Begrippenlijst: orthopedagogiek
– theorieën en werkvelden
HFDST 1: Inhoudelijke inleiding
Medisch model Neurobiologische oorzaken zoeken voor
functiebeperkingen. De beperking bekijken vanuit
een stoornisgericht en reductionistisch
denkperspectief. Beperking als kenmerk vh
individu
Burgerschapsmodel Mensen met een beperking zien als gewone
burgers die het recht hebben tot participatie aan
het maatschappelijk leven mits nodige
ondersteuning, inclusief denken staat centraal
Handicapscreatiemode De beperking zien als een sociaal construct ipv
l een persoonsgebonden oorzaak: het is een
gevolg van een interactie tussen
persoonskenmerken en omgeving
ICF-kader International classification of functioning:
diasability and health (WHO)
,Biopsychosociaal
model (Engel)
Ecologische model
(bronfenbrenner)
Heilpädagogiek De leer van het onderwijs, de opvoeding en de
zorg van kinderen met
ontwikkelingsbelemmeringen (te danken aan
afwijkingen binnen het kind – dus context buiten
beschouwing gelaten) = vroegere manier van
denken
Orthopedagogiek - Vanuit een wetenschappelijk onderbouwd
referentiekader
- Handelingen verrichten
- Gericht op preventie, diagnostiek,
, begeleiding en behandeling van
- Opvoedings-, ontwikkelings-, gedrags-, leer-
en emotionele problemen en de
psychosociale gevolgen ervan
- Bij kinderen, jongeren of volwassenen en
hun context
- Discipline die theorieën, modellen,
methoden en technieken ontwikkeld voor
het bedoelde wetenschappelijk
referentiekader
Opvoeding Het samenleven van een volwassenen met een
kind, die begaan is met de ontwikkeling van het
kind en die bereid zijn tot een duurzame relatie te
engageren. Het is interactioneel, complementair
en circulair
Problematische Een door de betrokkenen als nagenoeg
opvoedingssituatie perspectiefloos ervaren opvoedingssituatie,
(POS) waarin zij zonder deskundige hulp van buitenaf
niet in slagen het geheel zodanig te veranderen
dat het weer perspectiefbiedend wordt
Algemene - Niet-selectieve luistervaardigheden
gespreksvaardigheden - Selectieve luistervaardigheden
- Regulerende gespreksvaardigheden
- Nuancerende gespreksvaardigheden
Parafraseren In eigen woorden samenvatten
Positief heretiketteren Hetzelfde gedrag een postievere betekenissen
toeschrijven
Self-disclosure Open en transparant zijn voor de cliënt,
regelmatig aan zelfonthulling doen
Interval sampling Micro-observaties: binnen bepaalde tijdspanne
kijken of er gedrag zich heeft voorgedaan
Event sampling Binnen bepaalde tijdsspanne kijken hoevaak iets
voorkomt
– theorieën en werkvelden
HFDST 1: Inhoudelijke inleiding
Medisch model Neurobiologische oorzaken zoeken voor
functiebeperkingen. De beperking bekijken vanuit
een stoornisgericht en reductionistisch
denkperspectief. Beperking als kenmerk vh
individu
Burgerschapsmodel Mensen met een beperking zien als gewone
burgers die het recht hebben tot participatie aan
het maatschappelijk leven mits nodige
ondersteuning, inclusief denken staat centraal
Handicapscreatiemode De beperking zien als een sociaal construct ipv
l een persoonsgebonden oorzaak: het is een
gevolg van een interactie tussen
persoonskenmerken en omgeving
ICF-kader International classification of functioning:
diasability and health (WHO)
,Biopsychosociaal
model (Engel)
Ecologische model
(bronfenbrenner)
Heilpädagogiek De leer van het onderwijs, de opvoeding en de
zorg van kinderen met
ontwikkelingsbelemmeringen (te danken aan
afwijkingen binnen het kind – dus context buiten
beschouwing gelaten) = vroegere manier van
denken
Orthopedagogiek - Vanuit een wetenschappelijk onderbouwd
referentiekader
- Handelingen verrichten
- Gericht op preventie, diagnostiek,
, begeleiding en behandeling van
- Opvoedings-, ontwikkelings-, gedrags-, leer-
en emotionele problemen en de
psychosociale gevolgen ervan
- Bij kinderen, jongeren of volwassenen en
hun context
- Discipline die theorieën, modellen,
methoden en technieken ontwikkeld voor
het bedoelde wetenschappelijk
referentiekader
Opvoeding Het samenleven van een volwassenen met een
kind, die begaan is met de ontwikkeling van het
kind en die bereid zijn tot een duurzame relatie te
engageren. Het is interactioneel, complementair
en circulair
Problematische Een door de betrokkenen als nagenoeg
opvoedingssituatie perspectiefloos ervaren opvoedingssituatie,
(POS) waarin zij zonder deskundige hulp van buitenaf
niet in slagen het geheel zodanig te veranderen
dat het weer perspectiefbiedend wordt
Algemene - Niet-selectieve luistervaardigheden
gespreksvaardigheden - Selectieve luistervaardigheden
- Regulerende gespreksvaardigheden
- Nuancerende gespreksvaardigheden
Parafraseren In eigen woorden samenvatten
Positief heretiketteren Hetzelfde gedrag een postievere betekenissen
toeschrijven
Self-disclosure Open en transparant zijn voor de cliënt,
regelmatig aan zelfonthulling doen
Interval sampling Micro-observaties: binnen bepaalde tijdspanne
kijken of er gedrag zich heeft voorgedaan
Event sampling Binnen bepaalde tijdsspanne kijken hoevaak iets
voorkomt
