatie somatische larven
VLOOIENBESTRIJDING ! --> E. multilocularis = 1 vd meest pathogene parasieten !!!
moeder nr einde dracht --> migratie nr melklieren --> melk
--> in darm pup
pre-patente periode = 3-4 weken
diagnose:
beeldvorming + serologie
opname infectieuze eieren
vroege diagnose = betere prognose
tracheale migratie: pups & niet-immune honden --> darm
--> lever --> hart --> long --> ophoesten --> maag -->
darm
behandeling:
pre-patente periode = 8 weken
hond: Praziquantel
somatische migratie: immune honden --> darm -->
rustfase in vnl spieren, geen ei-uitscheiding mens: chirurgie + albendazole
migratieweg = onafh v leeftijd !! --> oude katten
scheiden ook nog eieren uit!
controle/ preventie:
enzoötische gebieden: maandelijks Praziquantel = regelmatig
opname tussenGH coprologisch onderzoek en/of cestodicide behandeling + groenten
wassen + fruit plukken op bepaalde hoogte
somatische larven uit tussenGH --> darm hond -->
rechtstreekse ontw in darm, zonder migratie contact met dode vossen vermijden
pre-patente periode = 3 weken vermijden v eten ongewassen bosvruchten
,epidemiologie: toxocarosis
hoge prevalentie door:
≠ infectiewegen
grote ei-productie
reservoirs v infectie: eieren zeer resistent in buitenwereld (tot 3
jr) + teef & kattin: somatische eieren (placentaire & lactogene
transmissie) & grote ei-uitscheiding rond partus
pathogenese & ziektebeeld:
afh v:
leeftijd (vnl jong = gevoelig)
# wormen
ontw. stadium & lokalisatie: migrerende larven = lever, hart,
longen; volw worm = dunne darm; somatische larven = spieren
meestal asymptomatisch (lichte infectie)
matige infectie: gezwollen buik, lichte groeivertraging, wisselend
diarree
ernstige infectie: hoesten, groeivertraging, diarree, obstipatie,
vermageren, buikpijn, braken
diagnose:
voorgeschiedenis
klinisch beeld
aantonen wormeieren in faeces
copro-antigen detectie (larvale & adulte T. vanaf 31 dagen na
infectie)
behandeling:
volw wormen = gemakkelijk = adulticiden
(pro-)benzimidazoles = po --> bindt tubuline =>
verkeerde polymerisatie tot microtubuli ==> efficiënt,
behandeling paar dagen (lange blootstelling nodig), geen
eveneffecten
pyrantel = po (heel veilig)
macrocyclische lactones = po/ spot-on (>>) => binding
GluCl kanaal --> paralyse ==> verhoogde toxiciteit bij
rassen met mdr1 deletie mutatie (want substraat P-gp)
emodepsine = po (hond)/ spot-on (kat) => inwerking rec
neuromusc synapsen --> paralyse ==> verhoogde
toxiciteit bij rassen met mdr1 deletie mutatie (want
substraat P-gp)
larven = moeilijk
meeste anthelminthica ≠ tg larven
emodepsine
eprinomectine
controle:
ontwormingsschema:
honden:
puppy's vanaf 2 weken om de 2 weken tot 2 weken na
spenen (= 2-4-6-8-10)
vanaf dan: maandelijks tot 6 maand
lacterende teef samen met puppy's
andere honden: min 4x/jaar indien infectiestatus
ongekend / infectiestatus kennen via
ontlastingsonderzoek & dan behandelen
ontwormen bij aankoop
katten:
kittens vanaf 3 weken om de 2 weken tot 2 weken na
spenen (= 2-4-6-8-10)
vanaf dan: maandelijks tot 6 maand
lacterende kattin samen met kittens
andere katten: min 4x/jaar indien infectiestatus ongekend
/ infectiestatus kennen via ontlastingsonderzoek & dan
behandelen
ontwormen bij aankoop
hygiënische maatregelen
faeces onmiddelijk verwijderen
, contact met stoelgang vermijden
faeces opriuimen bij uitlaten hond
risicofactoren: leeftijd, zonder leiband, coprofagie, recent verblijf
in kennel
--> 4x/jaar ontwormen + geen coprofagie + leiband !!!
spoelwormen zoönose:
hond, kat, (vos) = enige besmettingsbron --> scheiden eieren uit
indirect: eieren in omgeving, eieren infectieus na > 2 weken,
geëmbryoneerde eieren zeer resistent (tot 3 jr), vnl kinderen
direct: geëmbryoneerde eieren in vacht --> kleine kans
besmetting
asymptomatische infectie --> 2-7% Europeanen: antilichamen
viscerale larve migrans: aspecifieke symptomen = afh v
lokalisatie --> alg ziek, koorts, leverstoornissen, eosinofilie = vnl
bij kinderen
astma
oculaire larve migrans: larve achter oog --> migrerende larve
veroorz granuloom thv retina --> pijn, fotofobie, gezichtsverlies
