Historische en actuele
perspectieven
Hoofdstuk 4: Vives & de humanisten
Sociaal werk in de 16de en 17de eeuw
Het nieuwe van de Nieuwe Tijd
Geen Nieuwe Tijden zonder nieuwigheden
16e eeuw: aantal fundamentele omwentelingen voor die het uitzicht van de
samenleving dermate sterk veranderen met recht en rede gesproken
worden over nieuw tijdvak
‘Wat is er nieuw aan de Nieuwe Tijd’ in economisch, cultureel en politiek opzicht?
1. economische: handelskapitalisme staat centraal (lange afstandshandel en
ontdekkingsreizen)
1) Kapitalisme start historisch als het handelskapitalisme 25
2) Mensen die werkten voor deze kapitalistische systemen (boeren bv)
leefden vaak in armoede
3) Hertekent verhoudingen tussen bestaande sociaal-economische
groepen en brengt nieuwe tegenstellingen tussen arm en rijk
2. cultureel: (boekdrukkunst en het schrift) Renaissance, humanisme en
reformatie
1) Humanisme: de mens is vrij toen het goddelijke instituut nog
centraal stond (God bepaald alles, je hebt geen individuele
verdienste) dacht men dat alles bepaald werd door iets hoger het
humanisme gaat hier tegenin en zegt dat de mens centraal staat
2) Geven denken over mens en samenleving een nieuwe invulling
relevant voor wereld van sociaal werk
1
, 3. politiek: nieuw systeem van, weg met de standen,
staatshervormingsprocessen
1) In de Middeleeuwen had je kleine vorstendommen met een landheer
en de boeren…, later speelt dit af in Middeleeuwse steden waar er
grote muren stonden rond de huizen de wereld wordt groter
2) Er staan grote staten (steden komen tegen elkaar) die onder de
beïnvloeding staat onder een heerser zoals Lodewijk
3) Van kleine vorstendommen naar een stad gaan SW gebeurt
hierdoor ook op een groter gebied
4) Nieuwe stedelijke klassen van kooplieden, handelaars en
ondernemers
5) Absolutistische vorsten gingen strijd aan met lokale macht van adel
en clerus
Waarom zijn die nieuwigheden relevant voor sociaal werk(ers)?
1) Verhoudingen tussen bestaande sociaal-economische groepen en nieuwe
tegenstellingen tussen arm en rijk, denk over mens en samenleving geven
nieuwe invullingen
2) Steden waren centra van politieke, culturele en economische macht, van
zorg en welzijn
3) Kiemen van hedendaagse klassenmaatschappij
De humanistische inspiratie van het sociaal werk
Humanisme & Sociaal Werk
Ethymologisch: umanista > humanitas > human, humain...
= Paradigma met aandacht voor menselijke en aardse zaken en wetenschappen
(politiek, cultuur, wetenschap, economie...)
= Nieuwe kijk, mentaliteit of levenshouding die sociale en menselijke waarden
meer centraal stelt zoals:
2
perspectieven
Hoofdstuk 4: Vives & de humanisten
Sociaal werk in de 16de en 17de eeuw
Het nieuwe van de Nieuwe Tijd
Geen Nieuwe Tijden zonder nieuwigheden
16e eeuw: aantal fundamentele omwentelingen voor die het uitzicht van de
samenleving dermate sterk veranderen met recht en rede gesproken
worden over nieuw tijdvak
‘Wat is er nieuw aan de Nieuwe Tijd’ in economisch, cultureel en politiek opzicht?
1. economische: handelskapitalisme staat centraal (lange afstandshandel en
ontdekkingsreizen)
1) Kapitalisme start historisch als het handelskapitalisme 25
2) Mensen die werkten voor deze kapitalistische systemen (boeren bv)
leefden vaak in armoede
3) Hertekent verhoudingen tussen bestaande sociaal-economische
groepen en brengt nieuwe tegenstellingen tussen arm en rijk
2. cultureel: (boekdrukkunst en het schrift) Renaissance, humanisme en
reformatie
1) Humanisme: de mens is vrij toen het goddelijke instituut nog
centraal stond (God bepaald alles, je hebt geen individuele
verdienste) dacht men dat alles bepaald werd door iets hoger het
humanisme gaat hier tegenin en zegt dat de mens centraal staat
2) Geven denken over mens en samenleving een nieuwe invulling
relevant voor wereld van sociaal werk
1
, 3. politiek: nieuw systeem van, weg met de standen,
staatshervormingsprocessen
1) In de Middeleeuwen had je kleine vorstendommen met een landheer
en de boeren…, later speelt dit af in Middeleeuwse steden waar er
grote muren stonden rond de huizen de wereld wordt groter
2) Er staan grote staten (steden komen tegen elkaar) die onder de
beïnvloeding staat onder een heerser zoals Lodewijk
3) Van kleine vorstendommen naar een stad gaan SW gebeurt
hierdoor ook op een groter gebied
4) Nieuwe stedelijke klassen van kooplieden, handelaars en
ondernemers
5) Absolutistische vorsten gingen strijd aan met lokale macht van adel
en clerus
Waarom zijn die nieuwigheden relevant voor sociaal werk(ers)?
1) Verhoudingen tussen bestaande sociaal-economische groepen en nieuwe
tegenstellingen tussen arm en rijk, denk over mens en samenleving geven
nieuwe invullingen
2) Steden waren centra van politieke, culturele en economische macht, van
zorg en welzijn
3) Kiemen van hedendaagse klassenmaatschappij
De humanistische inspiratie van het sociaal werk
Humanisme & Sociaal Werk
Ethymologisch: umanista > humanitas > human, humain...
= Paradigma met aandacht voor menselijke en aardse zaken en wetenschappen
(politiek, cultuur, wetenschap, economie...)
= Nieuwe kijk, mentaliteit of levenshouding die sociale en menselijke waarden
meer centraal stelt zoals:
2
