PERSOONSGERICHTE
ONDERSTEUNINGSPLANNING
HOOFDSTUK 1 - INTRODUCTIE
1.1 ORTHOPEDAGOGIEK: EEN HANDELINGSWETENSCHAP?
Orthopedagogiek is een handelingswetenschap, die doelgericht onderzoekt hoe we de kwaliteit van leven, de
inclusie en participatie in de maatschappij van alle betrokkenen kunnen verbeteren.
METHODISCH HANDELEN
4 centrale kenmerken
➔ Vertrekt ALTIJD vanuit de vraag van de persoon
➔ Je hebt functionele relatie met de persoon
Doelgericht: wil de persoon dit zelf/wat wil hij? Op voorhand kijken wat de doelen zijn, samen met de persoon,
maximaal de regie geven over hun leven, doelen opstellen in functie van ontwikkeling en ook soms doelen
vooropstellen om dingen die ze aangeleerd hebben te behouden
Bewust: je moet weten waarom je dingen doet en onderneemt -> samen scripts ontwikkelen, oplossingen
zoeken en visueel in kaart brengen. Tijdens een crisismoment niet per se bewust handelen, dan ook vanuit
buikgevoel
Systematisch: stap voor stap dingen aanpakken -> eerst praten, dan scripts opmaken, dan samen uitvoeren,
dan alleen uitvoeren…
Procesmatig: draagt wat we doen ook effectief bij aan ons doel of moeten we het anders aanpakken/
bijsturen? Je eigen handelen in vraag durven stellen
VERSCHILLENDE SOORTEN PLANNEN
1
,Voorbeeld:
• Beleidsplan: waar staan we voor? Waar willen we naartoe? (HoGent en visie ervan)
• Afdelingsplan: hoe bv. ortho de visie van HoGent toepast op het specifieke werkveld
• Persoonlijk ondersteuningsplan: wat werkt voor wie?
1.2 VAN HANDELINGSPLANNING NAAR EEN PERSOONSGERICHT ONDERSTEUNINGSPROCES
DE TERM ‘HANDELINGSPLANNING’
Sinds jaren ’80 centraal begrip in de orthopedagogiek
Definitie Rink: “Handelingsplanning is het gebeuren in de instelling waarbij functionarissen zich beraden over
de manier waarop de leefsituatie van hun cliënten verbeterd kan worden ten gevolge van hun eigen optreden
naar die cliënten toe.”
CYCLISCH PROCES MET 4 FASEN
Fase 1 – beeldvorming: wie is de persoon? Wat heeft die
persoon nodig
Fase 2 – planning: formuleren van doelen en verduidelijken van
de ondersteuning om de vooropgestelde doelen te bereiken
Fase 3 – uitvoeren & monitoring: vooropgestelde
ondersteuning uitvoeren. Bewaken of ondersteuning ervoor
zorgt dat de persoon de vooropgestelde doelen bereikt, zo niet
bijsturen
Fase 4 – evalueren: heeft de persoon de vooropgestelde
doelen bereikt
2
, • Deskundigheidsmodel: deskundige beslist het plan en de rest volgt een beetje
• Betrokkenheidsmodel: regie in handen van individuele begeleider of person dicht bij persoon in
kwestie
• Participatiemodel: er wordt rekening gehouden met de wensen en noden van de persoon bij het
opstellen van het plan, vertrekt vanuit hen -> wij streven naar dit model
PARADIGMA-OMSLAG
• Persoon in totaliteit met ook oog voor mogelijkheden en veerkracht
• Natuurlijk netwerk als partners waarmee men in dialoog gaat
• Niet enkel oog voor de kwaliteit van zorg, maar focus meer en meer ook op kwaliteit van leven (van
zorg- naar ondersteuningsdenken)
• Persoon centraal en heeft de regie over zijn leven (= geïndividualiseerde ondersteuning)
Vroeger vs. nu:
Vroeger Nu
Focus op beperking Focus op sterktes en krachten, wensen, dromen
Medisch denken Ondersteuningsnoden
Focus op verzorging Kwaliteit van leven
Deskundigen beslissen Samen met de cliënt en netwerk
WHAT’S IN A NAME
We maken een onderscheid tussen:
• Persoonsgericht ondersteuningsproces = het proces, het hele cyclisch gebeuren dat ons
orthopedagogisch handelen aanstuurt en waar we in de lessen uitvoerig op terugkomen
• Persoonlijk ondersteuningsplan = het digitaal of geschreven product, alles wat van het proces is
neergeschreven)
De term verraadt vaak iets over de visie van waaruit men aan handelingsplanning doet.
• Zorgplan (medisch)
• Hulpverleningsplan (therapeutisch)
• Behandelingsplan (medisch/therapeutisch)
• Ondersteuningsplan (supportdenken/ondersteuningsdenken)
• Begeleidingsplan (coaching, supportdenken/ondersteuningsdenken)
➔ Wij kiezen voor: Persoonsgericht Ondersteuningsproces - Persoonlijk OndersteuningsPlan (POP)
3
ONDERSTEUNINGSPLANNING
HOOFDSTUK 1 - INTRODUCTIE
1.1 ORTHOPEDAGOGIEK: EEN HANDELINGSWETENSCHAP?
Orthopedagogiek is een handelingswetenschap, die doelgericht onderzoekt hoe we de kwaliteit van leven, de
inclusie en participatie in de maatschappij van alle betrokkenen kunnen verbeteren.
METHODISCH HANDELEN
4 centrale kenmerken
➔ Vertrekt ALTIJD vanuit de vraag van de persoon
➔ Je hebt functionele relatie met de persoon
Doelgericht: wil de persoon dit zelf/wat wil hij? Op voorhand kijken wat de doelen zijn, samen met de persoon,
maximaal de regie geven over hun leven, doelen opstellen in functie van ontwikkeling en ook soms doelen
vooropstellen om dingen die ze aangeleerd hebben te behouden
Bewust: je moet weten waarom je dingen doet en onderneemt -> samen scripts ontwikkelen, oplossingen
zoeken en visueel in kaart brengen. Tijdens een crisismoment niet per se bewust handelen, dan ook vanuit
buikgevoel
Systematisch: stap voor stap dingen aanpakken -> eerst praten, dan scripts opmaken, dan samen uitvoeren,
dan alleen uitvoeren…
Procesmatig: draagt wat we doen ook effectief bij aan ons doel of moeten we het anders aanpakken/
bijsturen? Je eigen handelen in vraag durven stellen
VERSCHILLENDE SOORTEN PLANNEN
1
,Voorbeeld:
• Beleidsplan: waar staan we voor? Waar willen we naartoe? (HoGent en visie ervan)
• Afdelingsplan: hoe bv. ortho de visie van HoGent toepast op het specifieke werkveld
• Persoonlijk ondersteuningsplan: wat werkt voor wie?
1.2 VAN HANDELINGSPLANNING NAAR EEN PERSOONSGERICHT ONDERSTEUNINGSPROCES
DE TERM ‘HANDELINGSPLANNING’
Sinds jaren ’80 centraal begrip in de orthopedagogiek
Definitie Rink: “Handelingsplanning is het gebeuren in de instelling waarbij functionarissen zich beraden over
de manier waarop de leefsituatie van hun cliënten verbeterd kan worden ten gevolge van hun eigen optreden
naar die cliënten toe.”
CYCLISCH PROCES MET 4 FASEN
Fase 1 – beeldvorming: wie is de persoon? Wat heeft die
persoon nodig
Fase 2 – planning: formuleren van doelen en verduidelijken van
de ondersteuning om de vooropgestelde doelen te bereiken
Fase 3 – uitvoeren & monitoring: vooropgestelde
ondersteuning uitvoeren. Bewaken of ondersteuning ervoor
zorgt dat de persoon de vooropgestelde doelen bereikt, zo niet
bijsturen
Fase 4 – evalueren: heeft de persoon de vooropgestelde
doelen bereikt
2
, • Deskundigheidsmodel: deskundige beslist het plan en de rest volgt een beetje
• Betrokkenheidsmodel: regie in handen van individuele begeleider of person dicht bij persoon in
kwestie
• Participatiemodel: er wordt rekening gehouden met de wensen en noden van de persoon bij het
opstellen van het plan, vertrekt vanuit hen -> wij streven naar dit model
PARADIGMA-OMSLAG
• Persoon in totaliteit met ook oog voor mogelijkheden en veerkracht
• Natuurlijk netwerk als partners waarmee men in dialoog gaat
• Niet enkel oog voor de kwaliteit van zorg, maar focus meer en meer ook op kwaliteit van leven (van
zorg- naar ondersteuningsdenken)
• Persoon centraal en heeft de regie over zijn leven (= geïndividualiseerde ondersteuning)
Vroeger vs. nu:
Vroeger Nu
Focus op beperking Focus op sterktes en krachten, wensen, dromen
Medisch denken Ondersteuningsnoden
Focus op verzorging Kwaliteit van leven
Deskundigen beslissen Samen met de cliënt en netwerk
WHAT’S IN A NAME
We maken een onderscheid tussen:
• Persoonsgericht ondersteuningsproces = het proces, het hele cyclisch gebeuren dat ons
orthopedagogisch handelen aanstuurt en waar we in de lessen uitvoerig op terugkomen
• Persoonlijk ondersteuningsplan = het digitaal of geschreven product, alles wat van het proces is
neergeschreven)
De term verraadt vaak iets over de visie van waaruit men aan handelingsplanning doet.
• Zorgplan (medisch)
• Hulpverleningsplan (therapeutisch)
• Behandelingsplan (medisch/therapeutisch)
• Ondersteuningsplan (supportdenken/ondersteuningsdenken)
• Begeleidingsplan (coaching, supportdenken/ondersteuningsdenken)
➔ Wij kiezen voor: Persoonsgericht Ondersteuningsproces - Persoonlijk OndersteuningsPlan (POP)
3
