COMFORT EN HUID
Sandy De Bruycker
LES 1: VOCHT
Bereken het jaarlijks energieverbruik van een …
Formule:
Aantal uren gebruik x aantal dagen gebruik x vermogen toestel uitgedrukt in Watt / 1000
= … kWh
Bv.: wekkerradio die steeds aan staat en dus constant verbruikt
Uren per dag Dagen per jaar Vermogen
24 uur 365 dagen 10 Watt
Jaarlijkse energieverbruik wekkerradio: (24 x 365 x 10)/1000 = 87,6 kWh
Bv.: stofzuiger 1x per week
Uren per dag Dagen per jaar Vermogen
2 uur 52 dagen 2000 Watt
Jaarlijkse energieverbruik stofzuiger: (2 x 52 x 2000)/1000 = 208 kWh
Het verschil tussen waterdicht en dampdicht
Vocht = hoofdoorzaak bouwschade → schade kan:
1. Zichtbaar: in • Lijmhydrolyse
• Spaanplaten
• Blaasvorming bij bitumineuze dakbedekkingen
2. Onzichtbaar: • Afname van thermische isolerende eigenschappen
• Vermindering van de sterkte eigenschappen
Vocht tegengaan → fysische processen in constructie begrijpen: dampdicht waterdicht
Watermolecule = kleiner bij gas
• verplaatst zich makkelijker door constructie
• voorwaarden dampdicht strenger dan waterdicht
!! enkel poreuze materialen met open poriën kunnen binnen in de massa vochtig worden
(niet-poreuze of poreuze materialen met gesloten poriën kunnen hoogstens oppervlakkig nat
worden)
,De verschillende mechanismen van vochttransport
Vocht → in materiaal door watertransport en/of damptransport
Fysische processen:
damptransport watertransport
• Via dampdiffusie • Via capillaire werking = opstijgend vocht
• Geen water in vloeibare toestand • Oorzaak: ontbreken van waterkeringslaag in
aanwezig muuropbouw of
• Kan tijdens transport wel Wanneer pleisterwerk tot onder de
condenseren tot water waterkering werd uitgevoerd
Andere oorzaken vochtschade:
• Regenopname
• Regendoorslag
• Externe waterdruk ter hoogte van keldermuren, ondergrondse watertanks & zwembaden
(bepalen van freatisch opp. is hierbij belangrijk)
• Materialen die tijdens het bouwen extra regen opnemen (beton, mortel, pleisterwerk,
chapes, …)
Toevallige oorzaken vochtschade:
• Waterlekken ter hoogte van leidingwater of verwarmingssinstallatie
• ondichte of beschadige voeg rond douche/bad
• lekkende goten
Hygroscopiciteit = eigenschap van materiaal om water (uit de lucht) aan te
trekken
Oorzaak: hoge relatieve luchtvochtigheid
Gevolg: hygroscopisch vochtgehalte uit evenwicht → probleem: muur trekt krom,
condensatie, …
Het verschil tussen oppervlaktecondensatie en inwendige condensatie
Oppervlaktecondensatie
• condensatie op zichtbare wandoppervlakten
• alarm bij oppervlaktecondensatie op binnenopp.
• veelvuldige oppervlaktecondensatie: ontstaan van schimmel
inwendige condensatie
• condensatie binnen constructie = lang onzichtbaar
• alarm bij zichtbare problemen (rot, uitdruppelend vocht, roest, …)
,De fysische benadering van waterdamp in lucht
lucht kan een hoeveelheid waterdamp bevatten
• water koken: waterdamp komt vrij & wordt door lucht opgenomen
• douchen in (oude) badkamer: waterdamp komt vrij & wordt door lucht opgenomen
o op zeker moment kan de lucht dit niet meer opnemen & ontstaat er mist*
• winterperiodes: enkel glas in slaapkamer oude woning → raam beslagen
fysische benadering van lucht
• lucht = droge lucht + waterdamp
• gas waarvan druk kan bepaald worden
o lucht: luchtdruk
o waterdamp: (water)dampdruk / dampspanning
= p in Newton/m2 of Pascal → N/m2 of Pa
1. Water verdampen
2. Waterdamp opgenomen door lucht
3. Waterdampconcentratie stijgt
4. Maximale waterdamp in lucht bereikt
5. Lucht is verzadigd met waterdamp
6. Extra toevoer waterdamp
7. Damp niet meer als gas maar als waterdampdrupperels
!! max hoeveelheid waterdamp in lucht bepaald door temperatuur: warme lucht kan meer opnemen
dan koude lucht
DUS
1. Hoeveelheid waterdamp dat lucht kan opnemen is beperkt
2. Lagere luchttemperatuur = minder waterdamp opnemen
3. Maximale dampdruk noemen we de verzadigingsspanning p’ (Pa)
Het principe van verzadiging met waterdamp, verzadigingsspanning, grafische en
numerieke weergave
Kromme = verband tussen
• Verzadigingsspanning p’
• Temperatuur T
‘verzadigingscurve’
, Het principe van relatieve vochtigheid; grafische weergave, relatie met werkelijke
dampdruk
Verhouding tussen
Formule:
• aanwezige dampdruk (p) RV = 100 x p/p’
• verzadigingsdampdruk (p’)
=… %
bij dezelfde temperatuur = relatieve vochtigheid (RV in %)
DUS:
RV = maatstaaf voor hoeveelheid waterdamp de lucht bevat, uitgedrukt als percentage van de
max. hoeveelheid waterdamp die lucht bij een bepaalde temperatuur kan bevatten voordat deze
verzadigd raakt.
Werkelijke dampdruk wordt niet rechtstreeks bepaald
3 stappen & afhankelijk van temperatuur
1. verzadigginsspanning zoeken (in tabel)
2. formule RV
3. formule omvormen
bv.:
gegeven: 20°C en RV 40% → wat is de werkelijke dampdruk?
1. Bij 20°C: 2340 Pa
2. RV = 100 x p/p’
3. P = p’20 x RV/100 → 2340 Pa x 40/100 = 936 Pa
De Binnenklimaatklassen; opdeling en risico-gehalte
Gebouwen worden volgens dampproductie opgedeeld in 4 binnenklimaatklassen
(gebeurt op basis van jaargemiddelde dampdrukken)
Klasse 1 Pji: 1100 – 1165 Pa Droge stapelplaatsen, sportzaal, garage, … Geen probleem
Klasse 2 Pji: 1165 – 1370 Pa Scholen, kantoren, winkels, woning, … Geen probleem
Klasse 3 Pji: 1370 – 1500 Pa Ziekenhuizen, verbruikszalen, restaurant, … condensatierisico
(RV < 60%)
Klasse 4 Pji: > 1500 Pa Zwembaden, textielindustrie, welness, … Focus!!
(RV > 60%)
!! volgens ventilatienormen worden meerdere risico’s uitgesloten maar toch blijft aandacht vereist
Sandy De Bruycker
LES 1: VOCHT
Bereken het jaarlijks energieverbruik van een …
Formule:
Aantal uren gebruik x aantal dagen gebruik x vermogen toestel uitgedrukt in Watt / 1000
= … kWh
Bv.: wekkerradio die steeds aan staat en dus constant verbruikt
Uren per dag Dagen per jaar Vermogen
24 uur 365 dagen 10 Watt
Jaarlijkse energieverbruik wekkerradio: (24 x 365 x 10)/1000 = 87,6 kWh
Bv.: stofzuiger 1x per week
Uren per dag Dagen per jaar Vermogen
2 uur 52 dagen 2000 Watt
Jaarlijkse energieverbruik stofzuiger: (2 x 52 x 2000)/1000 = 208 kWh
Het verschil tussen waterdicht en dampdicht
Vocht = hoofdoorzaak bouwschade → schade kan:
1. Zichtbaar: in • Lijmhydrolyse
• Spaanplaten
• Blaasvorming bij bitumineuze dakbedekkingen
2. Onzichtbaar: • Afname van thermische isolerende eigenschappen
• Vermindering van de sterkte eigenschappen
Vocht tegengaan → fysische processen in constructie begrijpen: dampdicht waterdicht
Watermolecule = kleiner bij gas
• verplaatst zich makkelijker door constructie
• voorwaarden dampdicht strenger dan waterdicht
!! enkel poreuze materialen met open poriën kunnen binnen in de massa vochtig worden
(niet-poreuze of poreuze materialen met gesloten poriën kunnen hoogstens oppervlakkig nat
worden)
,De verschillende mechanismen van vochttransport
Vocht → in materiaal door watertransport en/of damptransport
Fysische processen:
damptransport watertransport
• Via dampdiffusie • Via capillaire werking = opstijgend vocht
• Geen water in vloeibare toestand • Oorzaak: ontbreken van waterkeringslaag in
aanwezig muuropbouw of
• Kan tijdens transport wel Wanneer pleisterwerk tot onder de
condenseren tot water waterkering werd uitgevoerd
Andere oorzaken vochtschade:
• Regenopname
• Regendoorslag
• Externe waterdruk ter hoogte van keldermuren, ondergrondse watertanks & zwembaden
(bepalen van freatisch opp. is hierbij belangrijk)
• Materialen die tijdens het bouwen extra regen opnemen (beton, mortel, pleisterwerk,
chapes, …)
Toevallige oorzaken vochtschade:
• Waterlekken ter hoogte van leidingwater of verwarmingssinstallatie
• ondichte of beschadige voeg rond douche/bad
• lekkende goten
Hygroscopiciteit = eigenschap van materiaal om water (uit de lucht) aan te
trekken
Oorzaak: hoge relatieve luchtvochtigheid
Gevolg: hygroscopisch vochtgehalte uit evenwicht → probleem: muur trekt krom,
condensatie, …
Het verschil tussen oppervlaktecondensatie en inwendige condensatie
Oppervlaktecondensatie
• condensatie op zichtbare wandoppervlakten
• alarm bij oppervlaktecondensatie op binnenopp.
• veelvuldige oppervlaktecondensatie: ontstaan van schimmel
inwendige condensatie
• condensatie binnen constructie = lang onzichtbaar
• alarm bij zichtbare problemen (rot, uitdruppelend vocht, roest, …)
,De fysische benadering van waterdamp in lucht
lucht kan een hoeveelheid waterdamp bevatten
• water koken: waterdamp komt vrij & wordt door lucht opgenomen
• douchen in (oude) badkamer: waterdamp komt vrij & wordt door lucht opgenomen
o op zeker moment kan de lucht dit niet meer opnemen & ontstaat er mist*
• winterperiodes: enkel glas in slaapkamer oude woning → raam beslagen
fysische benadering van lucht
• lucht = droge lucht + waterdamp
• gas waarvan druk kan bepaald worden
o lucht: luchtdruk
o waterdamp: (water)dampdruk / dampspanning
= p in Newton/m2 of Pascal → N/m2 of Pa
1. Water verdampen
2. Waterdamp opgenomen door lucht
3. Waterdampconcentratie stijgt
4. Maximale waterdamp in lucht bereikt
5. Lucht is verzadigd met waterdamp
6. Extra toevoer waterdamp
7. Damp niet meer als gas maar als waterdampdrupperels
!! max hoeveelheid waterdamp in lucht bepaald door temperatuur: warme lucht kan meer opnemen
dan koude lucht
DUS
1. Hoeveelheid waterdamp dat lucht kan opnemen is beperkt
2. Lagere luchttemperatuur = minder waterdamp opnemen
3. Maximale dampdruk noemen we de verzadigingsspanning p’ (Pa)
Het principe van verzadiging met waterdamp, verzadigingsspanning, grafische en
numerieke weergave
Kromme = verband tussen
• Verzadigingsspanning p’
• Temperatuur T
‘verzadigingscurve’
, Het principe van relatieve vochtigheid; grafische weergave, relatie met werkelijke
dampdruk
Verhouding tussen
Formule:
• aanwezige dampdruk (p) RV = 100 x p/p’
• verzadigingsdampdruk (p’)
=… %
bij dezelfde temperatuur = relatieve vochtigheid (RV in %)
DUS:
RV = maatstaaf voor hoeveelheid waterdamp de lucht bevat, uitgedrukt als percentage van de
max. hoeveelheid waterdamp die lucht bij een bepaalde temperatuur kan bevatten voordat deze
verzadigd raakt.
Werkelijke dampdruk wordt niet rechtstreeks bepaald
3 stappen & afhankelijk van temperatuur
1. verzadigginsspanning zoeken (in tabel)
2. formule RV
3. formule omvormen
bv.:
gegeven: 20°C en RV 40% → wat is de werkelijke dampdruk?
1. Bij 20°C: 2340 Pa
2. RV = 100 x p/p’
3. P = p’20 x RV/100 → 2340 Pa x 40/100 = 936 Pa
De Binnenklimaatklassen; opdeling en risico-gehalte
Gebouwen worden volgens dampproductie opgedeeld in 4 binnenklimaatklassen
(gebeurt op basis van jaargemiddelde dampdrukken)
Klasse 1 Pji: 1100 – 1165 Pa Droge stapelplaatsen, sportzaal, garage, … Geen probleem
Klasse 2 Pji: 1165 – 1370 Pa Scholen, kantoren, winkels, woning, … Geen probleem
Klasse 3 Pji: 1370 – 1500 Pa Ziekenhuizen, verbruikszalen, restaurant, … condensatierisico
(RV < 60%)
Klasse 4 Pji: > 1500 Pa Zwembaden, textielindustrie, welness, … Focus!!
(RV > 60%)
!! volgens ventilatienormen worden meerdere risico’s uitgesloten maar toch blijft aandacht vereist
