1
Algemene psychologie
,2
Algemene psychologie
H01: Geest, gedrag en wetenschap
Definities
Wat is psychologie? Wat is het niet?
- Psychologie is de wetenschap van het gedrag en de geestelijke
processen die uit vele, soms tegenstrijdige, tradities is ontstaan.
o Bestudeert gedrag, maar ook alle mentale processen.
o Psychologie: kijkt naar individuen
o Sociologie: kijkt naar groepen mensen
Mythes en misvattingen
- Niet uitsluitend diagnose en therapie van mentale stoornissen
- Slechts kleine minderheid beoefent psychoanalyse
o Meer systeem-, gedragstherapeuten
- ≠ psychiatrie
o Psychologen zijn geen gespecialiseerde artsen, mogen geen
medicatie voorschrijven
Wat doen psychologen
- Praten & doen
- Breed domein, veel specialiteiten
o Arbeids- en organisatiepsychologen, klinische psychologen,
schoolpsychologen, gezondheidspsychologen, experimenteel
psychologen…
o Verschillende specialisaties:
Zowel experimenteel als praktijk
Zeer divers:
Sport, forensisch (profielen opstellen – CSI),
omgeving (impact van omgeving), gerontologie
(bezig zijn met verouderen)…
Evidence based practice: werken met bewijs –
schema’s maken omdat je weet dat het gaat werken,
niet omdat je denkt dat het gaat werken
Vraag situatie aan persoon + vaardigheden en
ervaring van psycholoog + externe evidentie uit
onderzoek
Waarom psychologie voor sport en bewegen?
- Bewegingsdeskundigen hebben nood aan een bruikbaar
referentiekader
o Begrijpen van-/ communiceren met-/ motiveren van:
patiënten, klanten, atleten, mensen die gezonder willen
leven…
Psychologie zit overal
- Afdaling in wielrennen, fysieke testen, omgeving aanpassen ifv.
dementie, groepswerken, teamsporten…
,3
Algemene psychologie
BIAS
= vooroordeel, vervorming of vertekening van een situatie, meestal obv.
persoonlijke ervaringen en waarden
- Emotionele bias
o Baby pia, kinderen wegbrengen na eng verhaal over
kidnapping…
- Confirmation bias
o Meer rekening houden met info die bevestigt wat je denkt
- Expectancy bias
o Wat je verwacht – verwachtingen kunnen zichzelf sneller
waarmaken
- Nog veel meer…
Zelfkennis is het begin van alle wijsheid
6 perspectieven van psychologie
- 6 perspectieven domineren het snel veranderde veld:
o Biologisch perspectief
Zenuwstelsel, hormoonstelsel, genetica, fysieke
eigenschappen
o Behavioristisch perspectief
Leren, beheersing van gedrag door omgeving, stimuli en
responsen (niet op mentale processen)
o Ontwikkelingsperspectief
Veranderingen in psychologisch functioneren tijdens het
leven, erfelijkheid en omgeving
o Cognitieve perspectief
Mentale processen: gedachten, leren, geheugen en
perceptie – de geest als computerachtige machine – hoe
emotie en motivatie gedachten en perceptie
beïnvloeden
o Whole-personperspectief
Psychodynamisch perspectief (onbewuste motivatie
en psychische stoornissen)
Humanistische perspectief (legt zich toe op
geestelijke gezondheid en menselijk potentieel)
Perspectief van karaktertrekken en temperament
(benadrukt persoonskenmerken en individuele
verschillen)
o Socioculturele perspectief
Sociale invloeden op gedrag en mentale processen – hoe
individuen functioneren in groepen – culturele verschillen
Biologisch perspectief
- Scheiding tussen geest en lichaam, terwijl ze wel samenwerken
- Vormt de basis voor het moderne biologische perspectief
- René Descartes: grondlegger van rationalisme & biologisch
perspectief - Ratio
- Variaties:
o Neurowetenschap: hersenen hebben impact op mentale
processen en emoties
, 4
Algemene psychologie
o Evolutionaire psychologie: Darwin – mensen passen zich
aan om te overleven
Algemene psychologie
,2
Algemene psychologie
H01: Geest, gedrag en wetenschap
Definities
Wat is psychologie? Wat is het niet?
- Psychologie is de wetenschap van het gedrag en de geestelijke
processen die uit vele, soms tegenstrijdige, tradities is ontstaan.
o Bestudeert gedrag, maar ook alle mentale processen.
o Psychologie: kijkt naar individuen
o Sociologie: kijkt naar groepen mensen
Mythes en misvattingen
- Niet uitsluitend diagnose en therapie van mentale stoornissen
- Slechts kleine minderheid beoefent psychoanalyse
o Meer systeem-, gedragstherapeuten
- ≠ psychiatrie
o Psychologen zijn geen gespecialiseerde artsen, mogen geen
medicatie voorschrijven
Wat doen psychologen
- Praten & doen
- Breed domein, veel specialiteiten
o Arbeids- en organisatiepsychologen, klinische psychologen,
schoolpsychologen, gezondheidspsychologen, experimenteel
psychologen…
o Verschillende specialisaties:
Zowel experimenteel als praktijk
Zeer divers:
Sport, forensisch (profielen opstellen – CSI),
omgeving (impact van omgeving), gerontologie
(bezig zijn met verouderen)…
Evidence based practice: werken met bewijs –
schema’s maken omdat je weet dat het gaat werken,
niet omdat je denkt dat het gaat werken
Vraag situatie aan persoon + vaardigheden en
ervaring van psycholoog + externe evidentie uit
onderzoek
Waarom psychologie voor sport en bewegen?
- Bewegingsdeskundigen hebben nood aan een bruikbaar
referentiekader
o Begrijpen van-/ communiceren met-/ motiveren van:
patiënten, klanten, atleten, mensen die gezonder willen
leven…
Psychologie zit overal
- Afdaling in wielrennen, fysieke testen, omgeving aanpassen ifv.
dementie, groepswerken, teamsporten…
,3
Algemene psychologie
BIAS
= vooroordeel, vervorming of vertekening van een situatie, meestal obv.
persoonlijke ervaringen en waarden
- Emotionele bias
o Baby pia, kinderen wegbrengen na eng verhaal over
kidnapping…
- Confirmation bias
o Meer rekening houden met info die bevestigt wat je denkt
- Expectancy bias
o Wat je verwacht – verwachtingen kunnen zichzelf sneller
waarmaken
- Nog veel meer…
Zelfkennis is het begin van alle wijsheid
6 perspectieven van psychologie
- 6 perspectieven domineren het snel veranderde veld:
o Biologisch perspectief
Zenuwstelsel, hormoonstelsel, genetica, fysieke
eigenschappen
o Behavioristisch perspectief
Leren, beheersing van gedrag door omgeving, stimuli en
responsen (niet op mentale processen)
o Ontwikkelingsperspectief
Veranderingen in psychologisch functioneren tijdens het
leven, erfelijkheid en omgeving
o Cognitieve perspectief
Mentale processen: gedachten, leren, geheugen en
perceptie – de geest als computerachtige machine – hoe
emotie en motivatie gedachten en perceptie
beïnvloeden
o Whole-personperspectief
Psychodynamisch perspectief (onbewuste motivatie
en psychische stoornissen)
Humanistische perspectief (legt zich toe op
geestelijke gezondheid en menselijk potentieel)
Perspectief van karaktertrekken en temperament
(benadrukt persoonskenmerken en individuele
verschillen)
o Socioculturele perspectief
Sociale invloeden op gedrag en mentale processen – hoe
individuen functioneren in groepen – culturele verschillen
Biologisch perspectief
- Scheiding tussen geest en lichaam, terwijl ze wel samenwerken
- Vormt de basis voor het moderne biologische perspectief
- René Descartes: grondlegger van rationalisme & biologisch
perspectief - Ratio
- Variaties:
o Neurowetenschap: hersenen hebben impact op mentale
processen en emoties
, 4
Algemene psychologie
o Evolutionaire psychologie: Darwin – mensen passen zich
aan om te overleven
