• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 6 out of 126 pages
Summary

Samenvatting Media: Publiek en Effecten met LESNOTITIES 24-25 17/20

Document preview thumbnail
Preview 6 out of 126 pages

Volledige samenvatting van het vak media: publiek & effecten gebaseerd op de hoorcolleges. Met eigen notities, voorbeelden en extra uitleg bij concepten/begrippen. Mijn punt van het vak (met minipapers) 17/20. Professor Heidi Vandebosch - Jaar 24-25

Content preview

Media: Publiek en Effecten
Inhoud
PUBLIEKSDEEL ...................................................................................................................... 5
1 Algemene inleiding op het publieksdeel ............................................................................. 5
1. Mediagebruik is (deels) selectief ............................................................................................................... 5
2. Media worden gebruikt om behoeften te bevredigen ............................................................................... 6
3. Psychologische/sociale factoren hebben impact op behoeften en (mogelijkheden tot) invulling ervan ... 10
1.1 Mediagebruik - mediarepertorium .......................................................................................................... 10
2 Leeftijd en mediagebruik ................................................................................................ 12
2.1 Inleiding ................................................................................................................................................. 12
2.2 Jongeren ................................................................................................................................................ 12
2.2.1 Cognitieve ontwikkeling.................................................................................................................................13
2.2.2 Het mediagebruik van kinderen/jongeren ..................................................................................................... 14
2.3 “Emerging adults” .................................................................................................................................. 19
2.4 Volwassenen .......................................................................................................................................... 20
2.5 Ouderen ................................................................................................................................................. 20
2.6 Leeftijd & mediagebruik: algemene cijfergegevens ................................................................................ 22
2.7 Leeftijden in de media ............................................................................................................................ 22
3 Sekse/gender en mediagebruik ........................................................................................ 24
3.1 Mannelijk vs vrouwelijk .......................................................................................................................... 24
3.1.1 Voorspellende kracht .................................................................................................................................... 25
3.1.2 Gendersocialisatie ........................................................................................................................................ 26
3.2 Voorstelling van mannen en vrouwen in de media .................................................................................. 26
3.3 Gender en mediagebruik ........................................................................................................................ 28
3.3.1 Kinderen ....................................................................................................................................................... 28
3.3.2 Volwassenen ................................................................................................................................................. 29
3.4 Besluit .................................................................................................................................................... 31
4 Sociale klasse en mediagebruik........................................................................................ 32
4.1 Inleiding ................................................................................................................................................. 32
4.2 Klasse & levensstijl ................................................................................................................................. 35
4.3 Meting van klasse ................................................................................................................................... 36
4.4 Klasse & mediagebruik ........................................................................................................................... 37
4.4.1 Inkomen en bezit van media...........................................................................................................................37
4.4.2 Opleiding en gebruik van media .................................................................................................................... 38
4.4.3 Impact v sociale klasse op internetgebruik .................................................................................................... 39
4.5 Sociale mobiliteit ................................................................................................................................... 40
4.5.1 “Klasse van context” ..................................................................................................................................... 41
4.6 Voorstelling van klassen in de media ...................................................................................................... 42
5 Gezin en mediagebruik ................................................................................................... 44
5.1 Kenmerken van gezin ............................................................................................................................. 44
5.2 Invalshoeken bij onderzoek naar gezinnen en mediagebruik .................................................................. 47
5.3 Plaats van media in gezinsterritorium en tijdsindeling ............................................................................ 48
5.4 Elkaar beïnvloeden ................................................................................................................................. 53
5.4.1 Invloed van ouders op mediagebruik kinderen ............................................................................................... 53
5.4.2 Invloeden van kinderen op ouders ................................................................................................................. 56
5.4.3 Invloeden van broers en zussen (siblings) op mediagebruik ........................................................................... 57
5.5 “Effecten” van media op gezinsleven: twee visies ................................................................................... 57
6 Etniciteit en mediagebruik .............................................................................................. 58
6.1 Inleiding ................................................................................................................................................. 58
6.2 Media en etnische groepen: invalshoeken .............................................................................................. 59
6.2.1 Rol van media in multiculturele samenleving ................................................................................................. 60

1

, 6.2.2 Mediawerkers ............................................................................................................................................... 60
6.2.3 Representatie van etnische groepen ............................................................................................................. 61
6.2.4 Mediagebruik van etnische groepen .............................................................................................................. 62
6.2.5 Effect: adaptatie? .......................................................................................................................................... 63
EFFECTENDEEL .................................................................................................................... 67
7 Algemene inleiding media-effectenonderzoek .................................................................. 67
7.1 Classificatie van media-effecten (onderzoek).......................................................................................... 67
7.1.1 Inhoud .......................................................................................................................................................... 67
7.1.2 Termijn en duur............................................................................................................................................. 68
7.1.3 Soort ............................................................................................................................................................ 68
7.1.4 Direct versus indirect .................................................................................................................................... 69
7.1.5 Niveau van het effect: individueel – maatschappelijk ..................................................................................... 70
7.1.6 Bedoeld of onbedoeld ................................................................................................................................... 70
7.1.7 Richting ........................................................................................................................................................ 70
7.1.8 Verklarende mechanismen .............................................................................................................................71
7.2 Methoden van media-effectenonderzoek ............................................................................................... 72
7.2.1 Soorten onderzoek: ...................................................................................................................................... 72
7.2.2 Problemen: externe geldigheid en causaliteit .................................................................................................75
8 Media en criminaliteit/geweld.......................................................................................... 76
8.1 Effectenonderzoek: ................................................................................................................................ 76
8.2 Theoretisch model ter verklaring van het mediagebruik ......................................................................... 76
8.2.1 Achtergrondvariabelen die het mediagebruik kunnen verklaren (1) : ...............................................................77
8.2.2 Gevangenschapgerelateerde variabelen die het mediagebruik kunnen verklaren (2): .................................... 79
8.3 Methode: combinatie van kwantitatief en kwalitatief onderzoek ........................................................... 81
8.4 Resultaten: beschrijving voornaamste (media)variabelen ....................................................................... 81
9 Media en seksualiteit ...................................................................................................... 85
9.1 Seksualiteit in de mainstream media ...................................................................................................... 85
9.1.1 Televisie ........................................................................................................................................................ 85
9.1.2 Reclame: “sex sells” ...................................................................................................................................... 87
9.1.3 Videoclips: .................................................................................................................................................... 87
9.1.4 Effecten ........................................................................................................................................................ 88
9.2 Pornografie ............................................................................................................................................ 89
9.2.1 Effecten ........................................................................................................................................................ 90
10 Media en stereotypering ............................................................................................. 92
10.1 Inleiding ................................................................................................................................................. 92
10.1.1 Sociaal cognitieve benadering....................................................................................................................... 93
10.1.2 Culturele benadering .................................................................................................................................... 93
10.1.3 Integratie van beide perspectieven? .............................................................................................................. 93
10.2 Stereotype als schema ........................................................................................................................... 94
10.2.1 Schema’s: soorten......................................................................................................................................... 94
10.2.2 Ontstaan van schema’s ................................................................................................................................. 95
10.2.3 Invloed van schema’s op nieuwe informatie ................................................................................................... 95
10.3 Assumpties ivm stereotypen .................................................................................................................. 96
10.4 Definitie van “stereotype” ...................................................................................................................... 96
10.5 Functies van stereotypen........................................................................................................................ 97
10.6 Stereotypen meten ................................................................................................................................ 97
10.6.1 Vrije antwoorden .......................................................................................................................................... 97
10.6.2 Adjectieven checklijst ................................................................................................................................... 97
10.6.3 Semantisch differentiaal ............................................................................................................................... 98
10.6.4 Implicit association test ................................................................................................................................ 98
10.7 Stereotiepe mediavoorstellingen ........................................................................................................... 98
10.7.1 Effecten van (contra)stereotiepe mediavoorstellingen .................................................................................. 98
11 Media en gezondheid ............................................................................................... 101
11.1 Alcoholgerelateerde media-inhouden & effecten op (determinanten van) alcoholgebruik .................... 103
11.1.1 Alcoholreclame ............................................................................................................................................103
11.1.2 Alcohol in film/op tv .................................................................................................................................... 104

2

, 11.1.3 Alcohol op social media .............................................................................................................................. 105
11.2 Rookgerelateerde media-inhouden & effecten op (determinanten van) rookgedrag ............................. 106
11.2.1 Tabaksreclame ............................................................................................................................................ 106
11.2.2 Roken in film/ op TV .....................................................................................................................................107
11.2.3 Roken en alcohol in games .......................................................................................................................... 108
11.3 Mediavoorstellingen van risicovol autorijden & effecten op (determinanten van) rijgedrag .................. 108
11.4 Media-inhouden gerelateerd aan voeding en uiterlijk & effecten op (determinanten van) eetgedrag .... 109
11.4.1 Obesitas en anorexia ................................................................................................................................... 109
11.4.2 Media en zwaarlijvigheid bij jongeren .......................................................................................................... 109
11.4.3 Voedingsreclame ........................................................................................................................................ 109
11.4.4 Media en anorexia........................................................................................................................................ 111
11.4.5 Evolutie in schoonheidsidealen .................................................................................................................... 111
12 Media en schoolprestaties..........................................................................................113
12.1 Televisiekijken en algemene schoolprestaties: theorieën & resultaten ................................................... 113
12.1.1 Theorieën .................................................................................................................................................... 113
12.1.2 Resultaten ...................................................................................................................................................114
12.2 Impact van smartphone-gebruik – theorieën / verklaringsmechanismen .............................................. 115
13 To use or to not use (online) media? That is the question .............................................. 116
13.1 Digital wellbeing .................................................................................................................................. 116
13.1.1 “Wellbeing” en “illbeing” ............................................................................................................................. 119
13.1.2 Meta-reviews over sociale media en welbevinden ....................................................................................... 120
13.2 Digitale disconnectie (ontkoppeling) .................................................................................................... 122
13.2.1 Waarom, hoe, wanneer en voor wie werkt digitale disconnectie? .................................................................125
13.3 Effect van “sociale media detox”? ......................................................................................................... 126


Dit document bevat een samenvatting van de lessen/ppt’s van prof. dr. Heidi Vandebosch, aangevuld
met notities uit de les.




3

,Inhoud

• Publiek: leeftijd, geslacht, etnische achtergrond, familie, klasse & mediagebruik
• Effecten: criminaliteit, seksualiteit, gezondheid, schoolprestaties, stereotypering

Leerdoeleinden

• Kennis van theorieën en empirische gegevens ivm mediapubliek en - effecten, eigen
mediagebruik en dat van anderen kritisch analyseren

Algemene informatie

• Studiemateriaal: lesnotities + reader (Universitas)+ discussieteksten studentenportaal
o Reader= uitgebreider dan lessen & nuttig voor mini-papers
• Evaluatievorm
o Individuele mini-paper over mediagebruik van persoon + verklaring: 5 punten. (28/3– 16
uur)
o Individuele mini-paper (8 blz.) over gerapporteerd media-effect: 5 punten. (23/5 – 16
uur)
o Schriftelijk (semester)examen: 10 punten.
▪ Kennis van theorieën, gelijkenissen en verschillen zien, theorieën toepassen,
onderzoeksresultaten kunnen interpreteren (theorieën bevestigd of niet?),
hedendaagse mediagebruiks/effectfenomenen kunnen becommentariëren
vanuit inzichten cursus….
▪ Artikel vb beoordelen met onze kennis
• Om te kunnen slagen: drie onderdelen moeten zijn afgelegd! Niet geslaagd? Enkel (en alleen
die) die onderdelen waarvoor geen voldoende opnieuw afleggen




4

,PUBLIEKSDEEL

1 Algemene inleiding op het publieksdeel
3basisuitgangspunten:




1. Mediagebruik is (deels) selectief
• Wordt beïnvloed door externe factoren; sociale factoren (vb kinderen), algoritmes,
• Dus niet helemaal een persoonlijke keuze
• “Selective exposure” benaderingen = het feit dat je zelf beslissingen maakt
o Affectgebaseerde theorieën
o Persoonlijkheidsfactoren ; wie je bent als persoon (deze cursus minder op ingaan) –
introverten telefoneren niet graag – extraverten ga je vb op sm herkennen door meer te
posten in groter gezelschap ; de manier waarop we ons op sm gedragen toont wie we
echt zijn
o Sociologische factoren ; sociale kenmerken/identiteit (wel op ingaan)
o Uses and gratifications = overkoepelende perspectief waarbij de andere theorieën ook
aansluiten ; wat doen mensen met media (<> wat doet media met mensen)




▪ Vertrekt van wie we zijn → behoeftes worden op verschillende manieren
ingevuld oa (s)m → kan leiden tot specifiek mediagebruik en dan zijn de
behoeftes bevredigd of niet!
▪ Ook andere gevolgen mogelijk: naast contact met vrienden zie je ook andere
inhouden zoals geweld → nieuwe gevolgen die je niet had bedoeld
5

, 2. Media worden gebruikt om behoeften te bevredigen




• Als je alle categorieën gaat bekijken zie je dat er een aantal vaker terugkomen

Affectgerelateerde behoeften

o Emoties= “…biologically endowed processes that permit extremely quick appraisals of
situations and equally rapid preparedness to act…”.
▪ Zorgen dat we als persoon snel kunnen reageren
▪ Lichaam gaat zich voorbereiden op aantal acties
▪ Geleid tot neiging van bepaalde handelingen te stellen
o Gevoel/ feelings= bewust ervaren emotie
▪ Inschattingen van wat we op dat moment ervaren
▪ Subjectieve interpretatie van wat je meemaakt
o Mood= langdurend (paar dagen), niet gerelateerd aan een specifieke situatie
o Affect= overkoepelende term voor al die soorten van ervaringen
• Benaderingen bij studie emotie
o Verschillende dimensies (cfr. SAM), bv. opwinding (arousal), richting (valence),
dominantie (dominance) ; kenmerken van emoties
o Concrete emoties: blijdschap, angst, kwaadheid, afkeer, verdriet (= basisemoties) ;
emoties labelen

o SAM Self-assessment Manikin:




6

Table of contents

  1. 01 PUBLIEKSDEEL 5
  2. 02 Algemene inleiding op het publieksdeel 5
  3. 03 Mediagebruik is (deels) selectief 5
  4. 04 Media worden gebruikt om behoeften te bevredigen 6
  5. 05 Psychologische/sociale factoren hebben impact op behoeften en (mogelijkheden tot) invulling ervan 10
    1. Mediagebruik - mediarepertorium 10
  6. 06 Leeftijd en mediagebruik 12
    1. Inleiding 12
    2. Jongeren 12
    3. “Emerging adults” 19
    4. Volwassenen 20
    5. Ouderen 20
    6. Leeftijd & mediagebruik: algemene cijfergegevens 22
    7. Leeftijden in de media 22
  7. 07 Sekse/gender en mediagebruik 24
    1. Mannelijk vs vrouwelijk 24
    2. Voorstelling van mannen en vrouwen in de media 26
    3. Gender en mediagebruik 28
    4. Besluit 31
  8. 08 Sociale klasse en mediagebruik 32
    1. Inleiding 32
    2. Klasse & levensstijl 35
    3. Meting van klasse 36
    4. Klasse & mediagebruik 37
    5. Sociale mobiliteit 40
    6. Voorstelling van klassen in de media 42
  9. 09 Gezin en mediagebruik 44
    1. Kenmerken van gezin 44
    2. Invalshoeken bij onderzoek naar gezinnen en mediagebruik 47
    3. Plaats van media in gezinsterritorium en tijdsindeling 48
    4. Elkaar beïnvloeden 53
    5. “Effecten” van media op gezinsleven: twee visies 57
  10. 10 Etniciteit en mediagebruik 58
    1. Inleiding 58
    2. Media en etnische groepen: invalshoeken 59
  11. 11 EFFECTENDEEL 67
  12. 12 Algemene inleiding media-effectenonderzoek 67
    1. Classificatie van media-effecten (onderzoek) 67
    2. Methoden van media-effectenonderzoek 72
  13. 13 Media en criminaliteit/geweld 76
    1. Effectenonderzoek: 76
    2. Theoretisch model ter verklaring van het mediagebruik 76
    3. Methode: combinatie van kwantitatief en kwalitatief onderzoek 81
    4. Resultaten: beschrijving voornaamste (media)variabelen 81
  14. 14 Media en seksualiteit 85
    1. Seksualiteit in de mainstream media 85
    2. Pornografie 89
  15. 15 Media en stereotypering 92
    1. Inleiding 92
    2. Stereotype als schema 94
    3. Assumpties ivm stereotypen 96
    4. Definitie van “stereotype” 96
    5. Functies van stereotypen 97
    6. Stereotypen meten 97
    7. Stereotiepe mediavoorstellingen 98
  16. 16 Media en gezondheid 101
    1. Alcoholgerelateerde media-inhouden & effecten op (determinanten van) alcoholgebruik 103
    2. Rookgerelateerde media-inhouden & effecten op (determinanten van) rookgedrag 106
    3. Mediavoorstellingen van risicovol autorijden & effecten op (determinanten van) rijgedrag 108
    4. Media-inhouden gerelateerd aan voeding en uiterlijk & effecten op (determinanten van) eetgedrag 109
  17. 17 Media en schoolprestaties 113
    1. Televisiekijken en algemene schoolprestaties: theorieën & resultaten 113
    2. Impact van smartphone-gebruik – theorieën / verklaringsmechanismen 115
  18. 18 To use or to not use (online) media? That is the question 116
    1. Digital wellbeing 116
    2. Digitale disconnectie (ontkoppeling) 122
    3. Effect van “sociale media detox”? 126
  19. 19 met notities uit de les 4
  20. 20 die) die onderdelen waarvoor geen voldoende opnieuw afleggen 5
  21. 21 inhouden zoals geweld  nieuwe gevolgen die je niet had bedoeld 6
  22. 22 o SAM Self-assessment Manikin: 7
  23. 23 naar sad songs te luisteren) 8
  24. 24 o Affective-disposition theory 9
  25. 25 Onze smaken w op veel domeinen bepaald door onze soc positie 10

Document information

Study
Uploaded on
June 6, 2025
Number of pages
126
Written in
2024/2025
Type
Summary
$12.85

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
UA2526
5.0
(1)
Sold
21
Followers
1
Items
6
Last sold
1 month ago



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions