Inhoudsopgave
1.1 De wereld indelen .....................................................................................................................2
1.2 Scheidslijnen in Europa..............................................................................................................4
1.3 De islamitische wereld ...............................................................................................................5
1.4 Sub-Sahara-Afrika ......................................................................................................................6
1.5 Reuzen-verschillen.....................................................................................................................7
1.6 Zuidoost-Azië ............................................................................................................................8
2.1 De eerste contouren van het wereldsysteem ........................................................................... 10
2.2 Verschuiving in het wereldsysteem .......................................................................................... 12
2.3 Wereldwijde netwerken .......................................................................................................... 13
2.4 Politieke en culturele globalisering .......................................................................................... 14
Deze samenvatting is gebaseerd op De Geo (havo/vwo) – Wereld: Globalisering
ISBN: 9789006619270, 5e druk 2020.
1
, 1.1 De wereld indelen
Globalisering / Mondialisering -> Verbondenheid op aarde. Er ontstaan steeds meer relaties tussen
landen op sociaal, economisch, cultureel en politiek gebied.
Oorzaken van globalisering
1. MNO’s
- Knippen productieketen op, kiezen voor de meest gunstige locatie. Kijken naar factoren; goedkoop,
arbeid land, milieu.
2. Wegvallen handelsbelemmeringen
- Makkelijker om te handelen door afspraken met landen, wegvallen van douanes.
- Europese Unie.
3. Verbetering vervoerstechnologie
- Groter, sneller, goedkoper en standaardisering (vrachtwagens en containers zijn even groot).
4. Verbetering communicatietechnologie
- Internet, track & trace technologie.
Tijd ruimtecompressie:
- Wereld wordt kleiner, tijd gaat sneller.
Gevolgen globalisering
1. Homogenisering -> cultuur wordt overgenomen door andere culturen.
- Amerikanisme -> proces waarbij cultuur, levenswijze, taal, economisch, en politiek van de VS wordt
overgebracht in de wereldlijke cultuur.
- Global Village -> gebied dat steeds meer met andere gebieden overal ter wereld te maken heeft via
allerlei sociale netwerken.
2. Heterogenisering -> elementen uit verschillende culturen maken een nieuwe cultuur.
- Verbrokkeling
3. Regionalisering -> streven naar zelfstandigheid voor politiek en cultureel op regionaal niveau.
- Separatisme -> willen zelf een staat oprichten, zelfstandigheid.
- Glokalisering -> bepaalde producten alleen aanwezig in een land. Mc Kroket in Nederland.
Hierdoor is het steeds moeilijker om de wereld in te delen. Mogelijkheid is gebruik van
globaliseringindex.
Globaliseringindex -> Geeft aan hoe sterk gebieden vervlochten zijn met de andere delen van de
wereld.
Wereld indelen in regio’s (dit kan op: cultureel, politiek, economisch, demografisch, sociaal)
1. Cultureel: cultuurgebieden
- Regio’s met een gemeenschappelijke identiteit; cultuur; taal (lingua franca) en religie (normen
waarden).
- Cultuurelementen (zoals talen, godsdienst, mode) kunnen vanuit gebieden van oorsprong worden
verspreid (diffusie) door kolonisatie en door migratie.
- Lingua Franca -> 3e taal die nodig is wanneer verschillende culturele groepen niet met elkaar kunnen
communiceren.
2. Politiek (democratie-index)
- Waarde tussen 0 en 10. (democratisch gehalte)
- Gekeken naar mensenrechten en samenwerkingsverbanden.
2
1.1 De wereld indelen .....................................................................................................................2
1.2 Scheidslijnen in Europa..............................................................................................................4
1.3 De islamitische wereld ...............................................................................................................5
1.4 Sub-Sahara-Afrika ......................................................................................................................6
1.5 Reuzen-verschillen.....................................................................................................................7
1.6 Zuidoost-Azië ............................................................................................................................8
2.1 De eerste contouren van het wereldsysteem ........................................................................... 10
2.2 Verschuiving in het wereldsysteem .......................................................................................... 12
2.3 Wereldwijde netwerken .......................................................................................................... 13
2.4 Politieke en culturele globalisering .......................................................................................... 14
Deze samenvatting is gebaseerd op De Geo (havo/vwo) – Wereld: Globalisering
ISBN: 9789006619270, 5e druk 2020.
1
, 1.1 De wereld indelen
Globalisering / Mondialisering -> Verbondenheid op aarde. Er ontstaan steeds meer relaties tussen
landen op sociaal, economisch, cultureel en politiek gebied.
Oorzaken van globalisering
1. MNO’s
- Knippen productieketen op, kiezen voor de meest gunstige locatie. Kijken naar factoren; goedkoop,
arbeid land, milieu.
2. Wegvallen handelsbelemmeringen
- Makkelijker om te handelen door afspraken met landen, wegvallen van douanes.
- Europese Unie.
3. Verbetering vervoerstechnologie
- Groter, sneller, goedkoper en standaardisering (vrachtwagens en containers zijn even groot).
4. Verbetering communicatietechnologie
- Internet, track & trace technologie.
Tijd ruimtecompressie:
- Wereld wordt kleiner, tijd gaat sneller.
Gevolgen globalisering
1. Homogenisering -> cultuur wordt overgenomen door andere culturen.
- Amerikanisme -> proces waarbij cultuur, levenswijze, taal, economisch, en politiek van de VS wordt
overgebracht in de wereldlijke cultuur.
- Global Village -> gebied dat steeds meer met andere gebieden overal ter wereld te maken heeft via
allerlei sociale netwerken.
2. Heterogenisering -> elementen uit verschillende culturen maken een nieuwe cultuur.
- Verbrokkeling
3. Regionalisering -> streven naar zelfstandigheid voor politiek en cultureel op regionaal niveau.
- Separatisme -> willen zelf een staat oprichten, zelfstandigheid.
- Glokalisering -> bepaalde producten alleen aanwezig in een land. Mc Kroket in Nederland.
Hierdoor is het steeds moeilijker om de wereld in te delen. Mogelijkheid is gebruik van
globaliseringindex.
Globaliseringindex -> Geeft aan hoe sterk gebieden vervlochten zijn met de andere delen van de
wereld.
Wereld indelen in regio’s (dit kan op: cultureel, politiek, economisch, demografisch, sociaal)
1. Cultureel: cultuurgebieden
- Regio’s met een gemeenschappelijke identiteit; cultuur; taal (lingua franca) en religie (normen
waarden).
- Cultuurelementen (zoals talen, godsdienst, mode) kunnen vanuit gebieden van oorsprong worden
verspreid (diffusie) door kolonisatie en door migratie.
- Lingua Franca -> 3e taal die nodig is wanneer verschillende culturele groepen niet met elkaar kunnen
communiceren.
2. Politiek (democratie-index)
- Waarde tussen 0 en 10. (democratisch gehalte)
- Gekeken naar mensenrechten en samenwerkingsverbanden.
2
