lOMoARcPSD|17473926
ETHISCH ONDERNEMEN
DEEL 1: ZINGEVING EN LEVENSBESCHOUWING
Irvin Yalom & De 4 grote vragen van ons bestaan:
1. Vrijheid en verantwoordelijkheid:
de keuzes die we maken en de verantwoordelijkheid die
we opnemen
2. Angst voor de dood en het verlies:
hoe we omgaan met het oncontroleerbare van het leven
3. Isolatie en connectie:
hoe wij ons verbinden met de ander en de wereld
4. Zinloosheid en zingeving:
de zin en onzin van ons leven
ARTIKEL: Irvin Yalom:
è Zelfkennis en reflectie vormen de sleutel tot een vervuld leven, maar brengen ook de
uitdagingen zoals angst en eenzaamheid met zich mee.
è Filosofie biedt waardevolle inzichten in existentiële vragen en dient als gids bij het
verkennen van de menselijke conditie.
è Liefdevolle relaties vereisen zelftrancendentie en respect voor de ander als uniek
individu.
DEEL 2: KWETSBAARHEID ALS KRACHT
Ted talk: De kracht van kwetsbaarheid:
F Gaat over kwetsbaarheid -> De angst om niet geaccepteerd te worden
F Onderzoek rond verbondenheid tussen mensen met een bijzondere focus op schuld en schaamte
F Brene Brown = onderzoekster sociaal maatschappelijke wetenschappen
F Ze staat hierbij op kwetsbaarheid en geeft haar onderzoek een heel nieuwe wending
F Klassieke houding:” If you can’t measure it, it doesn’t exist”
F Onderwerp van haar onderzoek: verbinding
Resultaat van haar onderzoek:
F Verzamelde verhalen over schaamte
F Wat ons verhinderd om verbinding te maken is onze angst dat we niet goed genoeg zijn
(schaamte)
Twee groepen
1. Mensen met een gevoel van waardigheid (ik ben waardevol)
2. Mensen die zich onwaardig voelen
è het enige wat ons van connectie weerhoudt is de angst dat we die connectie niet waard zijn
Eigenschappen van de wholehearted:
F De moed om imperfecties te omarmen
F Compassie & authenciteit
, lOMoARcPSD|17473926
3 C’s:
F Courage to be imperfect = het aanvaarden wat je bent, je bent nooit perfect
F Compasion = een mildheid naar zichzelf waardoor ze die ook voor anderen hebben
F Connection = ze konden zich verbinden met anderen vanuit hun authenticiteit
Kwetsbaarheid als kracht:
F Deze groep omarmt kwetsbaarheid te volle als noodzakelijk om zich te verbinden
met anderen
F Bereidheid om de sprong te maken en om risico's te nemen, zonder de uitkomst te
kennen (zonder zekerheid)
F Bron van angst, liefde en vreugde
Paradox van de kwetsbaarheid:
F Kwetsbaarheid is de geboorteplaats van zowel angst en schaamte als van liefde,
verbodenheid, creativiteit,…
F “Het is gemakkelijker teleurgesteld te leven dan teleurgesteld te worden”
Negatieve omgang met kwetsbaarheid:
F Als je verlangt naar connecties moet je kwetsbaarheid een plaats kunnen geven.
Kwetsbaarheid is niet alleen een emotie, want je emoties heb je niet in de hand.
F Kwetsbaarheid is meer een keuze, we voelen allemaal een angst. Onze keuze is om
die angst te aanvaarden en een plek te geven
• Verdoven = mensen vermijden kwetsbaarheid door hun gevoelens uit te schakelen
• Perfectioneren = mensen proberen foutloos te werk te gaan om afwijzing & kritiek te
vermijden
• Schuld toewijzen = het aanwijzen van anderen om eigen onzekerheid te
beschermen
• Doen alsof = menen doen alsof kwetsbaarheid hen niet raakt of alsof ze alles onder
controle hebben
Kwetsbaarheid als kracht:
De keuze voor kwetsbaarheid:
- Kwetsbaarheid is iets waar je voor kiest of niet kiest
- Kwetsbaarheid is een manier van (in de wereld) zijn: de keuze om dieper
verbonden te zijn
- kwetsbaarheid is geen gemakkelijke want het brengt angst met zich mee. Je
moet kiezen om je open te stellen en je pijn te verdragen
Kwetsbaarheid en verbinding als zijnskwaliteit:
F kwetsbaarheid & verbinding zijn volgens Brené Brown & Irvin Yolom fundamentele
aspecten van ons mens-zijn.
, lOMoARcPSD|17473926
DEEL 3: AANDACHT EN OVERDAAD
F We hebben een oefening in de les gedaan, de bedoeling van deze opdracht was
dat we 5 niks deden. Niet op je gsm, computer of praten.
F Die 5 minuten zorgde ervoor dat ik begin te denken aan van alles, zoals wanneer
en welk vak ik straks ga samenvatten.
vijf minuten “niets” doen?
F Experiment: Hoeveel mensen geven zichzelf een elektrische schok
= Mensen moesten tijdens een experiment 15 min lang niks doen in een lege ruimte. Ze
hadden alleen een rode knop in de ruimte die ervoor zorgde dat je een pijnlijke schok
kreeg als je erop drukte.
è Resultaat: 35% van de vrouwen hebben erop gedrukt en 67% van de mannen
Een wereld van overdaad
F Overdaad aan impulsen en informatie: moeilijk om nog het onderscheid te
maken tussen het relevante/betekenisvolle en de ruis
o Overdaad en entertainment: gemakkelijk om afgeleid te worden
o Internet en elektronica: constante beschikbaarheid van
onmiddellijke prikkels en beloningen
Verslaafd aan prikkels:
F Psychologische manipulatie: advertenties en beloning- en verslavingsmechanismes
Aandacht en gewoontes:
F Hooked: “How to build habit forming products“
F Sociale media is niet zozeer ontworpen om mensen te verbinden, maar om zoveel
mogelijk interacties te genereren die gemonetariseerd kunnen worden
The social dilemma:
F Sociale media worden gepresenteerd als tools voor verbinding, maar in
werkelijkheid zijn ze ontworpen om data te verzamelen en gebruikers in een
eindeloze cyclus van interacties te houden.
De vermoeide samenleving: Multitasken
F Ons brein wordt voortdurend gedwongen tot multitasking en “productiviteit”
F Dit is extreem uitputtend voor de mens → geen rustmomenten
F We zijn als wilde dieren die voortdurend op hun hoede moeten zijn→ multitasking
reduceer ons tot opgejaagd wild
“Een dier dat aan het eten is, moet voortdurend met andere dingen bezig zijn. Het moet
constant op uitkijk staan zodat het zelf niet opgegeten wordt terwijl het aan het eten is. In het
wild moet het dier zijn aandacht voortdurend verdelen tussen verschillende activiteiten.”
, lOMoARcPSD|17473926
De vermoeide samenleving: Hyperaandacht
F "Cultuur veronderstelt een omgeving waarin diepe aandacht mogelijk is.
F Die meeslepende reflectie wordt steeds meer verdrongen door een heel andere
vorm van aandacht: hyperaandacht.
F Deze versplinterede manier van aandacht wordt gekarakteriseerd door een
overhaaste verandering van focus tussen verschillende taken, informatiebronnen en
processen” (Byung-chul Han)
De vermoeide samenleving: reproductie
F De constante informatiestroom selecteer op laagdrempeligheid en is zelfversterkend
F We worden bedolven onder een overvloed van “meer van hetzelfde”
“Wij handelen niet, wij reageren” (Han)
Effecten van overdaad op ons leven:
F Snel afgeleid: we hebben soms weinig geduld met dingen die meer inspanning
vragen
F Neiging naar het oppervlakkige: verwachting van “voorgesneden brood” leidt tot
ondoordachte ideeën en overdadig buikgevoel
F Opvullen van de leegte en de verveling: leegte en verveling zijn soms nodig om
dieper na te denken
→ Ontwikkeling heeft nood aan “contemplatie”
Contemplatie
F Theoreia: “Iets onderscheiden”→ iets overschouwen/begrijpen door erop te focussen
F Dieper nadenken en doordringen tot iets…
F Door het te aanschouwen met onverdeelde aandacht
F Vormen van contemplatie: beschouwen, bespiegelen, mediteren, theoretiseren…
F Met een leeg verstand reflecteren op de werkelijkheid (passiviteit)
F Contemplatie gaat vooraf aan productie → doel van contemplatie is je te focussen
op wat er werkelijk toe doet
Aandacht en contemplatie vandaag:
F Is voortdurende afleiding wenselijk? Is het een goed idee om onszelf hier voortdurend
aan bloot te stellen? Is het verstandig om aandacht voortdurend te grabbel te gooien?
F Zijn er plekken en momenten die we willen vrijwaren van deze overdadige prikkeling?
F Klas? Les? Eettafel? Nacht?,…
ETHISCH ONDERNEMEN
DEEL 1: ZINGEVING EN LEVENSBESCHOUWING
Irvin Yalom & De 4 grote vragen van ons bestaan:
1. Vrijheid en verantwoordelijkheid:
de keuzes die we maken en de verantwoordelijkheid die
we opnemen
2. Angst voor de dood en het verlies:
hoe we omgaan met het oncontroleerbare van het leven
3. Isolatie en connectie:
hoe wij ons verbinden met de ander en de wereld
4. Zinloosheid en zingeving:
de zin en onzin van ons leven
ARTIKEL: Irvin Yalom:
è Zelfkennis en reflectie vormen de sleutel tot een vervuld leven, maar brengen ook de
uitdagingen zoals angst en eenzaamheid met zich mee.
è Filosofie biedt waardevolle inzichten in existentiële vragen en dient als gids bij het
verkennen van de menselijke conditie.
è Liefdevolle relaties vereisen zelftrancendentie en respect voor de ander als uniek
individu.
DEEL 2: KWETSBAARHEID ALS KRACHT
Ted talk: De kracht van kwetsbaarheid:
F Gaat over kwetsbaarheid -> De angst om niet geaccepteerd te worden
F Onderzoek rond verbondenheid tussen mensen met een bijzondere focus op schuld en schaamte
F Brene Brown = onderzoekster sociaal maatschappelijke wetenschappen
F Ze staat hierbij op kwetsbaarheid en geeft haar onderzoek een heel nieuwe wending
F Klassieke houding:” If you can’t measure it, it doesn’t exist”
F Onderwerp van haar onderzoek: verbinding
Resultaat van haar onderzoek:
F Verzamelde verhalen over schaamte
F Wat ons verhinderd om verbinding te maken is onze angst dat we niet goed genoeg zijn
(schaamte)
Twee groepen
1. Mensen met een gevoel van waardigheid (ik ben waardevol)
2. Mensen die zich onwaardig voelen
è het enige wat ons van connectie weerhoudt is de angst dat we die connectie niet waard zijn
Eigenschappen van de wholehearted:
F De moed om imperfecties te omarmen
F Compassie & authenciteit
, lOMoARcPSD|17473926
3 C’s:
F Courage to be imperfect = het aanvaarden wat je bent, je bent nooit perfect
F Compasion = een mildheid naar zichzelf waardoor ze die ook voor anderen hebben
F Connection = ze konden zich verbinden met anderen vanuit hun authenticiteit
Kwetsbaarheid als kracht:
F Deze groep omarmt kwetsbaarheid te volle als noodzakelijk om zich te verbinden
met anderen
F Bereidheid om de sprong te maken en om risico's te nemen, zonder de uitkomst te
kennen (zonder zekerheid)
F Bron van angst, liefde en vreugde
Paradox van de kwetsbaarheid:
F Kwetsbaarheid is de geboorteplaats van zowel angst en schaamte als van liefde,
verbodenheid, creativiteit,…
F “Het is gemakkelijker teleurgesteld te leven dan teleurgesteld te worden”
Negatieve omgang met kwetsbaarheid:
F Als je verlangt naar connecties moet je kwetsbaarheid een plaats kunnen geven.
Kwetsbaarheid is niet alleen een emotie, want je emoties heb je niet in de hand.
F Kwetsbaarheid is meer een keuze, we voelen allemaal een angst. Onze keuze is om
die angst te aanvaarden en een plek te geven
• Verdoven = mensen vermijden kwetsbaarheid door hun gevoelens uit te schakelen
• Perfectioneren = mensen proberen foutloos te werk te gaan om afwijzing & kritiek te
vermijden
• Schuld toewijzen = het aanwijzen van anderen om eigen onzekerheid te
beschermen
• Doen alsof = menen doen alsof kwetsbaarheid hen niet raakt of alsof ze alles onder
controle hebben
Kwetsbaarheid als kracht:
De keuze voor kwetsbaarheid:
- Kwetsbaarheid is iets waar je voor kiest of niet kiest
- Kwetsbaarheid is een manier van (in de wereld) zijn: de keuze om dieper
verbonden te zijn
- kwetsbaarheid is geen gemakkelijke want het brengt angst met zich mee. Je
moet kiezen om je open te stellen en je pijn te verdragen
Kwetsbaarheid en verbinding als zijnskwaliteit:
F kwetsbaarheid & verbinding zijn volgens Brené Brown & Irvin Yolom fundamentele
aspecten van ons mens-zijn.
, lOMoARcPSD|17473926
DEEL 3: AANDACHT EN OVERDAAD
F We hebben een oefening in de les gedaan, de bedoeling van deze opdracht was
dat we 5 niks deden. Niet op je gsm, computer of praten.
F Die 5 minuten zorgde ervoor dat ik begin te denken aan van alles, zoals wanneer
en welk vak ik straks ga samenvatten.
vijf minuten “niets” doen?
F Experiment: Hoeveel mensen geven zichzelf een elektrische schok
= Mensen moesten tijdens een experiment 15 min lang niks doen in een lege ruimte. Ze
hadden alleen een rode knop in de ruimte die ervoor zorgde dat je een pijnlijke schok
kreeg als je erop drukte.
è Resultaat: 35% van de vrouwen hebben erop gedrukt en 67% van de mannen
Een wereld van overdaad
F Overdaad aan impulsen en informatie: moeilijk om nog het onderscheid te
maken tussen het relevante/betekenisvolle en de ruis
o Overdaad en entertainment: gemakkelijk om afgeleid te worden
o Internet en elektronica: constante beschikbaarheid van
onmiddellijke prikkels en beloningen
Verslaafd aan prikkels:
F Psychologische manipulatie: advertenties en beloning- en verslavingsmechanismes
Aandacht en gewoontes:
F Hooked: “How to build habit forming products“
F Sociale media is niet zozeer ontworpen om mensen te verbinden, maar om zoveel
mogelijk interacties te genereren die gemonetariseerd kunnen worden
The social dilemma:
F Sociale media worden gepresenteerd als tools voor verbinding, maar in
werkelijkheid zijn ze ontworpen om data te verzamelen en gebruikers in een
eindeloze cyclus van interacties te houden.
De vermoeide samenleving: Multitasken
F Ons brein wordt voortdurend gedwongen tot multitasking en “productiviteit”
F Dit is extreem uitputtend voor de mens → geen rustmomenten
F We zijn als wilde dieren die voortdurend op hun hoede moeten zijn→ multitasking
reduceer ons tot opgejaagd wild
“Een dier dat aan het eten is, moet voortdurend met andere dingen bezig zijn. Het moet
constant op uitkijk staan zodat het zelf niet opgegeten wordt terwijl het aan het eten is. In het
wild moet het dier zijn aandacht voortdurend verdelen tussen verschillende activiteiten.”
, lOMoARcPSD|17473926
De vermoeide samenleving: Hyperaandacht
F "Cultuur veronderstelt een omgeving waarin diepe aandacht mogelijk is.
F Die meeslepende reflectie wordt steeds meer verdrongen door een heel andere
vorm van aandacht: hyperaandacht.
F Deze versplinterede manier van aandacht wordt gekarakteriseerd door een
overhaaste verandering van focus tussen verschillende taken, informatiebronnen en
processen” (Byung-chul Han)
De vermoeide samenleving: reproductie
F De constante informatiestroom selecteer op laagdrempeligheid en is zelfversterkend
F We worden bedolven onder een overvloed van “meer van hetzelfde”
“Wij handelen niet, wij reageren” (Han)
Effecten van overdaad op ons leven:
F Snel afgeleid: we hebben soms weinig geduld met dingen die meer inspanning
vragen
F Neiging naar het oppervlakkige: verwachting van “voorgesneden brood” leidt tot
ondoordachte ideeën en overdadig buikgevoel
F Opvullen van de leegte en de verveling: leegte en verveling zijn soms nodig om
dieper na te denken
→ Ontwikkeling heeft nood aan “contemplatie”
Contemplatie
F Theoreia: “Iets onderscheiden”→ iets overschouwen/begrijpen door erop te focussen
F Dieper nadenken en doordringen tot iets…
F Door het te aanschouwen met onverdeelde aandacht
F Vormen van contemplatie: beschouwen, bespiegelen, mediteren, theoretiseren…
F Met een leeg verstand reflecteren op de werkelijkheid (passiviteit)
F Contemplatie gaat vooraf aan productie → doel van contemplatie is je te focussen
op wat er werkelijk toe doet
Aandacht en contemplatie vandaag:
F Is voortdurende afleiding wenselijk? Is het een goed idee om onszelf hier voortdurend
aan bloot te stellen? Is het verstandig om aandacht voortdurend te grabbel te gooien?
F Zijn er plekken en momenten die we willen vrijwaren van deze overdadige prikkeling?
F Klas? Les? Eettafel? Nacht?,…
