Sociale wetenschappen blok 2.1
LEERPSYCHOLOGIE:
GROEPSPLAN GEDRAG (H2/ H3/ H4/ H5/ H6/ H7/ H8/ H9) H8=ZELFSTUDIE!
ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE:
ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE VOOR LEERKRACHTEN BASISONDERWIJS: H1. EN H2.
INLEIDING IN DE PEDAGOGIEK:
DEEL 2: DE PEDAGOGISCHE BENADERING: H6. EN H7. ZELFSTUDIE
Inhoud
Sociale wetenschappen blok 2.1............................................................................................................1
Groepsplan gedrag.............................................................................................................................2
hoofdstuk 2 De leraar.....................................................................................................................2
Hoofdstuk 3 Groepsvorming...........................................................................................................5
Hoofdstuk 4 Onderwijs behoeften van de groep............................................................................7
Hoofdstuk 5 Sociaal-emotioneel leren............................................................................................8
Hoofdstuk 6 preventie programma´s voor SEL...............................................................................8
Hoofdstuk 7 Werken aan sociale veiligheid preventie pesten......................................................10
Hoofdstuk 8 Ouders......................................................................................................................12
Hoofdstuk 9 Meten van vooruitgang............................................................................................13
Ontwikkelingspsychologie................................................................................................................15
Hoofdstuk 1 Jouw autobiografie...................................................................................................15
Hoofdstuk 2 Ontwikkelingspsychologie........................................................................................15
Inleiding in de pedagogiek................................................................................................................23
,Groepsplan gedrag
hoofdstuk 2 De leraar
een leraar wordt ook wel gezien als frontliniewerker. Hij wordt iedere dag geconfronteerd met
moeilijke vraagstukken (zoals de balans tussen overheid en lln.)
Handelingsgericht werken = een manier van planmatig werken volgens 7 uitganspunten binnen een
cyclisch:
Fase 1: Waarnemen/signaleren – verzamelen van lln. en groepsgegevens
Fase 2: Begrijpen/analyseren – benoemen onderwijsbehoeften lln.
Fase 3: Plannen – clusteren van lln. met dezelfde onderwijsbehoeften + opstellen groepsplan
Fase 4: Realiseren- uitvoeren groepsplan
De 7 uitganspunten:
1 onderwijsbehoeften lln. centraal: Clusteren van deze behoefte
2 Afstemmen en wisselwerking: Transsectionele model = lln. ontwikkeld zich in interactie met
omgeving. Omgeving niet buiten beschouwing laten. Deze leerling in deze groep met deze leerkracht.
3 Leerkracht maakt het verschil: Goede leerkracht belangrijk, wat heeft deze leerkracht nodig?
4 positieve aspecten van groot belang: Het gaat erom wat de leerling wel kan, welke mogelijkheden
heeft hij. Positieve aspecten gevierd + uitgebouwd
5 constructieve samenwerking: Ouders worden gezien als partner, samen verantwoordelijk.
Leraar= onderwijs professional
Ouder= ervaringsdeskundige
Samen verantwoordelijk (preventie niveau 2+3 duidelijke rol ouders)
6 werkwijze doelgericht: Duidelijk geformuleerd wat de leerkracht wil bereiken met groep of lln.
SMART geformuleerd (wat moet de leerling leren)
7 werkwijze is systematisch: Aantal keer per jaar doorloopt de leerkracht met ib´er de verschillende
stappen van het model. Gegevens verzameld en geanalyseerd en nieuwe plannen worden opgesteld
(helder voor kinderen, ouders, waarom deze stappen)
Goed onderwijs de leerkracht
Klassenmanagement = de handelingen die een leerkracht onderneemt om een omgeving te creëren
die academisch en sociaal – emotioneel ondersteund.
De 5 categorieën van klassen management: leraar, omgeving, onderwijs, groep en ouders (groep en
ouders hebben een apart hoofdstuk)
1 de leraar
1 de relatie = vertrouwen is de basis van een relatie.
- De leraar behandeld de leerling met respect en is oprecht
- Elke dag is een schone lei
- De leraar is een rolmodel
- Positieve aandacht voor iedere leerling
- Tracht naar 1 informeel gesprek per dag met elke leerling
- Respect, acceptatie affectie support, nabijheid tussen lln
- Sta tussen de leerlingen met humor maar blijf uiteindelijk boven lln.
- In de klas leuker dan daarbuiten
2 Zekerheid = lichaamstaal is zeker, zelfvertrouwen, stem is duidelijk.
Consequent niet in discussie gaan. Aanwezig in de klas.
3 Consequentheid = zeg wat je doet en doe wat je zegt. Geef geen toezeggingen. Consequent
is niet autoritair -> geen keuze mogelijkheid = geen verantwoordelijkheidsgevoel
, 4 Duidelijkheid = Concreet taalgebruik, duidelijk, direct, specifiek. Zeg wat ze moeten doen
niet wat ze niet moeten doen. verkrijg aandacht via vast signaal. Geef een positieve reactie
als die goed ging.
5 Reflectie op gedrag = Proactieve maatregelen -> zorgen ervoor dat probleemgedrag niet
kan ontstaan.
10-20% van klassenmanagement problemen zijn niet te voorkomen met preventieve
maatregelen.
Als je reageert op een lln. doe dit dan op de oordeel-opschortend: Niet een negatieve reactie
niet te controlerend. Zowel verbaal als non verbaal. Bij ongewenst gedrag zacht maar direct.
1 negatief iets = 4 positieven
Complimenten geven kan op verschillende domeinen:
- Uiterlijk algemeen
- Materiele bezittingen
De persoonlijkere complimenten hebben meer effect:
- Vaardigheden
- Persoonlijkheid persoonlijk
Complimenten moeten gemeend zijn. Pas op voor praise junkies: voortdurend hengelen naar
complimenten
Leerlingen hebben recht op emoties maar niet elk gedrag mag.
Negatief gedrag voor aandacht, vermijden taak -> niet uit de klas = toestemmen
geef positieve aandacht: hoe komt het dat…? Hoe kan ik….
6 Reflectie = Constructen -> een beeld die je hebt van een leerling- niet altijd de
werkelijkheid, daarom is reflecteren (op ideeën, overtuigingen, ervaringen), vraag ook
feedback van collega´s ouders, deskundigen en de leerlingen zelf.
Waarom ervaar ik dit gedrag zo? Welke rol speel ik hierin?
7 Verwachtingen = vertrouwen (ik kan het echt niet, nee je kan het nog niet), fouten maken
mag , genoeg nadenk tijd, klassen regels duidelijk, routines. Waar hoort dit? Wat moet ik nu
doen?
2 Omgeving
Bureau van de leraar:
- Netjes (voorbeeld functie)
- Vaste functie
- Mag ook langs de zijmuur
Leerling computer
Scherm niet in blikveld van andere lln.
Blended learning: traditioneel leren steeds meer gecombineerd met leren via digitale media.
Leraren minder eigenaar informatie meer het faciliteren.
Inrichting
Een goede inrichting is gebaseerd op overzicht. Leerkracht ziet vanaf werkplek alle lln.
Leerkracht voor lln. ook zichtbaar.
Tijdens instructie moet iedereen het bord zien
Variabele opstellingen bij coöperatief/groepjes
Concentratie = rijen
Leren snel wisselen en schuiven van de tafels is belangrijk. Denk om voldoende loopruimte.
Lln. met concentratie problemen niet op een kruispunt. Materiaal in kasten bereikbaar en
gecodeerd, voldoende voorraad, schoon en veilig (weinig afleiding).
LEERPSYCHOLOGIE:
GROEPSPLAN GEDRAG (H2/ H3/ H4/ H5/ H6/ H7/ H8/ H9) H8=ZELFSTUDIE!
ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE:
ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE VOOR LEERKRACHTEN BASISONDERWIJS: H1. EN H2.
INLEIDING IN DE PEDAGOGIEK:
DEEL 2: DE PEDAGOGISCHE BENADERING: H6. EN H7. ZELFSTUDIE
Inhoud
Sociale wetenschappen blok 2.1............................................................................................................1
Groepsplan gedrag.............................................................................................................................2
hoofdstuk 2 De leraar.....................................................................................................................2
Hoofdstuk 3 Groepsvorming...........................................................................................................5
Hoofdstuk 4 Onderwijs behoeften van de groep............................................................................7
Hoofdstuk 5 Sociaal-emotioneel leren............................................................................................8
Hoofdstuk 6 preventie programma´s voor SEL...............................................................................8
Hoofdstuk 7 Werken aan sociale veiligheid preventie pesten......................................................10
Hoofdstuk 8 Ouders......................................................................................................................12
Hoofdstuk 9 Meten van vooruitgang............................................................................................13
Ontwikkelingspsychologie................................................................................................................15
Hoofdstuk 1 Jouw autobiografie...................................................................................................15
Hoofdstuk 2 Ontwikkelingspsychologie........................................................................................15
Inleiding in de pedagogiek................................................................................................................23
,Groepsplan gedrag
hoofdstuk 2 De leraar
een leraar wordt ook wel gezien als frontliniewerker. Hij wordt iedere dag geconfronteerd met
moeilijke vraagstukken (zoals de balans tussen overheid en lln.)
Handelingsgericht werken = een manier van planmatig werken volgens 7 uitganspunten binnen een
cyclisch:
Fase 1: Waarnemen/signaleren – verzamelen van lln. en groepsgegevens
Fase 2: Begrijpen/analyseren – benoemen onderwijsbehoeften lln.
Fase 3: Plannen – clusteren van lln. met dezelfde onderwijsbehoeften + opstellen groepsplan
Fase 4: Realiseren- uitvoeren groepsplan
De 7 uitganspunten:
1 onderwijsbehoeften lln. centraal: Clusteren van deze behoefte
2 Afstemmen en wisselwerking: Transsectionele model = lln. ontwikkeld zich in interactie met
omgeving. Omgeving niet buiten beschouwing laten. Deze leerling in deze groep met deze leerkracht.
3 Leerkracht maakt het verschil: Goede leerkracht belangrijk, wat heeft deze leerkracht nodig?
4 positieve aspecten van groot belang: Het gaat erom wat de leerling wel kan, welke mogelijkheden
heeft hij. Positieve aspecten gevierd + uitgebouwd
5 constructieve samenwerking: Ouders worden gezien als partner, samen verantwoordelijk.
Leraar= onderwijs professional
Ouder= ervaringsdeskundige
Samen verantwoordelijk (preventie niveau 2+3 duidelijke rol ouders)
6 werkwijze doelgericht: Duidelijk geformuleerd wat de leerkracht wil bereiken met groep of lln.
SMART geformuleerd (wat moet de leerling leren)
7 werkwijze is systematisch: Aantal keer per jaar doorloopt de leerkracht met ib´er de verschillende
stappen van het model. Gegevens verzameld en geanalyseerd en nieuwe plannen worden opgesteld
(helder voor kinderen, ouders, waarom deze stappen)
Goed onderwijs de leerkracht
Klassenmanagement = de handelingen die een leerkracht onderneemt om een omgeving te creëren
die academisch en sociaal – emotioneel ondersteund.
De 5 categorieën van klassen management: leraar, omgeving, onderwijs, groep en ouders (groep en
ouders hebben een apart hoofdstuk)
1 de leraar
1 de relatie = vertrouwen is de basis van een relatie.
- De leraar behandeld de leerling met respect en is oprecht
- Elke dag is een schone lei
- De leraar is een rolmodel
- Positieve aandacht voor iedere leerling
- Tracht naar 1 informeel gesprek per dag met elke leerling
- Respect, acceptatie affectie support, nabijheid tussen lln
- Sta tussen de leerlingen met humor maar blijf uiteindelijk boven lln.
- In de klas leuker dan daarbuiten
2 Zekerheid = lichaamstaal is zeker, zelfvertrouwen, stem is duidelijk.
Consequent niet in discussie gaan. Aanwezig in de klas.
3 Consequentheid = zeg wat je doet en doe wat je zegt. Geef geen toezeggingen. Consequent
is niet autoritair -> geen keuze mogelijkheid = geen verantwoordelijkheidsgevoel
, 4 Duidelijkheid = Concreet taalgebruik, duidelijk, direct, specifiek. Zeg wat ze moeten doen
niet wat ze niet moeten doen. verkrijg aandacht via vast signaal. Geef een positieve reactie
als die goed ging.
5 Reflectie op gedrag = Proactieve maatregelen -> zorgen ervoor dat probleemgedrag niet
kan ontstaan.
10-20% van klassenmanagement problemen zijn niet te voorkomen met preventieve
maatregelen.
Als je reageert op een lln. doe dit dan op de oordeel-opschortend: Niet een negatieve reactie
niet te controlerend. Zowel verbaal als non verbaal. Bij ongewenst gedrag zacht maar direct.
1 negatief iets = 4 positieven
Complimenten geven kan op verschillende domeinen:
- Uiterlijk algemeen
- Materiele bezittingen
De persoonlijkere complimenten hebben meer effect:
- Vaardigheden
- Persoonlijkheid persoonlijk
Complimenten moeten gemeend zijn. Pas op voor praise junkies: voortdurend hengelen naar
complimenten
Leerlingen hebben recht op emoties maar niet elk gedrag mag.
Negatief gedrag voor aandacht, vermijden taak -> niet uit de klas = toestemmen
geef positieve aandacht: hoe komt het dat…? Hoe kan ik….
6 Reflectie = Constructen -> een beeld die je hebt van een leerling- niet altijd de
werkelijkheid, daarom is reflecteren (op ideeën, overtuigingen, ervaringen), vraag ook
feedback van collega´s ouders, deskundigen en de leerlingen zelf.
Waarom ervaar ik dit gedrag zo? Welke rol speel ik hierin?
7 Verwachtingen = vertrouwen (ik kan het echt niet, nee je kan het nog niet), fouten maken
mag , genoeg nadenk tijd, klassen regels duidelijk, routines. Waar hoort dit? Wat moet ik nu
doen?
2 Omgeving
Bureau van de leraar:
- Netjes (voorbeeld functie)
- Vaste functie
- Mag ook langs de zijmuur
Leerling computer
Scherm niet in blikveld van andere lln.
Blended learning: traditioneel leren steeds meer gecombineerd met leren via digitale media.
Leraren minder eigenaar informatie meer het faciliteren.
Inrichting
Een goede inrichting is gebaseerd op overzicht. Leerkracht ziet vanaf werkplek alle lln.
Leerkracht voor lln. ook zichtbaar.
Tijdens instructie moet iedereen het bord zien
Variabele opstellingen bij coöperatief/groepjes
Concentratie = rijen
Leren snel wisselen en schuiven van de tafels is belangrijk. Denk om voldoende loopruimte.
Lln. met concentratie problemen niet op een kruispunt. Materiaal in kasten bereikbaar en
gecodeerd, voldoende voorraad, schoon en veilig (weinig afleiding).
