Organisatie van de
veiligheidssector II
1 Inleiding (achtergrondinfo)
- Hoe is onze Belgische staat georganiseerd?:
o Grondwet
o Monarchie
o Representatieve democratie
o # overheidsniveaus
o Scheiding der machten (Montesquieu)
o Staatshervormingen sinds jaren ’70 decentralisatie
Bevoegdheden worden overgeheveld van Federaal
naar centraal niveau (gemeenschaps-/gewestniveau)
Voorbeeld: 6e staatshervorming 2011:
Justitiehuizen worden Vlaamse bevoegdheid
1
,- Gemeenschappen:
o Persoonsgebonden bevoegdheden
o Vlaamse gemeenschap
o Frans gemeenschap
o Duitstalige gemeenschap
- Gewesten:
o Grondgebonden bevoegdheden
o Vlaams gewest
o Brussels Hoofdstedelijk gewest
o Waals gewest
- De provincie:
o Taken:
Bovenlokale
taakbehartiging
Ondersteunende taken
op verzoek van andere
overheden
Initiatieven met het
oog op
gebiedsgerichte
samenwerking
o Bevoegdheden worden autonoom uitgevoerd:
Controle van hogere overheden
o Rol inzake veiligheid
o Provincieraad en Deputatie
o Gouverneur:
Spreekbuis van provincie bij hogere overheden
Vertegenwoordiger van hogere overheden in provincie
o Arrondissementscommissaris
Adjunct-gouverneur
Handhaving openbare orde
o Verbindingsambtenaren:
Gedetacheerd vanuit federale politie
Beleidslijnen inzake veiligheid mee uittekenen
2
, - Gemeenten:
o Burgemeester
o Nieuwe Gemeentewet
Veiligheid in de gemeente
Tegengaan van inbreuken op openbare rust
Opmaak van politieverordeningen (cfr. GAS)
2 Lokale veiligheid
2.1 Bestuurlijke handhaving
- Steden en gemeenten: kunnen # maatregelen treffen om veiligheid
te garanderen:
o Gerechtelijk niveau: politie en justitie
o Bestuurlijk niveau: lokaal bestuur
- Bestuurlijke handhaving: proces waarbij het lokaal bestuur
toezicht houdt en ingrijpt om de orde te handhaven
- Instrumenten van bestuurlijke handhaving:
o Politieverordeningen en reglementen
o GAS-wetgeving
2.1.1Gemeentelijke Administratieve Sanctie (GAS)
- Ontstaan in een stedelijke context:
o Steden groeien: verjonging, vergrijzing en verkleuring
o Groeiende druk op openbare ruimte vanuit wonen,
mobiliteit, recreatie
o intolerantie vanuit de bevolking
Vrijheid vs. Veiligheid
- 1997: veiligheidsmonitor:
o Burgers rapporteren overlastfenomenen
Bv. sluikstorten, hondenpoep, nachtlawaai, wildplassen,
wildplakken…
- Strafrecht bleek inefficiënt; straffeloosheid
- Wet van 13 mei 1999: de gemeentelijke administratieve
sancties (GAS):
3
, o Doel: overlast aanpakken via politiereglement via
administratief systeem buiten het parket om
o Als stok achter de deur, binnen breed preventief programma
o Netwidening: bestuurlijke macht neemt het hier over van vd
rechterlijke macht
- Gemeente kan sinds 1999 zelf optreden tegen inbreuken op morele
openbare orde:
o Wet van 24 juni 2013 betreffende de GAS
- Overlast:
o Niet wettelijk omschreven
o Wel (pas) in Ministeriële Omzendbrief van 2011
o Bevestigd in Ministeriële Omzendbrief van 2014
o Lichte vormen van verstoring openbare orde
Rust, veiligheid, gezondheid, zindelijkheid
- Administratieve inbreuken:
o Overlastinbreuken:
Bv. zwerfvuil, wildplassen, geurhinder, hondenpoep…
o Lichte en zware gemengde inbreuken:
Bv. nachtlawaai, graffiti, vernieling grafstenen…
o Stilstaan & parkeren:
Bv. Foutief parkeren op voetpad, parkeren op plaatsen
voor mensen met een beperking…
- Gebruik GAS? volgende stappen doorlopen:
o Aanpassen van politiereglement of opstellen van GAS-
reglement
o Aanduiden van vaststellende ambtenaren
o Aanduiden van sanctionerende ambtenaren
- Vormen:
o 1e instantie: alternatieve maatregelen
De gemeenschapsdienst
Lokale bemiddeling
o Nadien:
Administratieve geldboete met een max. van €500
(€175 indien minderjarig vanaf 14j)
Een administratieve schorsing
Intrekking van een door de gemeente afgeleverde
toelating of vergunning
4
veiligheidssector II
1 Inleiding (achtergrondinfo)
- Hoe is onze Belgische staat georganiseerd?:
o Grondwet
o Monarchie
o Representatieve democratie
o # overheidsniveaus
o Scheiding der machten (Montesquieu)
o Staatshervormingen sinds jaren ’70 decentralisatie
Bevoegdheden worden overgeheveld van Federaal
naar centraal niveau (gemeenschaps-/gewestniveau)
Voorbeeld: 6e staatshervorming 2011:
Justitiehuizen worden Vlaamse bevoegdheid
1
,- Gemeenschappen:
o Persoonsgebonden bevoegdheden
o Vlaamse gemeenschap
o Frans gemeenschap
o Duitstalige gemeenschap
- Gewesten:
o Grondgebonden bevoegdheden
o Vlaams gewest
o Brussels Hoofdstedelijk gewest
o Waals gewest
- De provincie:
o Taken:
Bovenlokale
taakbehartiging
Ondersteunende taken
op verzoek van andere
overheden
Initiatieven met het
oog op
gebiedsgerichte
samenwerking
o Bevoegdheden worden autonoom uitgevoerd:
Controle van hogere overheden
o Rol inzake veiligheid
o Provincieraad en Deputatie
o Gouverneur:
Spreekbuis van provincie bij hogere overheden
Vertegenwoordiger van hogere overheden in provincie
o Arrondissementscommissaris
Adjunct-gouverneur
Handhaving openbare orde
o Verbindingsambtenaren:
Gedetacheerd vanuit federale politie
Beleidslijnen inzake veiligheid mee uittekenen
2
, - Gemeenten:
o Burgemeester
o Nieuwe Gemeentewet
Veiligheid in de gemeente
Tegengaan van inbreuken op openbare rust
Opmaak van politieverordeningen (cfr. GAS)
2 Lokale veiligheid
2.1 Bestuurlijke handhaving
- Steden en gemeenten: kunnen # maatregelen treffen om veiligheid
te garanderen:
o Gerechtelijk niveau: politie en justitie
o Bestuurlijk niveau: lokaal bestuur
- Bestuurlijke handhaving: proces waarbij het lokaal bestuur
toezicht houdt en ingrijpt om de orde te handhaven
- Instrumenten van bestuurlijke handhaving:
o Politieverordeningen en reglementen
o GAS-wetgeving
2.1.1Gemeentelijke Administratieve Sanctie (GAS)
- Ontstaan in een stedelijke context:
o Steden groeien: verjonging, vergrijzing en verkleuring
o Groeiende druk op openbare ruimte vanuit wonen,
mobiliteit, recreatie
o intolerantie vanuit de bevolking
Vrijheid vs. Veiligheid
- 1997: veiligheidsmonitor:
o Burgers rapporteren overlastfenomenen
Bv. sluikstorten, hondenpoep, nachtlawaai, wildplassen,
wildplakken…
- Strafrecht bleek inefficiënt; straffeloosheid
- Wet van 13 mei 1999: de gemeentelijke administratieve
sancties (GAS):
3
, o Doel: overlast aanpakken via politiereglement via
administratief systeem buiten het parket om
o Als stok achter de deur, binnen breed preventief programma
o Netwidening: bestuurlijke macht neemt het hier over van vd
rechterlijke macht
- Gemeente kan sinds 1999 zelf optreden tegen inbreuken op morele
openbare orde:
o Wet van 24 juni 2013 betreffende de GAS
- Overlast:
o Niet wettelijk omschreven
o Wel (pas) in Ministeriële Omzendbrief van 2011
o Bevestigd in Ministeriële Omzendbrief van 2014
o Lichte vormen van verstoring openbare orde
Rust, veiligheid, gezondheid, zindelijkheid
- Administratieve inbreuken:
o Overlastinbreuken:
Bv. zwerfvuil, wildplassen, geurhinder, hondenpoep…
o Lichte en zware gemengde inbreuken:
Bv. nachtlawaai, graffiti, vernieling grafstenen…
o Stilstaan & parkeren:
Bv. Foutief parkeren op voetpad, parkeren op plaatsen
voor mensen met een beperking…
- Gebruik GAS? volgende stappen doorlopen:
o Aanpassen van politiereglement of opstellen van GAS-
reglement
o Aanduiden van vaststellende ambtenaren
o Aanduiden van sanctionerende ambtenaren
- Vormen:
o 1e instantie: alternatieve maatregelen
De gemeenschapsdienst
Lokale bemiddeling
o Nadien:
Administratieve geldboete met een max. van €500
(€175 indien minderjarig vanaf 14j)
Een administratieve schorsing
Intrekking van een door de gemeente afgeleverde
toelating of vergunning
4