Inhoud
Studietaak 1: Evidence-based onderwijs................................................................................................2
Artikel: Leerstrategieën als brug tussen cognitieve psychologie en onderwijspraktijk.......................2
Artikel: What works, what doesn’t.....................................................................................................3
Artikel: Improving Student’s Learning With Eeffective Learning Techniques: Promising Directions
from Cognitive and Educatiobal Psychology.......................................................................................4
,Studietaak 1: Evidence-based onderwijs
Artikel: Leerstrategieën als brug tussen cognitieve psychologie en
onderwijspraktijk
Fenomenen uit de cognitieve psychologie kunnen succesvol worden toegepast in een
onderwijssetting.
Veel gebruikte ineffectieve leerstrategieën:
1. Markeren. Onderzoek heeft aangetoond dat er geen voordelen zijn bij markeren van een
tekst. Het kan zelfs negatieve effecten hebben op het maken van inferenties. De positieve
effecten hangen af van de kwaliteit van het markeren.
2. Samenvatten. Moeilijkheid is dat er vele verschijningsvormen bestaan. Wetenschappelijke
ondersteuning is beperkt. Positieve effect van het samenvatten van een tekst hangt sterk af
van de kwaliteit van de samenvatting en is er uitgebreide training nodig om deze kwaliteit te
bereiken, zeker bij kinderen en adolescenten.
3. Herlezen. In veel onderzoek levert heronderzoek voordeel op, met name de eerste keer dat
een tekst wordt herlezen. Vooral onderzocht bij studenten in hoger onderwijs en het is nog
niet duidelijk hoe het voordeel van herlezen samenhangt met leeftijd, kennis en
vaardigheden. Effect is ook zelden onderzocht in onderwijscontext.
Effectieve leerstrategieën:
1. Toetsen als leerstrategie. Het gaat hierbij om de activiteit die het toetsen uitlokt, namelijk
het ophalen van informatie uit het geheugen. Kan als leeractiviteit buiten de klas worden
gebruikt. Gebaseerd op zgn. testing effect: het positief effect van het ophalen uit het
geheugen (=retrieval practice) t.o.v. het opnieuw bestuderen van studiemateriaal op de
lange termijn. Wordt in de cognitieve psychologie onderzocht door gebruik te maken van
woordlijsten of woordparen. Voordeel is ook dat de leerstrategie weinig tijdsintensief is en
kan zonder enige training worden gebruikt.
2. Spreiden van leeractiviteiten. Gebaseerd op het zgn. spacing of distributed practice effect.
Spreiden is beter dan stampen: hoe meer je oefening of leren verspreid over de tijd, des te
meer blijft er van hangen.
3. Zelfverklaren. Dit verwijst naar het uitleggen van (delen van) het
informatieverwerkingsproces dat je doormaakt tijdens het leren (self
explanation).Bijvoorbeeld hardop aan jezelf uitleggen. Voordeel is dat deze strategie
makkelijk is toe te passen en weinig training behoeft. Positieve effect ervan is aangetoond
met verschillende soorten taken en in verschillende soorten domeinen. Zowel voor kinderen
als volwassenen. Nadeel is dat er nog weinig is onderzocht in concrete onderwijssetting.
4. Instructiestrategieën. Een docent kan algemene strategieën inzetten om de effectiviteit van
de instructie te verhogen. De focus op de aanpak in plaats van de oplossing is een van deze
strategieën. Is vooral onderzocht bij middelbare scholieren en studenten. Andere
instructiestrategieën zijn het afbouwen van de ondersteuning naarmate leerlingen meer
ervaring krijgen i.p.v. blijvende ondersteuning. Of het bieden van zoveel mogelijk variatie in
de manier waarop opgaven er uit zien en in hoe ze opgelost kunnen worden.
Strategieën om beter te onthouden
1. Niet passief maar actief leren
2. Niet stampen maar spreiden
3. Niet opnieuw bestuderen maar ophalen uit het geheugen
, Strategieën om beter te begrijpen
4. Laat ze uitleggen
5. Laat ze vragen stellen
6. Laat het tastbaar maken
7. Laat lezen, laat bezinken, laat ophalen
Strategieën om beter toe te passen
8. Focus op de aanpak in plaats van op de oplossing
9. Afnemende ondersteuning in plaats van blijvende ondersteuning
10. Variatie in plaats van eenvormigheid
Overzicht leerstrategieën met matig tot hoog nut voor de onderwijspraktijk
Strategie Korte uitleg
Testing Haal bij het oefenen met nieuwe stof de informatie op uit je
geheugen in plaats van de stof opnieuw te bestuderen. 3
Spacing Verspreid de oefening met nieuwe stof over de tijd in plaats van veel
oefenen in een korte periode.2
Self explanation* Leg nieuwe stof hardop aan jezelf (of aan anderen) uit. 4
Elaborative interrogation* Laat de lerende uitleggen waarom een bepaald feit waar is. 4
Question generation* Laat de lerende zelf vragen genereren over de nieuwe stof. 5
Worked examples Leg de focus tijdens het leren op de aanpak, door het bestuderen
van uitgewerkte voorbeelden, in plaats van de oplossing. 8
Fading Ondersteun het leerproces in het begin, maar bouw de
ondersteuning steeds verder af en laat de lerende het zelf doen. 9
Interleaved practice Varieer bij het oefenen met verschillende soorten problemen en
materialen. Voorkom eenvormigheid.10
*Deze drie strategieën lijken veel op elkaar en hebben dezelfde theoretische achtergrond.
1-10
De cijfers geven weer met welke strategie uit de andere tabel de strategie correspondeert
Artikel: What works, what doesn’t
Onderzocht is welke leerstrategieën het meest effectief zijn. Twee strategieën sprongen er hierbij
bovenuit, doordat ze langdurige effecten hadden en in veel situaties toe te passen waren. Drie zijn
aanbevolen met kanttekeningen en vijf die afgeraden worden, doordat ze maar in een beperkt aantal
omstandigheden kunnen worden toegepast of omdat er geen bewijs is gevonden dat een groter
effect bevestigt.
De winnaars:
1. Self testing
2. Distributed practice
Runner-ups
3. Elaborative interrogation
4. Self explanation
5. Interleaved practice
Wat niet werkt:
1. Highlighting
2. Rereading
Studietaak 1: Evidence-based onderwijs................................................................................................2
Artikel: Leerstrategieën als brug tussen cognitieve psychologie en onderwijspraktijk.......................2
Artikel: What works, what doesn’t.....................................................................................................3
Artikel: Improving Student’s Learning With Eeffective Learning Techniques: Promising Directions
from Cognitive and Educatiobal Psychology.......................................................................................4
,Studietaak 1: Evidence-based onderwijs
Artikel: Leerstrategieën als brug tussen cognitieve psychologie en
onderwijspraktijk
Fenomenen uit de cognitieve psychologie kunnen succesvol worden toegepast in een
onderwijssetting.
Veel gebruikte ineffectieve leerstrategieën:
1. Markeren. Onderzoek heeft aangetoond dat er geen voordelen zijn bij markeren van een
tekst. Het kan zelfs negatieve effecten hebben op het maken van inferenties. De positieve
effecten hangen af van de kwaliteit van het markeren.
2. Samenvatten. Moeilijkheid is dat er vele verschijningsvormen bestaan. Wetenschappelijke
ondersteuning is beperkt. Positieve effect van het samenvatten van een tekst hangt sterk af
van de kwaliteit van de samenvatting en is er uitgebreide training nodig om deze kwaliteit te
bereiken, zeker bij kinderen en adolescenten.
3. Herlezen. In veel onderzoek levert heronderzoek voordeel op, met name de eerste keer dat
een tekst wordt herlezen. Vooral onderzocht bij studenten in hoger onderwijs en het is nog
niet duidelijk hoe het voordeel van herlezen samenhangt met leeftijd, kennis en
vaardigheden. Effect is ook zelden onderzocht in onderwijscontext.
Effectieve leerstrategieën:
1. Toetsen als leerstrategie. Het gaat hierbij om de activiteit die het toetsen uitlokt, namelijk
het ophalen van informatie uit het geheugen. Kan als leeractiviteit buiten de klas worden
gebruikt. Gebaseerd op zgn. testing effect: het positief effect van het ophalen uit het
geheugen (=retrieval practice) t.o.v. het opnieuw bestuderen van studiemateriaal op de
lange termijn. Wordt in de cognitieve psychologie onderzocht door gebruik te maken van
woordlijsten of woordparen. Voordeel is ook dat de leerstrategie weinig tijdsintensief is en
kan zonder enige training worden gebruikt.
2. Spreiden van leeractiviteiten. Gebaseerd op het zgn. spacing of distributed practice effect.
Spreiden is beter dan stampen: hoe meer je oefening of leren verspreid over de tijd, des te
meer blijft er van hangen.
3. Zelfverklaren. Dit verwijst naar het uitleggen van (delen van) het
informatieverwerkingsproces dat je doormaakt tijdens het leren (self
explanation).Bijvoorbeeld hardop aan jezelf uitleggen. Voordeel is dat deze strategie
makkelijk is toe te passen en weinig training behoeft. Positieve effect ervan is aangetoond
met verschillende soorten taken en in verschillende soorten domeinen. Zowel voor kinderen
als volwassenen. Nadeel is dat er nog weinig is onderzocht in concrete onderwijssetting.
4. Instructiestrategieën. Een docent kan algemene strategieën inzetten om de effectiviteit van
de instructie te verhogen. De focus op de aanpak in plaats van de oplossing is een van deze
strategieën. Is vooral onderzocht bij middelbare scholieren en studenten. Andere
instructiestrategieën zijn het afbouwen van de ondersteuning naarmate leerlingen meer
ervaring krijgen i.p.v. blijvende ondersteuning. Of het bieden van zoveel mogelijk variatie in
de manier waarop opgaven er uit zien en in hoe ze opgelost kunnen worden.
Strategieën om beter te onthouden
1. Niet passief maar actief leren
2. Niet stampen maar spreiden
3. Niet opnieuw bestuderen maar ophalen uit het geheugen
, Strategieën om beter te begrijpen
4. Laat ze uitleggen
5. Laat ze vragen stellen
6. Laat het tastbaar maken
7. Laat lezen, laat bezinken, laat ophalen
Strategieën om beter toe te passen
8. Focus op de aanpak in plaats van op de oplossing
9. Afnemende ondersteuning in plaats van blijvende ondersteuning
10. Variatie in plaats van eenvormigheid
Overzicht leerstrategieën met matig tot hoog nut voor de onderwijspraktijk
Strategie Korte uitleg
Testing Haal bij het oefenen met nieuwe stof de informatie op uit je
geheugen in plaats van de stof opnieuw te bestuderen. 3
Spacing Verspreid de oefening met nieuwe stof over de tijd in plaats van veel
oefenen in een korte periode.2
Self explanation* Leg nieuwe stof hardop aan jezelf (of aan anderen) uit. 4
Elaborative interrogation* Laat de lerende uitleggen waarom een bepaald feit waar is. 4
Question generation* Laat de lerende zelf vragen genereren over de nieuwe stof. 5
Worked examples Leg de focus tijdens het leren op de aanpak, door het bestuderen
van uitgewerkte voorbeelden, in plaats van de oplossing. 8
Fading Ondersteun het leerproces in het begin, maar bouw de
ondersteuning steeds verder af en laat de lerende het zelf doen. 9
Interleaved practice Varieer bij het oefenen met verschillende soorten problemen en
materialen. Voorkom eenvormigheid.10
*Deze drie strategieën lijken veel op elkaar en hebben dezelfde theoretische achtergrond.
1-10
De cijfers geven weer met welke strategie uit de andere tabel de strategie correspondeert
Artikel: What works, what doesn’t
Onderzocht is welke leerstrategieën het meest effectief zijn. Twee strategieën sprongen er hierbij
bovenuit, doordat ze langdurige effecten hadden en in veel situaties toe te passen waren. Drie zijn
aanbevolen met kanttekeningen en vijf die afgeraden worden, doordat ze maar in een beperkt aantal
omstandigheden kunnen worden toegepast of omdat er geen bewijs is gevonden dat een groter
effect bevestigt.
De winnaars:
1. Self testing
2. Distributed practice
Runner-ups
3. Elaborative interrogation
4. Self explanation
5. Interleaved practice
Wat niet werkt:
1. Highlighting
2. Rereading
