Ontwikkelingspsychologie door de
Levensloop – Samenvatting van Life-Span
Human Development
Tilburg university
Psychologie leerjaar 1 – blok 4
Inhoud
Ontwikkelingspsychologie door de Levensloop – Samenvatting van Life-
Span Human Development..........................................................................1
Week 1: Hst 1.1 – 1.3................................................................................5
1.1 Hoe moeten we denken over ontwikkeling?....................................5
1.2 Wat is de wetenschap van levenslange ontwikkeling?....................7
1.3 Hoe wordt ontwikkeling bestudeerd?.............................................10
Week 2: Hst 2 + 3.5................................................................................14
2.1 Ontwikkelingstheorieën en de vraagstukken die ermee gepaard
gaan.....................................................................................................14
2.2 Psychoanalytische theorie.............................................................15
2.3 Leertheorieën................................................................................18
2.4 Piagets cognitieve ontwikkelingstheorie........................................20
2.5 Systeemtheorieën..........................................................................21
2.6 Theoretische perspectieven...........................................................22
3.5 Gen-omgeving interactie...............................................................24
Week 3: Hst 5 (behalve "Health and Wellness")......................................26
5.1 Bouwstenen van groei en levenslange gezondheid.......................26
5.2 De baby.........................................................................................28
5.3 Het kind.........................................................................................30
5.4 De adolescent................................................................................30
5.5 De volwassenen.............................................................................32
Week 4: Hst 7.1 - 7.2...............................................................................36
7.1 Piaget’s constructivistische benadering........................................36
7.2 Vygotsky’s sociaal-culturele benadering........................................39
1
Steffie van de Ven
, Week 5: Hst 8.2 – 8.5 (zonder ‘problem solving’)...................................41
8.2 De baby.........................................................................................41
8.3 Het kind.........................................................................................42
8.4 De Adolescent................................................................................46
8.5 De volwassene...............................................................................46
Week 6: Hst 9.2 – 9.6 (zonder "race and ethnicity")...............................48
9.2 De baby.........................................................................................48
9.3 Het kind.........................................................................................48
9.4 De adolescent................................................................................49
9.5 De volwassene...............................................................................49
9.6 Factoren die IQ beïnvloeden gedurende het leven........................51
Week 7: Hst 14.1.....................................................................................52
14.1 Emotionele ontwikkeling..............................................................52
Week 8: Hst 13.1, 13.2, 13.5...................................................................54
13.1 Sociale cognitie............................................................................54
13.2 Perspectieven op morele ontwikkeling........................................56
13.5 De adolescent..............................................................................59
Week 9: Hst 14.2 – 14.5..........................................................................61
14.2 Perspectieven op relaties.............................................................61
14.3 De baby.......................................................................................62
14.4 Het kind.......................................................................................64
14.5 De adolescent..............................................................................66
Week 10: Hst 14.6, 15.5 – 15.6...............................................................68
14.6 Hechting en relaties bij volwassenen...........................................68
15.5 De volwassenen...........................................................................71
15.6 Verschillende familie-ervaringen.................................................73
Week 11: Hst 15 (behalve 15.5)..............................................................75
15.1 Familie begrijpen.........................................................................75
15.2 De baby.......................................................................................77
15.3 Het kind.......................................................................................78
15.4 De adolescent..............................................................................81
Week 12: Hst 11.2 – 11.5........................................................................82
11.2 De baby.......................................................................................82
2
Steffie van de Ven
, 11.3 Het kind.......................................................................................83
11.4 De adolescent..............................................................................84
11.5 De volwassenen...........................................................................87
Week 13: Hst 16......................................................................................90
16.1 Wat maakt ontwikkeling abnormaal?...........................................90
16.2 De baby.......................................................................................91
16.3 Abnormale ontwikkeling bij kinderen...........................................93
16.4 De adolescent..............................................................................95
16.5 De volwassenen...........................................................................97
Week 1: Hst 1.1 – 1.3................................................................................4
1.1 Hoe moeten we denken over ontwikkeling?....................................4
1.2 Wat is de wetenschap van levenslange ontwikkeling?....................6
1.3 Hoe wordt ontwikkeling bestudeerd?...............................................7
Week 2: Hst 2 + 3.5................................................................................11
2.1 Ontwikkelingstheorieën en de vraagstukken die ermee gepaard
gaan.....................................................................................................11
2.2 Psychoanalytische theorie............................................................13
2.3 Leertheorieën................................................................................15
2.4 Piagets cognitieve ontwikkelingstheorie........................................17
2.5 Systeemtheorieën.........................................................................18
2.6 Theoretische perspectieven...........................................................19
3.5 Gen-omgeving interactie...............................................................20
Week 3: Hst 5 (behalve "Health and Wellness").....................................22
5.1 Bouwstenen van groei en levenslange gezondheid.......................22
5.2 De baby.........................................................................................23
5.3 Het kind.........................................................................................24
5.4 De adolescent................................................................................25
5.5 De volwassenen.............................................................................27
Week 4: Hst 7.1 - 7.2..............................................................................30
7.1 Piaget’s constructivistische benadering........................................30
7.2 Vygotsky’s sociaal-culturele benadering.......................................32
Week 5: Hst 8.2 – 8.5 (zonder ‘problem solving’)...................................33
8.2 De baby.........................................................................................33
3
Steffie van de Ven
, 8.3 Het kind.........................................................................................34
8.4 De Adolescent................................................................................36
8.5 De volwassene...............................................................................37
Week 6: Hst 9.2 – 9.6 (zonder "race and ethnicity")...............................38
9.2 De baby.........................................................................................38
9.3 Het kind.........................................................................................38
9.4 De adolescent................................................................................39
9.5 De volwassene...............................................................................39
9.6 Factoren die IQ beïnvloeden gedurende het leven........................41
Week 7: Hst 14.1.....................................................................................42
14.1 Emotionele ontwikkeling..............................................................42
Week 8: Hst 13.1, 13.2, 13.5..................................................................44
13.1 Sociale cognitie...........................................................................44
13.2 Perspectieven op morele ontwikkeling........................................46
13.5 De adolescent..............................................................................49
Week 9: Hst 14.2 – 14.5..........................................................................51
14.2 Perspectieven op relaties.............................................................51
14.3 De baby.......................................................................................51
14.4 Het kind.......................................................................................53
14.5 De adolescent..............................................................................55
Week 10: Hst 14.6, 15.5 – 15.6...............................................................57
14.6 Hechting en relaties bij volwassenen..........................................57
15.5 De volwassenen...........................................................................60
15.6 Verschillende familie-ervaringen.................................................61
Week 11: Hst 15 (behalve 15.5).............................................................63
15.1 Familie begrijpen.........................................................................63
15.2 De baby.......................................................................................65
15.3 Het kind.......................................................................................66
15.4 De adolescent..............................................................................68
Week 12: Hst 11.2 – 11.5........................................................................69
11.2 De baby.......................................................................................69
11.3 Het kind.......................................................................................71
11.4 De adolescent..............................................................................72
4
Steffie van de Ven
, 11.5 De volwassenen...........................................................................74
Week 13: Hst 16......................................................................................76
16.1 Wat maakt ontwikkeling abnormaal?...........................................76
16.2 De baby.......................................................................................78
16.3 Abnormale ontwikkeling bij kinderen...........................................80
16.4 De adolescent..............................................................................81
16.5 De volwassenen...........................................................................83
Week 1: Hst 1.1 – 1.3
1.1 Hoe moeten we denken over ontwikkeling?
Ontwikkeling verwijst naar systematische veranderingen en continuïteiten
in een persoon, van geboorte tot aan de dood. Het gaat dus niet alleen
over groei, maar ook over wat gelijk blijft in de loop van het leven.
Er zijn drie belangrijke domeinen van ontwikkeling:
1. Fysieke ontwikkeling – Veranderingen in het lichaam, zoals
groei, motoriek en lichamelijke gezondheid.
2. Cognitieve ontwikkeling – Veranderingen in denken, leren,
geheugen, taal en probleemoplossend vermogen.
3. Psychosociale ontwikkeling – Veranderingen in emoties,
persoonlijkheid en relaties met anderen.
Belangrijke inzichten:
Ontwikkeling vindt plaats gedurende het hele leven, dus niet
alleen in de kindertijd.
Het bestaat uit zowel positieve als negatieve veranderingen, en
ook uit zaken die stabiel blijven.
Ontwikkeling wordt beïnvloed door culturele, sociale en
historische context.
Zowel aangeboren factoren (nature) als omgevingsinvloeden
(nurture) spelen een rol.
Moderne ontwikkelingspsychologie kijkt naar de hele levensloop. Deze
wordt verdeeld in verschillende fasen:
Vroege kindertijd
Midden kindertijd
Adolescentie
Vroege volwassenheid
Midden volwassenheid
5
Steffie van de Ven
Levensloop – Samenvatting van Life-Span
Human Development
Tilburg university
Psychologie leerjaar 1 – blok 4
Inhoud
Ontwikkelingspsychologie door de Levensloop – Samenvatting van Life-
Span Human Development..........................................................................1
Week 1: Hst 1.1 – 1.3................................................................................5
1.1 Hoe moeten we denken over ontwikkeling?....................................5
1.2 Wat is de wetenschap van levenslange ontwikkeling?....................7
1.3 Hoe wordt ontwikkeling bestudeerd?.............................................10
Week 2: Hst 2 + 3.5................................................................................14
2.1 Ontwikkelingstheorieën en de vraagstukken die ermee gepaard
gaan.....................................................................................................14
2.2 Psychoanalytische theorie.............................................................15
2.3 Leertheorieën................................................................................18
2.4 Piagets cognitieve ontwikkelingstheorie........................................20
2.5 Systeemtheorieën..........................................................................21
2.6 Theoretische perspectieven...........................................................22
3.5 Gen-omgeving interactie...............................................................24
Week 3: Hst 5 (behalve "Health and Wellness")......................................26
5.1 Bouwstenen van groei en levenslange gezondheid.......................26
5.2 De baby.........................................................................................28
5.3 Het kind.........................................................................................30
5.4 De adolescent................................................................................30
5.5 De volwassenen.............................................................................32
Week 4: Hst 7.1 - 7.2...............................................................................36
7.1 Piaget’s constructivistische benadering........................................36
7.2 Vygotsky’s sociaal-culturele benadering........................................39
1
Steffie van de Ven
, Week 5: Hst 8.2 – 8.5 (zonder ‘problem solving’)...................................41
8.2 De baby.........................................................................................41
8.3 Het kind.........................................................................................42
8.4 De Adolescent................................................................................46
8.5 De volwassene...............................................................................46
Week 6: Hst 9.2 – 9.6 (zonder "race and ethnicity")...............................48
9.2 De baby.........................................................................................48
9.3 Het kind.........................................................................................48
9.4 De adolescent................................................................................49
9.5 De volwassene...............................................................................49
9.6 Factoren die IQ beïnvloeden gedurende het leven........................51
Week 7: Hst 14.1.....................................................................................52
14.1 Emotionele ontwikkeling..............................................................52
Week 8: Hst 13.1, 13.2, 13.5...................................................................54
13.1 Sociale cognitie............................................................................54
13.2 Perspectieven op morele ontwikkeling........................................56
13.5 De adolescent..............................................................................59
Week 9: Hst 14.2 – 14.5..........................................................................61
14.2 Perspectieven op relaties.............................................................61
14.3 De baby.......................................................................................62
14.4 Het kind.......................................................................................64
14.5 De adolescent..............................................................................66
Week 10: Hst 14.6, 15.5 – 15.6...............................................................68
14.6 Hechting en relaties bij volwassenen...........................................68
15.5 De volwassenen...........................................................................71
15.6 Verschillende familie-ervaringen.................................................73
Week 11: Hst 15 (behalve 15.5)..............................................................75
15.1 Familie begrijpen.........................................................................75
15.2 De baby.......................................................................................77
15.3 Het kind.......................................................................................78
15.4 De adolescent..............................................................................81
Week 12: Hst 11.2 – 11.5........................................................................82
11.2 De baby.......................................................................................82
2
Steffie van de Ven
, 11.3 Het kind.......................................................................................83
11.4 De adolescent..............................................................................84
11.5 De volwassenen...........................................................................87
Week 13: Hst 16......................................................................................90
16.1 Wat maakt ontwikkeling abnormaal?...........................................90
16.2 De baby.......................................................................................91
16.3 Abnormale ontwikkeling bij kinderen...........................................93
16.4 De adolescent..............................................................................95
16.5 De volwassenen...........................................................................97
Week 1: Hst 1.1 – 1.3................................................................................4
1.1 Hoe moeten we denken over ontwikkeling?....................................4
1.2 Wat is de wetenschap van levenslange ontwikkeling?....................6
1.3 Hoe wordt ontwikkeling bestudeerd?...............................................7
Week 2: Hst 2 + 3.5................................................................................11
2.1 Ontwikkelingstheorieën en de vraagstukken die ermee gepaard
gaan.....................................................................................................11
2.2 Psychoanalytische theorie............................................................13
2.3 Leertheorieën................................................................................15
2.4 Piagets cognitieve ontwikkelingstheorie........................................17
2.5 Systeemtheorieën.........................................................................18
2.6 Theoretische perspectieven...........................................................19
3.5 Gen-omgeving interactie...............................................................20
Week 3: Hst 5 (behalve "Health and Wellness").....................................22
5.1 Bouwstenen van groei en levenslange gezondheid.......................22
5.2 De baby.........................................................................................23
5.3 Het kind.........................................................................................24
5.4 De adolescent................................................................................25
5.5 De volwassenen.............................................................................27
Week 4: Hst 7.1 - 7.2..............................................................................30
7.1 Piaget’s constructivistische benadering........................................30
7.2 Vygotsky’s sociaal-culturele benadering.......................................32
Week 5: Hst 8.2 – 8.5 (zonder ‘problem solving’)...................................33
8.2 De baby.........................................................................................33
3
Steffie van de Ven
, 8.3 Het kind.........................................................................................34
8.4 De Adolescent................................................................................36
8.5 De volwassene...............................................................................37
Week 6: Hst 9.2 – 9.6 (zonder "race and ethnicity")...............................38
9.2 De baby.........................................................................................38
9.3 Het kind.........................................................................................38
9.4 De adolescent................................................................................39
9.5 De volwassene...............................................................................39
9.6 Factoren die IQ beïnvloeden gedurende het leven........................41
Week 7: Hst 14.1.....................................................................................42
14.1 Emotionele ontwikkeling..............................................................42
Week 8: Hst 13.1, 13.2, 13.5..................................................................44
13.1 Sociale cognitie...........................................................................44
13.2 Perspectieven op morele ontwikkeling........................................46
13.5 De adolescent..............................................................................49
Week 9: Hst 14.2 – 14.5..........................................................................51
14.2 Perspectieven op relaties.............................................................51
14.3 De baby.......................................................................................51
14.4 Het kind.......................................................................................53
14.5 De adolescent..............................................................................55
Week 10: Hst 14.6, 15.5 – 15.6...............................................................57
14.6 Hechting en relaties bij volwassenen..........................................57
15.5 De volwassenen...........................................................................60
15.6 Verschillende familie-ervaringen.................................................61
Week 11: Hst 15 (behalve 15.5).............................................................63
15.1 Familie begrijpen.........................................................................63
15.2 De baby.......................................................................................65
15.3 Het kind.......................................................................................66
15.4 De adolescent..............................................................................68
Week 12: Hst 11.2 – 11.5........................................................................69
11.2 De baby.......................................................................................69
11.3 Het kind.......................................................................................71
11.4 De adolescent..............................................................................72
4
Steffie van de Ven
, 11.5 De volwassenen...........................................................................74
Week 13: Hst 16......................................................................................76
16.1 Wat maakt ontwikkeling abnormaal?...........................................76
16.2 De baby.......................................................................................78
16.3 Abnormale ontwikkeling bij kinderen...........................................80
16.4 De adolescent..............................................................................81
16.5 De volwassenen...........................................................................83
Week 1: Hst 1.1 – 1.3
1.1 Hoe moeten we denken over ontwikkeling?
Ontwikkeling verwijst naar systematische veranderingen en continuïteiten
in een persoon, van geboorte tot aan de dood. Het gaat dus niet alleen
over groei, maar ook over wat gelijk blijft in de loop van het leven.
Er zijn drie belangrijke domeinen van ontwikkeling:
1. Fysieke ontwikkeling – Veranderingen in het lichaam, zoals
groei, motoriek en lichamelijke gezondheid.
2. Cognitieve ontwikkeling – Veranderingen in denken, leren,
geheugen, taal en probleemoplossend vermogen.
3. Psychosociale ontwikkeling – Veranderingen in emoties,
persoonlijkheid en relaties met anderen.
Belangrijke inzichten:
Ontwikkeling vindt plaats gedurende het hele leven, dus niet
alleen in de kindertijd.
Het bestaat uit zowel positieve als negatieve veranderingen, en
ook uit zaken die stabiel blijven.
Ontwikkeling wordt beïnvloed door culturele, sociale en
historische context.
Zowel aangeboren factoren (nature) als omgevingsinvloeden
(nurture) spelen een rol.
Moderne ontwikkelingspsychologie kijkt naar de hele levensloop. Deze
wordt verdeeld in verschillende fasen:
Vroege kindertijd
Midden kindertijd
Adolescentie
Vroege volwassenheid
Midden volwassenheid
5
Steffie van de Ven
