Nederlands Examen
Julie Verhooge OKO1A
Didactische principes voor het stimuleren van taalcompetentie
(pp1)
1/ BSLK verteltafel
Een verteltafel
= Een rijke leeromgeving in het klein:
Stimuleren taalvaardigheid en woordenschatontwikkeling
Stimuleren van spel
Inzicht in verhaalopbouw
(Hoeft geen tafel te zijn)
De aanpak
Vertellen met verteltafel (1)
Vertellen met het prentenboek (2)
De kleuters spelen met de verteltafel, begeleid (3)
De kleuters spelen met de verteltafel, zelfstandig (4)
4+1 Taalvaardigheden
Luisteren (naar elkaar, naar de KL)
Spreken (vanuit imitatie naar…)
Lezen (prentlezen)
Schrijven (prenten naspelen, verhaalstructuur beet hebben en
representeren)
Taalbeschouwing (hoe zegt iemand iets? Welk antwoord vraagt deze
vraag? Ik weet niet hoe dit heet, hoe zal ik het noemen?)
Extra: tips voor de verteltafel
àNiet te hoog maken
àevt samen met de kleuters maken
àeenvoudige, stevige materialen
àdoordachte materialen
àDenk na over verhaalkeuze
àJe kan je verhaal uitbreiden (poppenspel bijvoorbeeld)
2/BSLK vertellen (andere verteltechnieken)
Vertelschort
Kamishibai
Schetsend vertellen
Dramatiserend vertellen (peuters en jonge kleuters), (afstand
verdwijnt)
,3/BSLK spelen met taal (bundel op het leerpad)
Taalspelletjes
Met concrete materialen uit het boek (dennenappel)
Wat zit er in de koffer van hond?
Rijmen
Raadselspelletjes
Tip: nadenken over JK of OK en organisatie en interactie
Voor alle BSLK’s
Focussen op aanbod, interactie en organisatie
Aanzet, kern en slot moeten goed worden uitgewerkt
4/ ZSLK boekenhoek verrijken
Aankleding boekenhoek
Je laat het thema leven maar behoud de rust (moet aantrekkelijk zijn)
Voorstellen boekenhoek
Je laat de kleuters zien wat ze in de boekenhoek kunnen doen op een
enthousiaste en motiverende manier
àzorg voor een motiverend doel
5/Didactische principes
Positief – talige grondhouding (p.27 – 33 in boek)
Contextrijk (p.34-40)
Functioneel (p.41-42)
(inter)actief (p.43-48)
Ondersteuning (p.48-55)
Explicitering (p.56-60)
Reflectie (p.60-63)
Interactievaardigheden van de kleuterleraar (pp2) àOefeningen
Tacos
, Taalgroeimiddelen
Taalaanbod
Taalruimte
Taalfeedback
Taalaanbod
Je gaat de kleuters uitdagen
Je gebruikt volzinnen met een rijke woordenschat
àDagelijkse taal
àAbstracte schooltaal
àHier en nu, daar en toen, de toekomst
Taalaanbod
De voetbalcommentator (basis):
Selftalk
à’Ik doe dit, ik doe dat, …’
à’Ik neem de doos en geef de doos aan jou’
Parallel talk
à’Jij doet dit, dat gebeurt er’
à’Jij schept een handje zand, kijk! Het zand stroomt door de gaatjes,
…’
De voetbalcommentator (uitbreiding):
Explain your reasoning
à’Ik neem het kaartje uit de doos en geef het aan jou ZODAT
iedereen goed ziet dat jij vandaag de leider bent = Self talk
àJ’e schept nu zand in de zeef oh de parels en propjes blijven liggen
DOORDAT jij het zand met de zeef zeeft, wordt de zandbak schoon.’
TV-kok (basis):
LK ondersteunt eigen taal
àUitbeelden wat er gebeurt in een verhaal
àMindmap maken van alle ideeën
àJe gebruikt voorwerpen ter illustratie
TV-kok (uitbreiding):
KL ondersteunt spreek en antwoordmoment
àJe laat kinderen een antwoord uitbeelden (vb. duim omhoog)
àJe toont of tekent de antwoorden tijdens een verhaal van de
kleuters
Uitdagend taalaanbod:
Julie Verhooge OKO1A
Didactische principes voor het stimuleren van taalcompetentie
(pp1)
1/ BSLK verteltafel
Een verteltafel
= Een rijke leeromgeving in het klein:
Stimuleren taalvaardigheid en woordenschatontwikkeling
Stimuleren van spel
Inzicht in verhaalopbouw
(Hoeft geen tafel te zijn)
De aanpak
Vertellen met verteltafel (1)
Vertellen met het prentenboek (2)
De kleuters spelen met de verteltafel, begeleid (3)
De kleuters spelen met de verteltafel, zelfstandig (4)
4+1 Taalvaardigheden
Luisteren (naar elkaar, naar de KL)
Spreken (vanuit imitatie naar…)
Lezen (prentlezen)
Schrijven (prenten naspelen, verhaalstructuur beet hebben en
representeren)
Taalbeschouwing (hoe zegt iemand iets? Welk antwoord vraagt deze
vraag? Ik weet niet hoe dit heet, hoe zal ik het noemen?)
Extra: tips voor de verteltafel
àNiet te hoog maken
àevt samen met de kleuters maken
àeenvoudige, stevige materialen
àdoordachte materialen
àDenk na over verhaalkeuze
àJe kan je verhaal uitbreiden (poppenspel bijvoorbeeld)
2/BSLK vertellen (andere verteltechnieken)
Vertelschort
Kamishibai
Schetsend vertellen
Dramatiserend vertellen (peuters en jonge kleuters), (afstand
verdwijnt)
,3/BSLK spelen met taal (bundel op het leerpad)
Taalspelletjes
Met concrete materialen uit het boek (dennenappel)
Wat zit er in de koffer van hond?
Rijmen
Raadselspelletjes
Tip: nadenken over JK of OK en organisatie en interactie
Voor alle BSLK’s
Focussen op aanbod, interactie en organisatie
Aanzet, kern en slot moeten goed worden uitgewerkt
4/ ZSLK boekenhoek verrijken
Aankleding boekenhoek
Je laat het thema leven maar behoud de rust (moet aantrekkelijk zijn)
Voorstellen boekenhoek
Je laat de kleuters zien wat ze in de boekenhoek kunnen doen op een
enthousiaste en motiverende manier
àzorg voor een motiverend doel
5/Didactische principes
Positief – talige grondhouding (p.27 – 33 in boek)
Contextrijk (p.34-40)
Functioneel (p.41-42)
(inter)actief (p.43-48)
Ondersteuning (p.48-55)
Explicitering (p.56-60)
Reflectie (p.60-63)
Interactievaardigheden van de kleuterleraar (pp2) àOefeningen
Tacos
, Taalgroeimiddelen
Taalaanbod
Taalruimte
Taalfeedback
Taalaanbod
Je gaat de kleuters uitdagen
Je gebruikt volzinnen met een rijke woordenschat
àDagelijkse taal
àAbstracte schooltaal
àHier en nu, daar en toen, de toekomst
Taalaanbod
De voetbalcommentator (basis):
Selftalk
à’Ik doe dit, ik doe dat, …’
à’Ik neem de doos en geef de doos aan jou’
Parallel talk
à’Jij doet dit, dat gebeurt er’
à’Jij schept een handje zand, kijk! Het zand stroomt door de gaatjes,
…’
De voetbalcommentator (uitbreiding):
Explain your reasoning
à’Ik neem het kaartje uit de doos en geef het aan jou ZODAT
iedereen goed ziet dat jij vandaag de leider bent = Self talk
àJ’e schept nu zand in de zeef oh de parels en propjes blijven liggen
DOORDAT jij het zand met de zeef zeeft, wordt de zandbak schoon.’
TV-kok (basis):
LK ondersteunt eigen taal
àUitbeelden wat er gebeurt in een verhaal
àMindmap maken van alle ideeën
àJe gebruikt voorwerpen ter illustratie
TV-kok (uitbreiding):
KL ondersteunt spreek en antwoordmoment
àJe laat kinderen een antwoord uitbeelden (vb. duim omhoog)
àJe toont of tekent de antwoorden tijdens een verhaal van de
kleuters
Uitdagend taalaanbod:
