Open vragen
Bespreek necrose + 4 soorten
Necrose is een vorm van celdood. Het gebeurt als cellen beschadigd raken door iets van buitenaf, zoals te
weinig zuurstof, hitte, kou, of zelfs chemicaliën. Het is een ongecontroleerd proces waarbij de cel als het
ware uit elkaar valt en de inhoud vrijkomt, wat vaak een ontstekingsreactie uitlokt. Het treft meestal een
groepje cellen tegelijk
Coagulatienecrose: Dit is de meest voorkomende
vorm! Het gebeurt meestal door een gebrek aan
bloedtoevoer (ischemie), zoals bij een hart- of
nierinfarct. De eiwitten in de cellen stollen,
waardoor het weefsel er wit en hard uitziet. De
celstructuur blijft nog even zichtbaar, maar de
cellen zelf verschrompelen en de kernen
verdwijnen.
Verkazende necrose: Deze vorm zie je bijna alleen maar bij tuberculose!
Het necrotische weefsel verliest volledig zijn structuur en ziet eruit als een
kaasachtige, structuurloze massa (overrijpe brie). onder de microscoop, met
kleine blauwe stipjes die kernrestanten zijn.
Gangreen: Dit is necrose waarbij het weefsel
gaat rotten, vaak na ischemie gevolgd door een bacteriële infectie (maar
kan ook zonder surinfectie). Het kan droog zijn (zoals bij bevriezing of
diabetes) of nat (door bacteriële surinfectie). Gasgangreen, veroorzaakt
door specifieke bacteriën, is een ernstige vorm!
Fibrinoïde necrose: Dit type necrose treedt op
in de wanden van bloedvaten, bijvoorbeeld bij
hoge bloeddruk of ontsteking. Plasma lekt in de vaatwand en er wordt fibrine
afgezet, waardoor de vaatwand er homogeen rood uitziet onder de
microscoop.
Bespreek 5 fasen van wondheling
1. Hemostase
2. Acute ontsteking
3. Opruiming door histiocyten (macrofagen)
4. Proliferatiefase
5. Maturatie
Hemostase: Dit is de allereerste stap. Zodra er een wond is, gaan de beschadigde bloedvaatjes bloeden.
Bloedplaatjes komen in actie en vormen een bloedklonter om het bloeden te stoppen. Dit activeert ook
de bloedstollingscascade en het complementsysteem.
,Acute Ontsteking: Na de hemostase begint de ontstekingsfase. Chemokines trekken neutrofiele
granulocyten aan om de wond schoon te maken.
Opruiming: Daarna komen macrofagen (histiocyten) om beschadigd weefsel en puin op te ruimen.
Proliferatiefase: Ongeveer 48 uur na de wond begint deze fase. Er is angiogenese (nieuwe bloedvaatjes
worden gevormd!), fibroblasten gaan zich vermenigvuldigen en nieuw bindweefsel aanmaken, en
epitheelcellen beginnen over de wond te groeien (re-epithelialisatie) om de oppervlakte te sluiten.
Resultaat: granulatieweefsel.
Maturatiefase: Dit is de laatste fase, en kan lang duren! Het bindweefsel wordt sterker doordat
collageenvezels transformeren (van Type III naar Type I). Het granulatieweefsel neemt af en het litteken
wordt minder rood en steviger.
Geef 5 voorbeelden waarmee eiwitsynthese verstoord wordt
1. Splice variatie
a. Combinatie van exonen
2. Ligand binding
a. Beindvloedt transcriptie via receptorbinding
b. Binding kan ervoor zorgen dat een bepaald product gaat prolifereren of niet
3. Modificatie vd promotor
a. Door methyleren van de promotorregio kun je een gen
uitschakelen
b. Je voorkomt namelijk dat RNA polymerase bindt
4. Micro RNA’s
a. Dit zijn niet coderende RNA fragmenten die binden aan complementair mRNA en kunnen
zo gen silencing veroorzaken
5. Fosforylatie
a. Aan- en uitschakelen van een proteine dmv fosfaatgroep te verwijderen
of toe te voegen.
Geef 4 mechanismen waarmee de integriteit van de celmembraan verstoord wordt.
Complement-gemedieerde cytolyse: Het complementsysteem, onderdeel van ons immuunsysteem, kan
geactiveerd worden door bijvoorbeeld lichaamsvreemde antigenen. Dit leidt tot de vorming van een
membraan aanval complex (MAC) dat poriën in de celmembraan maakt. Hierdoor stroomt water de cel in
en zwelt deze op, wat kan leiden tot lysis (uiteenvallen van de cel).
Perforine-gemedieerde cytolyse: Cytotoxische T-cellen en Natural Killer (NK) cellen gebruiken perforine
om doelwitcellen (zoals geïnfecteerde cellen of tumorcellen) te doden. Perforine vormt ook poriën in de
celmembraan van de doelwitcel, waardoor granzymen de cel binnen kunnen dringen en apoptose kunnen
activeren.
Wijzigingen in de vetzuren dubbellaag (Vetzuurperoxidatie): Vrije radicalen kunnen lipiden (vetten) in de
celmembraan oxideren, een proces genaamd lipideperoxidatie (LPO). Dit beschadigt de structuur van de
membraan en verhoogt de doorlaatbaarheid, wat de integriteit aantast en tot celbeschadiging leidt.
Blokkade van ionen-kanalen 🚧: De celmembraan bevat ionenpompen en kanalen die essentieel zijn
voor het handhaven van de ionenbalans (zoals de Na+/K+-ATPase pomp). Als deze pompen geblokkeerd
raken, bijvoorbeeld door bepaalde medicamenten of door een tekort aan zuurstof, raakt de ionenbalans
, verstoord. Dit leidt tot een ophoping van natrium binnen de cel, waardoor water de cel in stroomt en
celzwelling veroorzaakt, wat uiteindelijk de membraanintegriteit kan aantasten → cellyse.
Bespreek vier vormen van celbeschadiging
Er zijn vier primaire categorieen van celbeschadiging:
1. Mechanische disruptie vd celmembraan
2. Verminderde integriteit vd celmembraan
3. Blokkade van metabole processen
4. DNA-schade
Mechanische disruptie
- De fysieke structuur wordt direct aangetast. Dit kan door bijvoorbeeld
o Schaafwonden – beschadiging huidbarriere
o Osmotische verstoring - elektrolytverstoring
o Vrieswonden – ijskristallen vernietigen membraan
Verminderde integriteit vd membraan
- Complement activatie
o Porievorming
- Perforine gemedieerde cytolyse
o Geactiveerde T-lymf doorboren geinfecteerde cellen
- Blokkade van ionkanalen
o Medicatie of ATP tekort → verstoorde ionbalans
- Vetzuurperoxidatie
o Door vrije radicalen
Blokkade van metabole processen
Dit mechanisme verstoort essentiële processen binnen de cel die nodig zijn voor energieproductie of
andere vitale functies.
Vb. Cyanide-intoxicatie. Cyanide remt de aerobe stofwisseling door cytochroomoxidase te inactiveren,
een cruciaal enzym in de oxidatieve fosforylering in de mitochondriën. Dit leidt tot een acuut tekort aan
ATP, de energiebron van de cel, wat vooral schadelijk is voor cellen met een hoog metabolisme zoals
hartspiercellen.
DNA-beschadiging.
Schade kan door veel factoren optreden. Wanneer schade te ernstig is en niet hersteld kan worden wordt
apoptose geinitieerd.
Bespreek trombose
a. Basiscondities voor trombosevorming
Dit is virchow’s triade. Het bestaat uit drie onderdelen:
Verstoorde bloedflow : Dit kan optreden bij stase (langzame bloedstroom) of
turbulentie (onregelmatige bloedstroom). Als het bloed niet goed doorstroomt,
kunnen bloedplaatjes en stollingsfactoren zich ophopen en een klonter vormen.
Bespreek necrose + 4 soorten
Necrose is een vorm van celdood. Het gebeurt als cellen beschadigd raken door iets van buitenaf, zoals te
weinig zuurstof, hitte, kou, of zelfs chemicaliën. Het is een ongecontroleerd proces waarbij de cel als het
ware uit elkaar valt en de inhoud vrijkomt, wat vaak een ontstekingsreactie uitlokt. Het treft meestal een
groepje cellen tegelijk
Coagulatienecrose: Dit is de meest voorkomende
vorm! Het gebeurt meestal door een gebrek aan
bloedtoevoer (ischemie), zoals bij een hart- of
nierinfarct. De eiwitten in de cellen stollen,
waardoor het weefsel er wit en hard uitziet. De
celstructuur blijft nog even zichtbaar, maar de
cellen zelf verschrompelen en de kernen
verdwijnen.
Verkazende necrose: Deze vorm zie je bijna alleen maar bij tuberculose!
Het necrotische weefsel verliest volledig zijn structuur en ziet eruit als een
kaasachtige, structuurloze massa (overrijpe brie). onder de microscoop, met
kleine blauwe stipjes die kernrestanten zijn.
Gangreen: Dit is necrose waarbij het weefsel
gaat rotten, vaak na ischemie gevolgd door een bacteriële infectie (maar
kan ook zonder surinfectie). Het kan droog zijn (zoals bij bevriezing of
diabetes) of nat (door bacteriële surinfectie). Gasgangreen, veroorzaakt
door specifieke bacteriën, is een ernstige vorm!
Fibrinoïde necrose: Dit type necrose treedt op
in de wanden van bloedvaten, bijvoorbeeld bij
hoge bloeddruk of ontsteking. Plasma lekt in de vaatwand en er wordt fibrine
afgezet, waardoor de vaatwand er homogeen rood uitziet onder de
microscoop.
Bespreek 5 fasen van wondheling
1. Hemostase
2. Acute ontsteking
3. Opruiming door histiocyten (macrofagen)
4. Proliferatiefase
5. Maturatie
Hemostase: Dit is de allereerste stap. Zodra er een wond is, gaan de beschadigde bloedvaatjes bloeden.
Bloedplaatjes komen in actie en vormen een bloedklonter om het bloeden te stoppen. Dit activeert ook
de bloedstollingscascade en het complementsysteem.
,Acute Ontsteking: Na de hemostase begint de ontstekingsfase. Chemokines trekken neutrofiele
granulocyten aan om de wond schoon te maken.
Opruiming: Daarna komen macrofagen (histiocyten) om beschadigd weefsel en puin op te ruimen.
Proliferatiefase: Ongeveer 48 uur na de wond begint deze fase. Er is angiogenese (nieuwe bloedvaatjes
worden gevormd!), fibroblasten gaan zich vermenigvuldigen en nieuw bindweefsel aanmaken, en
epitheelcellen beginnen over de wond te groeien (re-epithelialisatie) om de oppervlakte te sluiten.
Resultaat: granulatieweefsel.
Maturatiefase: Dit is de laatste fase, en kan lang duren! Het bindweefsel wordt sterker doordat
collageenvezels transformeren (van Type III naar Type I). Het granulatieweefsel neemt af en het litteken
wordt minder rood en steviger.
Geef 5 voorbeelden waarmee eiwitsynthese verstoord wordt
1. Splice variatie
a. Combinatie van exonen
2. Ligand binding
a. Beindvloedt transcriptie via receptorbinding
b. Binding kan ervoor zorgen dat een bepaald product gaat prolifereren of niet
3. Modificatie vd promotor
a. Door methyleren van de promotorregio kun je een gen
uitschakelen
b. Je voorkomt namelijk dat RNA polymerase bindt
4. Micro RNA’s
a. Dit zijn niet coderende RNA fragmenten die binden aan complementair mRNA en kunnen
zo gen silencing veroorzaken
5. Fosforylatie
a. Aan- en uitschakelen van een proteine dmv fosfaatgroep te verwijderen
of toe te voegen.
Geef 4 mechanismen waarmee de integriteit van de celmembraan verstoord wordt.
Complement-gemedieerde cytolyse: Het complementsysteem, onderdeel van ons immuunsysteem, kan
geactiveerd worden door bijvoorbeeld lichaamsvreemde antigenen. Dit leidt tot de vorming van een
membraan aanval complex (MAC) dat poriën in de celmembraan maakt. Hierdoor stroomt water de cel in
en zwelt deze op, wat kan leiden tot lysis (uiteenvallen van de cel).
Perforine-gemedieerde cytolyse: Cytotoxische T-cellen en Natural Killer (NK) cellen gebruiken perforine
om doelwitcellen (zoals geïnfecteerde cellen of tumorcellen) te doden. Perforine vormt ook poriën in de
celmembraan van de doelwitcel, waardoor granzymen de cel binnen kunnen dringen en apoptose kunnen
activeren.
Wijzigingen in de vetzuren dubbellaag (Vetzuurperoxidatie): Vrije radicalen kunnen lipiden (vetten) in de
celmembraan oxideren, een proces genaamd lipideperoxidatie (LPO). Dit beschadigt de structuur van de
membraan en verhoogt de doorlaatbaarheid, wat de integriteit aantast en tot celbeschadiging leidt.
Blokkade van ionen-kanalen 🚧: De celmembraan bevat ionenpompen en kanalen die essentieel zijn
voor het handhaven van de ionenbalans (zoals de Na+/K+-ATPase pomp). Als deze pompen geblokkeerd
raken, bijvoorbeeld door bepaalde medicamenten of door een tekort aan zuurstof, raakt de ionenbalans
, verstoord. Dit leidt tot een ophoping van natrium binnen de cel, waardoor water de cel in stroomt en
celzwelling veroorzaakt, wat uiteindelijk de membraanintegriteit kan aantasten → cellyse.
Bespreek vier vormen van celbeschadiging
Er zijn vier primaire categorieen van celbeschadiging:
1. Mechanische disruptie vd celmembraan
2. Verminderde integriteit vd celmembraan
3. Blokkade van metabole processen
4. DNA-schade
Mechanische disruptie
- De fysieke structuur wordt direct aangetast. Dit kan door bijvoorbeeld
o Schaafwonden – beschadiging huidbarriere
o Osmotische verstoring - elektrolytverstoring
o Vrieswonden – ijskristallen vernietigen membraan
Verminderde integriteit vd membraan
- Complement activatie
o Porievorming
- Perforine gemedieerde cytolyse
o Geactiveerde T-lymf doorboren geinfecteerde cellen
- Blokkade van ionkanalen
o Medicatie of ATP tekort → verstoorde ionbalans
- Vetzuurperoxidatie
o Door vrije radicalen
Blokkade van metabole processen
Dit mechanisme verstoort essentiële processen binnen de cel die nodig zijn voor energieproductie of
andere vitale functies.
Vb. Cyanide-intoxicatie. Cyanide remt de aerobe stofwisseling door cytochroomoxidase te inactiveren,
een cruciaal enzym in de oxidatieve fosforylering in de mitochondriën. Dit leidt tot een acuut tekort aan
ATP, de energiebron van de cel, wat vooral schadelijk is voor cellen met een hoog metabolisme zoals
hartspiercellen.
DNA-beschadiging.
Schade kan door veel factoren optreden. Wanneer schade te ernstig is en niet hersteld kan worden wordt
apoptose geinitieerd.
Bespreek trombose
a. Basiscondities voor trombosevorming
Dit is virchow’s triade. Het bestaat uit drie onderdelen:
Verstoorde bloedflow : Dit kan optreden bij stase (langzame bloedstroom) of
turbulentie (onregelmatige bloedstroom). Als het bloed niet goed doorstroomt,
kunnen bloedplaatjes en stollingsfactoren zich ophopen en een klonter vormen.
