Week 1
Elementen democratische rechtsstaat
★ Legaliteitsbeginsel
○ Elk overheidsoptreden berust op een grondslag in de wet
○ Toetsingsverbod scoort hier hoog, want de grondwet is oppermachtig
★ Machtenscheiding
○ Toetsingsverbod scoort hier hoog, want de rechter mag niet op de stoel van
de wetgever gaan zitten
★ Onafhankelijke rechter
○ Toetsingsverbod scoort hier laag, want de vrijheid van de rechter wordt
ingeperkt
★ Grondrechten
★ Democratie
○ Beleid is terug te voeren op een beslissing van de bevolking
Historische ontwikkeling van Nederland
★ Landsheerlijke periode = 10e tot 15e eeuw
○ 1543 = Personele Unie voltooid onder Karel V
○ 1549 = Pragmatieke sanctie
○ 1550 = Bloedplakkaat
○ Totstandkoming Nederlandse staat
■ Soeverein = god
■ Macht = landsheren, stadhouders en de Raad van State
■ Rechtspraak = afgescheiden college
■ Centralisatie = ontstaan staten generaal en de algemene vergadering
● NIET DEMOCRATISCH
○ 1555 = Fillips II koning en verbiedt alle geloven naast het katholieke geloof
★ Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
○ 1568 = de opstand
■ Geloofs onderdrukking, met als gevolg de inquisitie
■ Belastingen omhoog
■ Gebieden willen hun oude privileges terug
○ Tachtigjarige oorlog
○ Unie van Atrecht
■ Deel van de republiek scheurt zich af
○ 1579 = Unie van Utrecht = CONFEDERATIE
■ Nederlanden afzonderlijk
■ Unanimiteit in SG met een stelsel van ruggespraak
■ Raadpensionaris en stadhouder hebben dezelfde bevoegdheden
○ 1581 = Plakkaat van Verlatinge
■ onafhankelijksverklaring tegen spaanse overheerser
○ 1602 = Ontstaan VOC > alleen recht om handel te drijven
○ 1621 = Ontstaan WIC
○ 1634 = Kolonisering Antillen
○ 1648 = Vrede van Munster
■ Daadwerkelijk onafhankelijk
○ 1664 = Kolonisering Suriname
, ★ De Franse tijd
○ 1795 - 1806 = Bataafse Republiek
■ Eenheidsstaat
■ Verlichting
● Ontstaan democratie
● Centralisatie
● Machtenscheiding
○ 1806 - 1810 = Koninkrijk Holland
■ Napoleon koning
■ Inperking volksvertegenwoordiging
○ 1810 = Holland wordt ingelijfd bij Frankrijk
○ 1813 = Slag bij Leipzig
★ Koninkrijk der Nederlanden
○ 1814 = Grondwet
■ Vorst en SG (sg is nu een vorm van volksvertegenwoordiging)
■ Eenheidsstaat
○ 1815 - 1830 = Verenigd met België
○ Invoering tweekamerstelsel
○ Uitbreiding grondrechten
○ 1848 = Eerste burgerschapsrechten
○ 1863 = Afschaffing slavernij
★ Tot vandaag
○ 1848 = invoering ministeriële verantwoordelijkheid
○ 1917 - 1919 = kiesrecht
○ 1945 = VN
○ 1949 = Raad van Europa
○ 1949 = Indonesië onafhankelijk
○ 1950 = EGkS
○ 1954 = Statuut van het Koninkrijk
○ 1954 EVRM
○ 1967 = EEG
○ 1975 = Suriname onafhankelijk
○ 1986 = Aruba onafhankelijk
○ 1993 = EU
○ 2010 = Hervorming koninkrijk
Begin van de republiek
★ Unie van Utrecht in 1579
○ Verdrag waarbij de aangesloten provincies een confederatie werden, waarbij
bevoegdheden met betrekking tot defensie en buitenland werden
overgedragen aan de Unie > onafhankelijk van de Spaanse koning
○ Besluitvorming over oorlog, vrede en belastingen zou bij unanimiteit
geschieden
○ Echter beleven de gewesten de Spaanse koning trouw > niet volledig
onafhankelijk
★ Plakkaat van Verlatinghe in 1581
○ Symboliseert een onafhankelijkheidsverklaring
○ De Staten Generaal nam afscheid van de Spaanse koning
Elementen democratische rechtsstaat
★ Legaliteitsbeginsel
○ Elk overheidsoptreden berust op een grondslag in de wet
○ Toetsingsverbod scoort hier hoog, want de grondwet is oppermachtig
★ Machtenscheiding
○ Toetsingsverbod scoort hier hoog, want de rechter mag niet op de stoel van
de wetgever gaan zitten
★ Onafhankelijke rechter
○ Toetsingsverbod scoort hier laag, want de vrijheid van de rechter wordt
ingeperkt
★ Grondrechten
★ Democratie
○ Beleid is terug te voeren op een beslissing van de bevolking
Historische ontwikkeling van Nederland
★ Landsheerlijke periode = 10e tot 15e eeuw
○ 1543 = Personele Unie voltooid onder Karel V
○ 1549 = Pragmatieke sanctie
○ 1550 = Bloedplakkaat
○ Totstandkoming Nederlandse staat
■ Soeverein = god
■ Macht = landsheren, stadhouders en de Raad van State
■ Rechtspraak = afgescheiden college
■ Centralisatie = ontstaan staten generaal en de algemene vergadering
● NIET DEMOCRATISCH
○ 1555 = Fillips II koning en verbiedt alle geloven naast het katholieke geloof
★ Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
○ 1568 = de opstand
■ Geloofs onderdrukking, met als gevolg de inquisitie
■ Belastingen omhoog
■ Gebieden willen hun oude privileges terug
○ Tachtigjarige oorlog
○ Unie van Atrecht
■ Deel van de republiek scheurt zich af
○ 1579 = Unie van Utrecht = CONFEDERATIE
■ Nederlanden afzonderlijk
■ Unanimiteit in SG met een stelsel van ruggespraak
■ Raadpensionaris en stadhouder hebben dezelfde bevoegdheden
○ 1581 = Plakkaat van Verlatinge
■ onafhankelijksverklaring tegen spaanse overheerser
○ 1602 = Ontstaan VOC > alleen recht om handel te drijven
○ 1621 = Ontstaan WIC
○ 1634 = Kolonisering Antillen
○ 1648 = Vrede van Munster
■ Daadwerkelijk onafhankelijk
○ 1664 = Kolonisering Suriname
, ★ De Franse tijd
○ 1795 - 1806 = Bataafse Republiek
■ Eenheidsstaat
■ Verlichting
● Ontstaan democratie
● Centralisatie
● Machtenscheiding
○ 1806 - 1810 = Koninkrijk Holland
■ Napoleon koning
■ Inperking volksvertegenwoordiging
○ 1810 = Holland wordt ingelijfd bij Frankrijk
○ 1813 = Slag bij Leipzig
★ Koninkrijk der Nederlanden
○ 1814 = Grondwet
■ Vorst en SG (sg is nu een vorm van volksvertegenwoordiging)
■ Eenheidsstaat
○ 1815 - 1830 = Verenigd met België
○ Invoering tweekamerstelsel
○ Uitbreiding grondrechten
○ 1848 = Eerste burgerschapsrechten
○ 1863 = Afschaffing slavernij
★ Tot vandaag
○ 1848 = invoering ministeriële verantwoordelijkheid
○ 1917 - 1919 = kiesrecht
○ 1945 = VN
○ 1949 = Raad van Europa
○ 1949 = Indonesië onafhankelijk
○ 1950 = EGkS
○ 1954 = Statuut van het Koninkrijk
○ 1954 EVRM
○ 1967 = EEG
○ 1975 = Suriname onafhankelijk
○ 1986 = Aruba onafhankelijk
○ 1993 = EU
○ 2010 = Hervorming koninkrijk
Begin van de republiek
★ Unie van Utrecht in 1579
○ Verdrag waarbij de aangesloten provincies een confederatie werden, waarbij
bevoegdheden met betrekking tot defensie en buitenland werden
overgedragen aan de Unie > onafhankelijk van de Spaanse koning
○ Besluitvorming over oorlog, vrede en belastingen zou bij unanimiteit
geschieden
○ Echter beleven de gewesten de Spaanse koning trouw > niet volledig
onafhankelijk
★ Plakkaat van Verlatinghe in 1581
○ Symboliseert een onafhankelijkheidsverklaring
○ De Staten Generaal nam afscheid van de Spaanse koning
