STRAFRECHT
Inhoudsopgave
DEEL I STRAFRECHT.......................................................................................5
HOOFDSTUK 1 JURIDISCHE SITUERING............................................................................5
1.1 BEGRIP.................................................................................................................... 5
1.2 STRAFRECHT ALS PUBLIEK RECHT..........................................................................6
1.3 MATERIEEL EN FORMEEL........................................................................................6
1.4 NATIONAAL EN INTERNATIONAAL...........................................................................7
1.5 ALGEMEEN EN BIJZONDER.....................................................................................7
HOOFDSTUK 2 FUNCTIES EN ACHTERGRONDEN............................................................10
2.1 WORTELS VAN HET STRAFRECHT.........................................................................10
2.2 WRAAKRECHT NAAR PUBLIEK STRAFRECHT..........................................................11
2.3 VAN EN VOOR DE VORST......................................................................................11
2.4 DAAD EN SCHULDSTRAFRECHT............................................................................12
2.5 DADER EN GEVAAR............................................................................................... 13
2.6 DADERSTRAFRECHT MET EEN MENSELIJK GELAAT................................................14
2.7 POSTMODERN STRAFRECHT.................................................................................15
DEEL II STRAFWET........................................................................................18
HD 1 LEGALITEITSBEGINSEL.......................................................................................... 18
1.1 BEGRIP OMSCHRIJVING......................................................................................... 18
1.2 WET...................................................................................................................... 18
1.3 LEGEALITEITSCONTROLE......................................................................................19
HD 2 TOEPASSING VAN DE STRAFWET IN DE TIJD.........................................................20
2.1 TEN TIJDE VAN GEDRAGING..................................................................................20
2.2 CONFLICTEN VAN STRAFWETTEN IN DE TIJD.........................................................21
HD 3 TOEPASSING VAN DE STRAFWET IN DE RUIMTE....................................................23
3.1 RECHTSMACHT..................................................................................................... 23
3.2 TERRIORIALITEIT ALS REGEL.................................................................................24
3.3 LOKALISATIE VAN HET MISDRIJF...........................................................................25
3.4 EXTRATERRITORIALITEIT ALS UITZONDERING......................................................27
HD 4 INTERPRETATIE VAN DE STRAFWET......................................................................29
4.1 KWALIFICEREN EN INTERPRETEREN......................................................................30
4.2 NIET INTERPRETEREN OF STRIKT INTERPRETEREN...............................................30
4.3 NOOIT NAAR ANALOGIE IN HET NADEEL VAN DE VERVOLGDE PERSOON.............30
Deel iii: misdrijf............................................................................................ 32
HD 1. Bestanddelen van het misdrijf.............................................................................32
1.1 BEGRIPPEN........................................................................................................... 32
1.2 constitutieve bestanddelen..................................................................................32
1.3 VERZWARENDE BESTANDDEEL.............................................................................40
HD 2. STRAFBARE POGING............................................................................................40
1
, 2.1 begrip................................................................................................................... 40
2.2 voorwaarden STRAFBARE POGINg........................................................................42
2.3 vrijwillige terugtred als strafuitsluitende verschoningsgrond................................44
3.4 bestraffing van de strafbare poging......................................................................44
3.5 doen of aanvaarden van een crimineel aanbod....................................................45
Hd 3. rechtsvaardigingsgronden....................................................................................46
3.1 BEGRIp................................................................................................................. 47
3.2 Gebod of toelating bij de wet................................................................................47
3.3 BEVEL VAN DE OVERHEID.....................................................................................48
3.4 NOODTOESTAND.................................................................................................. 48
3.5 WETTIGE VERDEDIGING........................................................................................50
3.6 WETTIG VERZET.................................................................................................... 51
deel iv dader................................................................................................ 53
1. STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID..........................................................53
1.1 INDIVIDUELE VERANTWOORDELIJKHEID................................................................53
1.2 DADERSCHAP....................................................................................................... 53
1.3 VERANTWOORDELIJKHEID VAN RECHTSPERSONEN..............................................55
1.4 ADMINISTRATIEVE EN BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID VAN RP’EN..................58
Hd 2. strafbare deelneming........................................................................................... 58
2.1 begripsbepalingen................................................................................................ 59
2.2 voorwaarden voor strafbare deelneming..............................................................60
HD 3. DOORWERKING VAN verzwarende bestanddelen en verzwarende factoren........62
3.1 objectieve en SUBJECTIEVE VERZWARENDE BESTANDDELEN EN FACTOREN.......63
3.2 doorwerking.......................................................................................................... 64
HD 4.schuld................................................................................................................... 64
4.1 INLEIDING............................................................................................................. 65
4.2 Schuldontheffingsgronden....................................................................................65
4.3 gronden van NIET-TOEREKENINGSVATBAARHEID.................................................68
deel V STRAF............................................................................................... 71
Hd 1. BEGRIPSBEPALING................................................................................................ 71
Hd 2. DE STRAFFEN....................................................................................................... 72
2.1 natuurlijke personen............................................................................................. 72
2.2 rechtspersonen..................................................................................................... 76
2.3 vrijheidsbenemende straffen................................................................................78
2.4 vrijheidsbeperkende straffen................................................................................80
2.5 veroordeling bij schuldigverklaring.......................................................................91
2.6 vermogenSSTRAFFEN.............................................................................................. 92
2.7 SPECIEKE STRAFFEN TOEPASSELIJK OP DE RECHTSPERSOON.............................100
2.8 andere straffen................................................................................................... 102
HD 3. STRAFTOEMETING.............................................................................................. 103
3.1 inleiding.............................................................................................................. 104
3.2 regels die de straftoemeting richting geven.......................................................104
3.3 regels die de rechter toelaten of dwingen zwaarder te straffen..........................108
3.4 regels voor verlichting straf................................................................................110
3.5 STRAFTOEMETINGSmodaliteiten.........................................................................115
3.6 combinatie van straftoemetingsregels...............................................................118
2
, HD 4 VERVAL OF TENIETGAAN VAN DE STRAF.............................................................118
4.1 DOOD VAN DE VEROORDEELDE..........................................................................118
4.2 verjaring van de straf en van de burgerrechtelijke veroordeling........................119
4.3 GENADE.............................................................................................................. 121
4.4 AMNESTIE........................................................................................................... 122
deel vi burgerrechtelijke bepalingen en beveiligingsmaatregelen.................123
1 burgerrechtelijke bepalingen....................................................................................123
1.1 Burgerrechtelijke aansprakelijkheid voor de betaling van de vermogensstraf....123
1.2 Teruggave en de schadevergoeding...................................................................123
1.3 Onwaardigheid om te erven...............................................................................124
1.4 hoofdelijkheid voor gerechtskosten....................................................................125
1.5 Voorrangsregeling.............................................................................................. 125
Hd 2. beveiligingsmaatregelen....................................................................................126
2.1 BEVEILIGINGSMAATREGEL..................................................................................126
2.2 Vernietiging of verbeurdverklaring van gevaarlijke over verboden zaken..........127
2.3 Ontbindg van de rechtspersoon..........................................................................127
2.4 Interneringsmaatregel........................................................................................128
2.5 beveiligingsmaatregel ter bescherming van de maatschappij............................130
deel vii: uitvoering van straffen en maatregelen..........................................132
inleiding....................................................................................................................... 132
Hd 1. uitvoering van vrijheidsbenemende straffen......................................................133
1.1 gevangenisstraf.................................................................................................. 133
1.2 behandeling onder vrijheidberoving..................................................................138
HD 2. uitvoering van vrijheidsbeperkende straffen.....................................................138
2.1 straf onder ELEKTRONISCH TOEZICHT................................................................138
2.2 probatiestraf....................................................................................................... 139
1.3 werkstraf............................................................................................................ 139
1.4 verlengde opvolging........................................................................................... 139
1.5 terbeschikkingstelling van de strafuitvoeringsrechtbank....................................140
1.6 oNTZETTING....................................................................................................... 140
Hd 3. uitvoering van vermogensstraffen.....................................................................141
HD 4. Uitvoering straffen rechtsperonen.....................................................................141
HD 5. uitvoering VAN andere straffen.........................................................................142
HD 6. uitvoering van opschorting en uitstel................................................................142
6.1 OPSCHORTING van de uitspraak van de veroordeling........................................142
7.2 UITSTEL van de tenuitvoerlegging van de straf..................................................142
HD 7. uitvoering van beveiligingsmaatregelen............................................................143
7.1 algemeen............................................................................................................ 143
7.2 INTERNERING...................................................................................................... 143
7.3 BEVEILIGINGSMAATREGEL TBM..........................................................................145
HD 8. uitwissing en herstel in eer en rechten..............................................................146
8.1 CENTRAAL STRAFREGISTER................................................................................146
8.2 UITWISSING VAN VEROORDELINGEN..................................................................146
9.3 HERSTEL IN EER EN RECHTEN............................................................................146
3
, 4
Inhoudsopgave
DEEL I STRAFRECHT.......................................................................................5
HOOFDSTUK 1 JURIDISCHE SITUERING............................................................................5
1.1 BEGRIP.................................................................................................................... 5
1.2 STRAFRECHT ALS PUBLIEK RECHT..........................................................................6
1.3 MATERIEEL EN FORMEEL........................................................................................6
1.4 NATIONAAL EN INTERNATIONAAL...........................................................................7
1.5 ALGEMEEN EN BIJZONDER.....................................................................................7
HOOFDSTUK 2 FUNCTIES EN ACHTERGRONDEN............................................................10
2.1 WORTELS VAN HET STRAFRECHT.........................................................................10
2.2 WRAAKRECHT NAAR PUBLIEK STRAFRECHT..........................................................11
2.3 VAN EN VOOR DE VORST......................................................................................11
2.4 DAAD EN SCHULDSTRAFRECHT............................................................................12
2.5 DADER EN GEVAAR............................................................................................... 13
2.6 DADERSTRAFRECHT MET EEN MENSELIJK GELAAT................................................14
2.7 POSTMODERN STRAFRECHT.................................................................................15
DEEL II STRAFWET........................................................................................18
HD 1 LEGALITEITSBEGINSEL.......................................................................................... 18
1.1 BEGRIP OMSCHRIJVING......................................................................................... 18
1.2 WET...................................................................................................................... 18
1.3 LEGEALITEITSCONTROLE......................................................................................19
HD 2 TOEPASSING VAN DE STRAFWET IN DE TIJD.........................................................20
2.1 TEN TIJDE VAN GEDRAGING..................................................................................20
2.2 CONFLICTEN VAN STRAFWETTEN IN DE TIJD.........................................................21
HD 3 TOEPASSING VAN DE STRAFWET IN DE RUIMTE....................................................23
3.1 RECHTSMACHT..................................................................................................... 23
3.2 TERRIORIALITEIT ALS REGEL.................................................................................24
3.3 LOKALISATIE VAN HET MISDRIJF...........................................................................25
3.4 EXTRATERRITORIALITEIT ALS UITZONDERING......................................................27
HD 4 INTERPRETATIE VAN DE STRAFWET......................................................................29
4.1 KWALIFICEREN EN INTERPRETEREN......................................................................30
4.2 NIET INTERPRETEREN OF STRIKT INTERPRETEREN...............................................30
4.3 NOOIT NAAR ANALOGIE IN HET NADEEL VAN DE VERVOLGDE PERSOON.............30
Deel iii: misdrijf............................................................................................ 32
HD 1. Bestanddelen van het misdrijf.............................................................................32
1.1 BEGRIPPEN........................................................................................................... 32
1.2 constitutieve bestanddelen..................................................................................32
1.3 VERZWARENDE BESTANDDEEL.............................................................................40
HD 2. STRAFBARE POGING............................................................................................40
1
, 2.1 begrip................................................................................................................... 40
2.2 voorwaarden STRAFBARE POGINg........................................................................42
2.3 vrijwillige terugtred als strafuitsluitende verschoningsgrond................................44
3.4 bestraffing van de strafbare poging......................................................................44
3.5 doen of aanvaarden van een crimineel aanbod....................................................45
Hd 3. rechtsvaardigingsgronden....................................................................................46
3.1 BEGRIp................................................................................................................. 47
3.2 Gebod of toelating bij de wet................................................................................47
3.3 BEVEL VAN DE OVERHEID.....................................................................................48
3.4 NOODTOESTAND.................................................................................................. 48
3.5 WETTIGE VERDEDIGING........................................................................................50
3.6 WETTIG VERZET.................................................................................................... 51
deel iv dader................................................................................................ 53
1. STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID..........................................................53
1.1 INDIVIDUELE VERANTWOORDELIJKHEID................................................................53
1.2 DADERSCHAP....................................................................................................... 53
1.3 VERANTWOORDELIJKHEID VAN RECHTSPERSONEN..............................................55
1.4 ADMINISTRATIEVE EN BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID VAN RP’EN..................58
Hd 2. strafbare deelneming........................................................................................... 58
2.1 begripsbepalingen................................................................................................ 59
2.2 voorwaarden voor strafbare deelneming..............................................................60
HD 3. DOORWERKING VAN verzwarende bestanddelen en verzwarende factoren........62
3.1 objectieve en SUBJECTIEVE VERZWARENDE BESTANDDELEN EN FACTOREN.......63
3.2 doorwerking.......................................................................................................... 64
HD 4.schuld................................................................................................................... 64
4.1 INLEIDING............................................................................................................. 65
4.2 Schuldontheffingsgronden....................................................................................65
4.3 gronden van NIET-TOEREKENINGSVATBAARHEID.................................................68
deel V STRAF............................................................................................... 71
Hd 1. BEGRIPSBEPALING................................................................................................ 71
Hd 2. DE STRAFFEN....................................................................................................... 72
2.1 natuurlijke personen............................................................................................. 72
2.2 rechtspersonen..................................................................................................... 76
2.3 vrijheidsbenemende straffen................................................................................78
2.4 vrijheidsbeperkende straffen................................................................................80
2.5 veroordeling bij schuldigverklaring.......................................................................91
2.6 vermogenSSTRAFFEN.............................................................................................. 92
2.7 SPECIEKE STRAFFEN TOEPASSELIJK OP DE RECHTSPERSOON.............................100
2.8 andere straffen................................................................................................... 102
HD 3. STRAFTOEMETING.............................................................................................. 103
3.1 inleiding.............................................................................................................. 104
3.2 regels die de straftoemeting richting geven.......................................................104
3.3 regels die de rechter toelaten of dwingen zwaarder te straffen..........................108
3.4 regels voor verlichting straf................................................................................110
3.5 STRAFTOEMETINGSmodaliteiten.........................................................................115
3.6 combinatie van straftoemetingsregels...............................................................118
2
, HD 4 VERVAL OF TENIETGAAN VAN DE STRAF.............................................................118
4.1 DOOD VAN DE VEROORDEELDE..........................................................................118
4.2 verjaring van de straf en van de burgerrechtelijke veroordeling........................119
4.3 GENADE.............................................................................................................. 121
4.4 AMNESTIE........................................................................................................... 122
deel vi burgerrechtelijke bepalingen en beveiligingsmaatregelen.................123
1 burgerrechtelijke bepalingen....................................................................................123
1.1 Burgerrechtelijke aansprakelijkheid voor de betaling van de vermogensstraf....123
1.2 Teruggave en de schadevergoeding...................................................................123
1.3 Onwaardigheid om te erven...............................................................................124
1.4 hoofdelijkheid voor gerechtskosten....................................................................125
1.5 Voorrangsregeling.............................................................................................. 125
Hd 2. beveiligingsmaatregelen....................................................................................126
2.1 BEVEILIGINGSMAATREGEL..................................................................................126
2.2 Vernietiging of verbeurdverklaring van gevaarlijke over verboden zaken..........127
2.3 Ontbindg van de rechtspersoon..........................................................................127
2.4 Interneringsmaatregel........................................................................................128
2.5 beveiligingsmaatregel ter bescherming van de maatschappij............................130
deel vii: uitvoering van straffen en maatregelen..........................................132
inleiding....................................................................................................................... 132
Hd 1. uitvoering van vrijheidsbenemende straffen......................................................133
1.1 gevangenisstraf.................................................................................................. 133
1.2 behandeling onder vrijheidberoving..................................................................138
HD 2. uitvoering van vrijheidsbeperkende straffen.....................................................138
2.1 straf onder ELEKTRONISCH TOEZICHT................................................................138
2.2 probatiestraf....................................................................................................... 139
1.3 werkstraf............................................................................................................ 139
1.4 verlengde opvolging........................................................................................... 139
1.5 terbeschikkingstelling van de strafuitvoeringsrechtbank....................................140
1.6 oNTZETTING....................................................................................................... 140
Hd 3. uitvoering van vermogensstraffen.....................................................................141
HD 4. Uitvoering straffen rechtsperonen.....................................................................141
HD 5. uitvoering VAN andere straffen.........................................................................142
HD 6. uitvoering van opschorting en uitstel................................................................142
6.1 OPSCHORTING van de uitspraak van de veroordeling........................................142
7.2 UITSTEL van de tenuitvoerlegging van de straf..................................................142
HD 7. uitvoering van beveiligingsmaatregelen............................................................143
7.1 algemeen............................................................................................................ 143
7.2 INTERNERING...................................................................................................... 143
7.3 BEVEILIGINGSMAATREGEL TBM..........................................................................145
HD 8. uitwissing en herstel in eer en rechten..............................................................146
8.1 CENTRAAL STRAFREGISTER................................................................................146
8.2 UITWISSING VAN VEROORDELINGEN..................................................................146
9.3 HERSTEL IN EER EN RECHTEN............................................................................146
3
, 4