Samenvatting Theoretische reflectie, emotionele ontwikkeling in verbinding

EMOTIONELE ONTWIKKELING IN
VERBINDING
Theoretische reflectie
Verdiepend specialisatietraject



LES 1: INLEIDING

Doelstellingen:
 De student speelt, met een kritische blik op de brede maatschappelijke
context, creatief, ondernemend en innoverend in op sociale en beleidsmatige
uitdagingen.
o Kritisch reflecteren over emotionele ontwikkeling in verbinding in de huidige
maatschappelijke context. Strategieën voorstellen om emotionele ontwikkeling in
verbinding te faciliteren op macro- en mesoniveau.
 De student komt op voor de rechten en belangen van de cliënt/persoon en
zijn netwerk, vertrekkend vanuit hun leefwereld.
o Mogelijkheden, knelpunten en randvoorwaarden in verband met emotionele
ontwikkeling in verbinding identificeren.
 De student bouwt zelfbewust een authentieke en gelijkwaardige relatie op
met de cliënt/persoon en zijn netwerk in functie van een succesvolle
ondersteuning.
o Een theoretisch onderbouwd perspectief (visie) ontwikkelen op emotionele
ontwikkeling in verbinding.

Evaluatie:
 Mondeling examen bij 1 lesgever en observator
 Duo  Duo’s mag je zelf niet kiezen
 20 min voorbereidingstijd
 1 theorievraag
o Bijvoorbeeld: uitleggen wat mentaliseren is een voorbeeld geven
o Je kan inpikken/aanvullingen doen op je medestudent als hij/zij de vraag fout/half
of niet beantwoord, om te tonen wat je kent
 1 reflectievraag + casus bespreken


Hoofdstuk 1: Emotionele ontwikkeling in verbinding


1. EMOTIONELE VERBINDING ONDER DRUK


1.1. EMOTIONELE ONTWIKKELING IN VERBINDING
Emotionele ontwikkeling in verbinding!
 Niet enkel EO ‘in verbinding’ moet erbij
 Je moet het zien als een radar werk
 Elk onderdeel is belangrijk
 Als je een overslaat = gaat de rest niet werken


1

,Begeleiders maken het verschil!
 Afstemmen op emotionele behoeften van cliënten
o emotionele beschikbaarheid
o eigen stress-regulatie
o mentaliseren
o positieve invloed op probleemgedrag, geestelijke gezondheid en QOL van
cliënten en professionalisering en arbeidssatisfactie van begeleiders (Leijssen,
Morisse)
 Discussie onder elkaar, expliciteren van ieders aanvoelen en verwachtingen
 Aansluiten op het buikgevoel
 Emotioneel beter te begrijpen wat allemaal speelt in de emotionele verbinding tussen
begeleiders en cliënten


- Wat als je vastloopt met het team?
- IMH = Infant Mental Health (de eerste 1000 dagen) (= kind van 0-6jaar)  die zijn heel
belangrijk
- Afstemmen op behoeften
- Ellen = gaat vertrekken uit een kader bij kinderen, omdat ze daar werkte
- Sanne = volwassenen met een beperking
- Ouder kind relatie = belangrijk
- Aansluiten op het buikgevoel  als een kind valt of ween = ga je gaan helpen, troosten




Emotionele verbinding
 = wijze waarop de relatie met cliënten of begeleiders vorm gegeven wordt in en door
emotionele beschikbaarheid
 moeilijker bij gedragsproblemen
o ontwikkelingsbehoeften en kwetsbaarheden verduisteren
o moeilijker om zich in te beelden wat er onder gedrag schuil gaat
o hogere stress in de relatie waardoor de verbinding onder druk staat:
 verkeerd inschatten
 op zoek naar controle
 overschatten

- We schatten dingen vaak verkeerd in (bijvoorbeeld onder/overschatten van kinderen)
- Sommige jongeren praten zeer goed en zijn mondig, maar zijn emotioneel zeer zwak


“Als je kind nooit naar je luistert, wordt het tijd dat je naar je kind gaat luisteren”
 Kijk naar het achterliggende gedrag
 Waarom luistert het kind niet?




Casus:
Een minderjarig meisje (17j), mama van een dochter (baby paar maand), vriend van L. is
niet de vader v/h kind. Mama L. heeft geen contact meer met haar familie, heeft een
contactverbod met haar mama. Ze heeft een vriendin waar ze soms terecht kan. Als haar IB
op verlof was = raakte ze in allerlei conflicten, kon niet meer functioneren.

2

,Oefening:
• Welke vragen heb jij bij de casus?
• Noteer ze voor jezelf in de oefening in het leerpad. We komen hier later op terug
o Wat maakt er dat ze wel goed overeenkomt met haar IB?
o Wat is er gebeurd met haar familie? Waarom heeft ze een contactverbod met
haar mama?
o Wat doet ze graag? Hoe komt ze tot rust?
o Is de biologische papa nog in beeld?  kan dat kindje daar terecht (bv. 2dagen in
de week, ze kan dan werken aan zichzelf, tot rust komen…)
 Deze vragen kan je schikken in de verschillende tandwielen


Eerste reactie en inschatting bij een uitdagende situatie




- Vertrekken vanuit een uitdagende situatie (met client, vrienden, ouders…)
- We kijken eerst naar de top, en dan wat eronder ligt


Eerste reactie en inschatting bij een uitdagende situatie
 Begeleiders in de vuurlinie
o Spanning en stress
o Actie-reactie
o Risico burn-out
o Risico op dwang en controle

 Vanuit buikgevoel vaak voldoende
 Wanneer onder druk moeilijker!

- Geen actie/reactie
- Niet beroepen op macht (bv. als je dit doet, neem ik je gsm af)
- Niet reageren vanuit dwang en controle  loopt vroeg of laat verkeerd af




3

, Emotionele ontwikkeling in verbinding




- Wat is het gevaar als we niet gaan mentaliseren?
- Jij doet iets = ik doe iets terug
- = Actie/reactie
- Als… dan… gebruiken we niet in EO
- ‘Stout’  dit woord gebruiken we niet  wel: ‘gedragsproblemen’
- Pijl over de 2 tandwielen/radars: Eerste reactie = dus je gaat de andere twee niet mee
tellen  dus de wielen werken niet


Ademruimte




- Creëer rust en ademruimte (zowel bij de cliënt als jijzelf als begeleider)
- Het is aan ons om te blijven staan, daar hebben de kinderen en jongeren recht op
- Kijk ook naar jezelf en je team: wat hebben ik en mijn team nodig om te blijven staan


Stijgen van emotionele arousal
 Inside out movie


Stress tolerantievenster

4