Understanding Pragmatics
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Pragmatics and philosophy...............................................................................................3
Wat we doen als we praten en wat we eigenlijk bedoelen – ‘speech act’ theorie en de theorie van
‘conversational implicature’ (gesprekseffecten).................................................................................3
1.1...................................................................................................................................................3
1.2: John Austin’s speech act theory..............................................................................................3
1.3: John Searle’s speech act theory...............................................................................................4
1.4: Pieter Seuren on the socially binding force of speech acts......................................................5
1.5: Maxims that guide conversation: H. Paul Grice’s theory of conversational implicature..........5
Hoofdstuk 2: Pragmatics and psychology...............................................................................................7
Deictic Reference and gesture............................................................................................................7
2.1...................................................................................................................................................7
2.2: Deictic reference......................................................................................................................7
2.3: Spatial deixis............................................................................................................................7
2.4: Gesture....................................................................................................................................8
Hoofdstuk 3: Pragmatics and human ethology.....................................................................................10
Biological foundations of communicative behavior..........................................................................10
3.1.................................................................................................................................................10
3.2 Expressive movements and their ritualisation into signals.....................................................10
3.3: Rituals, ritual communication and interaction strategies......................................................10
Hoofdstuk 4: Pragmatics and ethnology...............................................................................................12
De overlap van taal, cultuur en denken............................................................................................12
4.2: Phatic communion.................................................................................................................12
4.3: Linguistic relativity: the Sapir-Whorf hypothesis...................................................................12
4.4: The ethnography of speaking................................................................................................13
Hoofdstuk 5: Pragmatics and sociology................................................................................................15
Everyday social interaction...............................................................................................................15
5.1.................................................................................................................................................15
5.2: Erving Goffman’s interaction order.......................................................................................15
5.3: Harold Garfinkel’s ethnomethodology..................................................................................16
5.4: Harvey Sacks and conversation analysis................................................................................16
1
,Videocolleges.......................................................................................................................................18
Videocollege 1: Signs and communication.......................................................................................18
Videocollege 2: Semiotic theories....................................................................................................19
Videocollege 3: Language and truth.................................................................................................19
Videocollege 4: Multimodality..........................................................................................................20
Videocollege 5: Language as action..................................................................................................20
Videocollege 6: Context....................................................................................................................21
2
, Hoofdstuk 1: Pragmatics and philosophy
Wat we doen als we praten en wat we eigenlijk bedoelen – ‘speech act’
theorie en de theorie van ‘conversational implicature’ (gesprekseffecten)
1.1
Logical positivsim stelde dat de waarheid van een zin gecontroleerd moest kunnen worden als die
betekenisvol was. Aangehangen door o.a. Alfred J. Ayer. Als reactie daarop kwam de school of
Ordinary Language Philosophy. Hierbij zaten o.a. Gilbert Ryle, Peter Geach, Peter Strawson, John
Austin, John Searle en H. Paul Grice.
1.2: John Austin’s speech act theory
1.2.1
Volgens Austin moet er een verschil zijn tussen de betekenis van een uiting en de manier waarop die
is uitgedrukt en kan elke uiting als een handeling worden gezien. Hij maakt onderscheid tussen
performatieve zinnen, die een actie van de spreker uitdrukken en niet waar of onwaar kunnen zijn,
en constatieve zinnen, die waar of onwaar kunnen zijn. Performatieve zinnen kunnen dan wel niet
goed of fout zijn, ze kunnen wel ‘unhappy’ zijn. Performatieven moeten aan de volgende
voorwaarden voldoen:
A. i. Er moet en conventionele procedure zijn met een conventioneel effect.
ii. De omstandigheden en personen moeten kloppen met de procedure.
B. De procedure moet (i) correct en (ii) compleet uitgevoerd worden.
C. Vaak is het zo dat (i) de personen de gevoelens, gedachten en intenties hebben die zijn
uitgedrukt in de procedure en (ii) als er over opvolgend gedrag wordt gesproken, dat ook
uitgevoerd moet worden.
Twee situaties waarin deze regels niet gevolgd worden zijn misfires (waarin het gewenste doel niet
bereikt wordt) en abuses (waarin mensen niet eerlijk zijn over hun intenties).
Ook ‘constatives’ moeten zich aan die regels houden, want je kunt niet zeggen dat de koning kaal is
als die koning niet bestaat.
Eigenlijk blijkt er dus geen verschil te zijn tussen contatieven en performatieven.
1.2.2
Performatieven kunnen onderverdeeld worden in primaire perfomatieven en expliciete. Expliciete
zinnen hebben een performatief werkwoord, zoals ‘beloven’.
Austin laat het onderscheid tussen performatief en constatief vallen.
1.2.3
Austin verdeelt uitingen nu onder in drie categorieën:
- Locutionary acts – de handeling van het ‘iets zeggen’. Dit houdt in:
geluid maken (‘phonetic act’)
bepaalde woorden in een bepaalde grammaticale constructie zeggen (‘phatic act’)
woorden met een bepaalde betekenis zeggen (‘rhetic act’)
- Illocutionary acts – de handeling buiten de handeling van het praten zelf.
3
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Pragmatics and philosophy...............................................................................................3
Wat we doen als we praten en wat we eigenlijk bedoelen – ‘speech act’ theorie en de theorie van
‘conversational implicature’ (gesprekseffecten).................................................................................3
1.1...................................................................................................................................................3
1.2: John Austin’s speech act theory..............................................................................................3
1.3: John Searle’s speech act theory...............................................................................................4
1.4: Pieter Seuren on the socially binding force of speech acts......................................................5
1.5: Maxims that guide conversation: H. Paul Grice’s theory of conversational implicature..........5
Hoofdstuk 2: Pragmatics and psychology...............................................................................................7
Deictic Reference and gesture............................................................................................................7
2.1...................................................................................................................................................7
2.2: Deictic reference......................................................................................................................7
2.3: Spatial deixis............................................................................................................................7
2.4: Gesture....................................................................................................................................8
Hoofdstuk 3: Pragmatics and human ethology.....................................................................................10
Biological foundations of communicative behavior..........................................................................10
3.1.................................................................................................................................................10
3.2 Expressive movements and their ritualisation into signals.....................................................10
3.3: Rituals, ritual communication and interaction strategies......................................................10
Hoofdstuk 4: Pragmatics and ethnology...............................................................................................12
De overlap van taal, cultuur en denken............................................................................................12
4.2: Phatic communion.................................................................................................................12
4.3: Linguistic relativity: the Sapir-Whorf hypothesis...................................................................12
4.4: The ethnography of speaking................................................................................................13
Hoofdstuk 5: Pragmatics and sociology................................................................................................15
Everyday social interaction...............................................................................................................15
5.1.................................................................................................................................................15
5.2: Erving Goffman’s interaction order.......................................................................................15
5.3: Harold Garfinkel’s ethnomethodology..................................................................................16
5.4: Harvey Sacks and conversation analysis................................................................................16
1
,Videocolleges.......................................................................................................................................18
Videocollege 1: Signs and communication.......................................................................................18
Videocollege 2: Semiotic theories....................................................................................................19
Videocollege 3: Language and truth.................................................................................................19
Videocollege 4: Multimodality..........................................................................................................20
Videocollege 5: Language as action..................................................................................................20
Videocollege 6: Context....................................................................................................................21
2
, Hoofdstuk 1: Pragmatics and philosophy
Wat we doen als we praten en wat we eigenlijk bedoelen – ‘speech act’
theorie en de theorie van ‘conversational implicature’ (gesprekseffecten)
1.1
Logical positivsim stelde dat de waarheid van een zin gecontroleerd moest kunnen worden als die
betekenisvol was. Aangehangen door o.a. Alfred J. Ayer. Als reactie daarop kwam de school of
Ordinary Language Philosophy. Hierbij zaten o.a. Gilbert Ryle, Peter Geach, Peter Strawson, John
Austin, John Searle en H. Paul Grice.
1.2: John Austin’s speech act theory
1.2.1
Volgens Austin moet er een verschil zijn tussen de betekenis van een uiting en de manier waarop die
is uitgedrukt en kan elke uiting als een handeling worden gezien. Hij maakt onderscheid tussen
performatieve zinnen, die een actie van de spreker uitdrukken en niet waar of onwaar kunnen zijn,
en constatieve zinnen, die waar of onwaar kunnen zijn. Performatieve zinnen kunnen dan wel niet
goed of fout zijn, ze kunnen wel ‘unhappy’ zijn. Performatieven moeten aan de volgende
voorwaarden voldoen:
A. i. Er moet en conventionele procedure zijn met een conventioneel effect.
ii. De omstandigheden en personen moeten kloppen met de procedure.
B. De procedure moet (i) correct en (ii) compleet uitgevoerd worden.
C. Vaak is het zo dat (i) de personen de gevoelens, gedachten en intenties hebben die zijn
uitgedrukt in de procedure en (ii) als er over opvolgend gedrag wordt gesproken, dat ook
uitgevoerd moet worden.
Twee situaties waarin deze regels niet gevolgd worden zijn misfires (waarin het gewenste doel niet
bereikt wordt) en abuses (waarin mensen niet eerlijk zijn over hun intenties).
Ook ‘constatives’ moeten zich aan die regels houden, want je kunt niet zeggen dat de koning kaal is
als die koning niet bestaat.
Eigenlijk blijkt er dus geen verschil te zijn tussen contatieven en performatieven.
1.2.2
Performatieven kunnen onderverdeeld worden in primaire perfomatieven en expliciete. Expliciete
zinnen hebben een performatief werkwoord, zoals ‘beloven’.
Austin laat het onderscheid tussen performatief en constatief vallen.
1.2.3
Austin verdeelt uitingen nu onder in drie categorieën:
- Locutionary acts – de handeling van het ‘iets zeggen’. Dit houdt in:
geluid maken (‘phonetic act’)
bepaalde woorden in een bepaalde grammaticale constructie zeggen (‘phatic act’)
woorden met een bepaalde betekenis zeggen (‘rhetic act’)
- Illocutionary acts – de handeling buiten de handeling van het praten zelf.
3
