Nieuws & Journalistiek
Inhoud
Deel 1: Inleiding......................................................................................................................................................... 3
1 Nieuwsgebruik........................................................................................................................................................ 3
1.1 Verschuivingen in nieuwsgebruik.................................................................................................................................. 3
1.1.1 Nieuwsconsumptie is gebaseerd op vertrouwen................................................................................................................................................4
1.1.2 Nieuwsconsumptie is crossmediaal..........................................................................................................................................................................4
1.1.3 Nieuwsconsumptie is meer en meer gratis...........................................................................................................................................................4
1.1.4 Nieuwsconsumptie is vaak incidenteel...................................................................................................................................................................4
1.1.5 Nieuwsconsumptie is persoonsgebonden/ gepersonaliseerd.....................................................................................................................5
1.2 Het nieuws dat we zien...................................................................................................................................................... 5
1.3 Essentie van het rapport van Reuters.......................................................................................................................... 5
1.3.1 BBC User Needs 2.0 model............................................................................................................................................................................................6
2 Wat is journalistiek?.............................................................................................................................................. 7
2.1 Wat zijn definiërende kenmerken van journalistiek?............................................................................................ 7
2.2 Wat zijn de functies van journalistiek?........................................................................................................................ 8
2.3 Welke rollen vervult de journalistiek?......................................................................................................................... 9
2.4 Wie is de journalist?......................................................................................................................................................... 11
Deel 2: De sociologie van nieuws: gatekeepingstheorie.............................................................................. 13
3 Nieuwsselectie en nieuwswaarden................................................................................................................. 13
3.1 Wat is nieuws?.................................................................................................................................................................... 13
3.2 Johan Galtung en Mari Holmboe Ruge (1965)....................................................................................................... 13
3.2.1 Taxonomie 12 nieuwswaarden (F).........................................................................................................................................................................13
3.2.2 Proces....................................................................................................................................................................................................................................14
3.2.3 3 hypothesen.....................................................................................................................................................................................................................14
3.2.4 5 kritieken op Galtung & Ruge..................................................................................................................................................................................15
3.3 De psychologische/cognitieve benadering.............................................................................................................. 17
3.4 Wat zijn nieuwswaarden?............................................................................................................................................... 18
3.4.1 Perspectieven !..................................................................................................................................................................................................................18
3.4.2 Publiekstoevoeging........................................................................................................................................................................................................18
3.4.3 Bronnentoevoeging........................................................................................................................................................................................................18
3.5 Samenvatting....................................................................................................................................................................... 19
4 Een hiërarchie van invloeden........................................................................................................................... 21
4.1 Individuele niveau (intra-individueel)...................................................................................................................... 21
4.2 Routine-niveau.................................................................................................................................................................... 23
4.3 Organisatorische niveau................................................................................................................................................. 23
4.4 Extra-mediale niveau....................................................................................................................................................... 25
4.5 Ideologische niveau.......................................................................................................................................................... 25
4.6 Invloeden van buitenaf.................................................................................................................................................... 26
4.7 Gatekeeping in de netwerkmaatschappij................................................................................................................. 27
5 Journalisten en hun bronnen........................................................................................................................... 28
5.1 Achter de schermen vd nieuwsredactie.................................................................................................................... 29
5.1.1 Individuele autonomie of groepswerk?................................................................................................................................................................29
5.1.2 Sociale controle................................................................................................................................................................................................................29
5.1.3 Nieuwsselectie en nieuwswaarde...........................................................................................................................................................................29
5.1.4 Bronnenselectie (deze les).........................................................................................................................................................................................30
5.2 Journalistiek bronnengebruik…................................................................................................................................... 30
5.2.1 …wordt gekenmerkt door grote bronafhankelijkheid en wederzijdse legitimering......................................................................30
5.2.2 …is sterk bepaald door routines en conventies................................................................................................................................................31
6 Nieuwsdiversiteit: Bias en diversiteit in bronnengebruik...................................................................... 34
6.1 Journalisten en bronnen vanuit hegemonietheorie............................................................................................. 34
6.1.1 Externe en cultureel-ideologische invloeden....................................................................................................................................................34
6.1.2 Todd Gitlin, 1980.............................................................................................................................................................................................................36
1
, 6.1.3 Hegemonie-theorie.........................................................................................................................................................................................................36
6.2 Institutionele bias.............................................................................................................................................................. 38
6.2.1 ‘bronnenhiërarchie’ in journalistiek......................................................................................................................................................................38
6.3 Diversiteit op nieuwsredacties..................................................................................................................................... 40
Deel 3: Epistolologie van de journalistiek....................................................................................................... 41
7 Objectiviteit........................................................................................................................................................... 41
7.1 Epistemologie van de journalistiek............................................................................................................................ 41
7.1.1 Professionele ideologie van de journalistiek.....................................................................................................................................................41
7.2 Code van de Raad voor de Journalistiek................................................................................................................... 42
7.2.1 Waarheidsgetrouw berichten....................................................................................................................................................................................43
7.2.2 Onafhankelijk informeren...........................................................................................................................................................................................43
7.2.3 Fair play...............................................................................................................................................................................................................................44
7.2.4 Respect voor privéleven en menselijke waardigheid.....................................................................................................................................45
7.3 Het journalistieke ‘objectiviteitsregime’.................................................................................................................. 45
7.3.1 De ‘uitvinding’ van journalistieke objectiviteit.................................................................................................................................................45
7.3.2 Journalistieke objectiviteit als methode...............................................................................................................................................................46
7.3.3 Objectiviteit als ‘strategisch ritueel’: de strategische doelen van het objectiviteitsregime.........................................................47
7.3.4 Kritiek op objectiviteitsregime.................................................................................................................................................................................47
8 Onpartijdigheid.................................................................................................................................................... 49
8.1 Partijdigheids-bias in de journalistiek...................................................................................................................... 50
8.2 Onpartijdigheid in het nieuws...................................................................................................................................... 51
8.2.1 VRTNWS...............................................................................................................................................................................................................................51
8.2.2 Televisienieuws................................................................................................................................................................................................................53
8.3 Neutraliteitsprincipe – Studie Ojala (2021)............................................................................................................ 53
Deel 4: Nieuwseffecten........................................................................................................................................... 55
9 Agendasetting en polarisering......................................................................................................................... 55
9.1 Inleiding................................................................................................................................................................................. 55
9.1.1 Agendasetting-onderzoek: verschillende soorten effecten........................................................................................................................55
9.2 Ontwikkeling van de agenda-settingtheorie........................................................................................................... 56
9.2.1 Fase 1: agenda-settinghypothese: media beïnvloeden publieke agenda..............................................................................................56
9.2.2 Fase 2: mediaframes beïnvloeden publieksinterpretaties..........................................................................................................................57
9.2.3 Fase 3: factoren die het agendasetting-effect beïnvloeden.........................................................................................................................58
9.2.4 Fase 4: politieke agenda-setting en intermedia-agenda-setting..............................................................................................................60
9.2.5 Fase 5: invloed van agenda-setting op gedrag van burgers en politici..................................................................................................61
9.3 Overzicht: verschillende ‘fasen’ in de ontwikkeling van agendasetting-theorie......................................62
10 Framing: frame-building en frame-setting................................................................................................ 63
10.1 Inleiding.............................................................................................................................................................................. 63
10.2 Equivalence framing versus emphasis framing.................................................................................................. 63
10.3 Framing als proces.......................................................................................................................................................... 64
10.4 Wat is framing?................................................................................................................................................................ 66
10.5 Soorten frames: advocacy frames vs journalistieke frames............................................................................68
10.5.1 Mediaframes (framing door de media):.............................................................................................................................................................68
11 Framing als een theorie van nieuwsconstructie...................................................................................... 70
11.1 Wat is framing?................................................................................................................................................................ 70
11.2 Framingonderzoek......................................................................................................................................................... 70
11.3 Praktische voorbeelden................................................................................................................................................ 71
11.3.1 Voorbeeld I framingonderzoek (themaspecifieke frames).......................................................................................................................71
11.3.2 Voorbeeld II framingonderzoek (themaspecifieke frames).....................................................................................................................72
12 Mogelijke examenvragen................................................................................................................................ 76
2
,Dit document bevat een samenvatting van de lessen/ppt’s van prof. dr. Steve Paulussen, aangevuld met
notities uit de les.
Deel 1: Inleiding
1 Nieuwsgebruik
Nieuwsgebruik is laatste 20j erg veranderd. Hoe we het nieuws volgen vroeger meet papier is nu vooral
digitaal; digitalisering v kranten.
Prof voorspelde in 2005 (De Standaard) hoe het in 2025 zou zijn:
Nog steeds veel behoefte aan nieuws correct; de meeste volgen nog dagelijks de actualiteit
(niet per sé intensief)
Nog steeds nood aan een bundel/ verpakt zien vh belangrijkste nieuws vd dag correct; vb ‘het
kwartier’, ‘het journaal’ zijn allemaal samenvattingen van het belangrijkste nieuws én nuttige
advertenties
o Krant als bundel ontbundeling ;
Vroeger: “mensen kopen niet de krant voor (alleen) het
nieuws maar voor de puzzel of voor het weer” hij
onderschatte dat er een gigantische ontbundeling ging
plaatsvinden: voor élk van die onderdelen zijn er nu
aparte plaatsten/ apps die rechtstreekse concurrentie zijn
voor de nieuwsuitgevers nu moeten die
nieuwsuitgevers elk artikel apart hard promoten (=moeilijk) want
nieuws verkopen is lastig; je weet pas wat nieuws waard is nadat je het
kon lezen + je vind het vandaag de dag vaak ook ergens gratis
o nieuws uitgeven= uitdaging want als nieuws concurreren met alle
andere informatie/ berichten die voortdurend verschijnen (gigantische
hvh entertainment content die eerder aandacht krijgen dan nieuws)
dus ook moeilijk om publiek te bereiken : raadpleeg jouw nieuws bij
mij!
Nieuws bereikt ons:
o Overal :
o Overvloedig : je kan niet meer zeggen ‘oei ik heb het nieuws gemist’
o Onophoudelijk : op elk moment
o Ongeordend : Gaza en grammy’s door elkaar
o Ontbundeld : op alle verschillende kanalen, zonder overzicht, zonder de voldoende
context
o Ongevraagd : de hele dag door, je kan er niet naast kijken
o …
! het is ontbundeld maar er is een behoefte om het terug te bundelen; want er is te veel; ze willen geen
constante meldingen meer over alles nieuwsuitgevers gaan hier terug op moeten inspelen zodat je
gevoel hebt ‘als jij naar hln gaat krijg ik een goed overzicht, genoeg geïnformeerd’ ; sommige zeggen:
probeer niet te concurreren met de influencers met een veel groter bereik & maak bundels die digitaal
toegankelijk zijn
1.1 Verschuivingen in nieuwsgebruik
5 stellingen/tendensen
3
, Veranderingen ih nieuws zijn bedreigingen vr nieuwsbedrijven en d slv (steeds meer wantrouwen ten
aanzien v journalisten, zijn we nog wel allemaal op dezelfde manier geïnformeerd?)
READER: REUTERS INSTITUTE ’S D IGITAL N EWS R EPORT 2024 ( SECTIE 1)
We moeten geen % kennen in het rapport tenzij ze id les w aangehaald; wel een samenvatting
van wat er w gezegd
Het vertrouwen in nieuwsmedia is nog steeds hoger dan in sociale media
1.1.1 Nieuwsconsumptie is gebaseerd op vertrouwen
En dat vertrouwen daalt ; is gevolg van sm ; vraag of we juist geïnformeerd/overgedragen
Nog steeds 44% vd Belgen zegt dat het ‘meestal vertrouwen het meeste nieuws dat we zien’ ; dus
ih algemeen vertrouwen we dat het meeste nieuws betrouwbaar is en dat we een
goed/evenwichtig nieuws krijgen
Nieuwsmedia steeds meer bekritiseerd; we zullen wel rechtstreeks nieuws benaderen
(influencers of pagina van Musk zelf)
Vertrouwen in gevestigde nieuwsmerken (publieke omroep, kranten, …) is hoger dan
vertrouwen in nieuws op sociale media belang van nieuwsgewoontes (uitdaging voor
nieuwsmedia: toekomstige generaties bereiken)
o De vraag: hoe kunnen we zorgen dat ze wel nog ons nieuws volgen en loyaal worden, dus
IN de nieuwsgewoontes van de mensen geraken als dat lukt (app op gsm te krijgen en
meldingen laten versturen): krijgen trouwe volger en is mss bereid om te betalen of data
te delen
1.1.2 Nieuwsconsumptie is crossmediaal
Meeste Vlamingen volgen nieuws via traditionele media (tv: journaal/ de
afspraak/ ter zake… - radio – kranten(sites))
Ook de oudere generaties gaan meer naar sm
Mediaeffecten: we hebben het snel over sm maar sm alleen heeft dat effect niet
want bij de meeste mensen is het in combinatie met andere media ; niet:
vroeger lazen we de krant, nu zien we TikTok TikTok is een toevoeging!
Mix van klassieke nieuwsmedia, online nieuwskanalen en sociale media
high-choice-omgeving, minder merktrouw
1.1.3 Nieuwsconsumptie is meer en meer gratis
Belang van apps, aggregators en sociale media als nieuwskanaal minder
betaalbereidheid
1/5 leest nog de krant en via dat ook toegang tot online nieuws ; nog maar 40%
vd abonnees betaalt de volle pot ; verkoop van nieuws is dus uitdagend
1.1.4 Nieuwsconsumptie is vaak incidenteel
Als tijdverdrijf doorheen de dag, tijdens andere bezigheden nieuwsmoeheid en nieuwsmijding
We gaan meer en meer nieuws tot ons krijgen op momenten dat we eigenlijk met iets anders
bezig zijn ; meer mensen geven aan dat ze vb tijdens kijken journaal ook nog andere dingen doen
zoals eten/afwas effecten: gevoel dat we voldoende geïnformeerd zijn dus niet gemotiveerd
om bepaalde nieuwsmomenten in te plannen + ook mentale belasting: toenemend gevoel van
nieuwsmoeheid (het maakt me triestig, moe(deloos), leidt me af…)
1/10 Vlamingen vermijdt nieuws: heeft geen nieuws
geraadpleegd in laatste week
4
Inhoud
Deel 1: Inleiding......................................................................................................................................................... 3
1 Nieuwsgebruik........................................................................................................................................................ 3
1.1 Verschuivingen in nieuwsgebruik.................................................................................................................................. 3
1.1.1 Nieuwsconsumptie is gebaseerd op vertrouwen................................................................................................................................................4
1.1.2 Nieuwsconsumptie is crossmediaal..........................................................................................................................................................................4
1.1.3 Nieuwsconsumptie is meer en meer gratis...........................................................................................................................................................4
1.1.4 Nieuwsconsumptie is vaak incidenteel...................................................................................................................................................................4
1.1.5 Nieuwsconsumptie is persoonsgebonden/ gepersonaliseerd.....................................................................................................................5
1.2 Het nieuws dat we zien...................................................................................................................................................... 5
1.3 Essentie van het rapport van Reuters.......................................................................................................................... 5
1.3.1 BBC User Needs 2.0 model............................................................................................................................................................................................6
2 Wat is journalistiek?.............................................................................................................................................. 7
2.1 Wat zijn definiërende kenmerken van journalistiek?............................................................................................ 7
2.2 Wat zijn de functies van journalistiek?........................................................................................................................ 8
2.3 Welke rollen vervult de journalistiek?......................................................................................................................... 9
2.4 Wie is de journalist?......................................................................................................................................................... 11
Deel 2: De sociologie van nieuws: gatekeepingstheorie.............................................................................. 13
3 Nieuwsselectie en nieuwswaarden................................................................................................................. 13
3.1 Wat is nieuws?.................................................................................................................................................................... 13
3.2 Johan Galtung en Mari Holmboe Ruge (1965)....................................................................................................... 13
3.2.1 Taxonomie 12 nieuwswaarden (F).........................................................................................................................................................................13
3.2.2 Proces....................................................................................................................................................................................................................................14
3.2.3 3 hypothesen.....................................................................................................................................................................................................................14
3.2.4 5 kritieken op Galtung & Ruge..................................................................................................................................................................................15
3.3 De psychologische/cognitieve benadering.............................................................................................................. 17
3.4 Wat zijn nieuwswaarden?............................................................................................................................................... 18
3.4.1 Perspectieven !..................................................................................................................................................................................................................18
3.4.2 Publiekstoevoeging........................................................................................................................................................................................................18
3.4.3 Bronnentoevoeging........................................................................................................................................................................................................18
3.5 Samenvatting....................................................................................................................................................................... 19
4 Een hiërarchie van invloeden........................................................................................................................... 21
4.1 Individuele niveau (intra-individueel)...................................................................................................................... 21
4.2 Routine-niveau.................................................................................................................................................................... 23
4.3 Organisatorische niveau................................................................................................................................................. 23
4.4 Extra-mediale niveau....................................................................................................................................................... 25
4.5 Ideologische niveau.......................................................................................................................................................... 25
4.6 Invloeden van buitenaf.................................................................................................................................................... 26
4.7 Gatekeeping in de netwerkmaatschappij................................................................................................................. 27
5 Journalisten en hun bronnen........................................................................................................................... 28
5.1 Achter de schermen vd nieuwsredactie.................................................................................................................... 29
5.1.1 Individuele autonomie of groepswerk?................................................................................................................................................................29
5.1.2 Sociale controle................................................................................................................................................................................................................29
5.1.3 Nieuwsselectie en nieuwswaarde...........................................................................................................................................................................29
5.1.4 Bronnenselectie (deze les).........................................................................................................................................................................................30
5.2 Journalistiek bronnengebruik…................................................................................................................................... 30
5.2.1 …wordt gekenmerkt door grote bronafhankelijkheid en wederzijdse legitimering......................................................................30
5.2.2 …is sterk bepaald door routines en conventies................................................................................................................................................31
6 Nieuwsdiversiteit: Bias en diversiteit in bronnengebruik...................................................................... 34
6.1 Journalisten en bronnen vanuit hegemonietheorie............................................................................................. 34
6.1.1 Externe en cultureel-ideologische invloeden....................................................................................................................................................34
6.1.2 Todd Gitlin, 1980.............................................................................................................................................................................................................36
1
, 6.1.3 Hegemonie-theorie.........................................................................................................................................................................................................36
6.2 Institutionele bias.............................................................................................................................................................. 38
6.2.1 ‘bronnenhiërarchie’ in journalistiek......................................................................................................................................................................38
6.3 Diversiteit op nieuwsredacties..................................................................................................................................... 40
Deel 3: Epistolologie van de journalistiek....................................................................................................... 41
7 Objectiviteit........................................................................................................................................................... 41
7.1 Epistemologie van de journalistiek............................................................................................................................ 41
7.1.1 Professionele ideologie van de journalistiek.....................................................................................................................................................41
7.2 Code van de Raad voor de Journalistiek................................................................................................................... 42
7.2.1 Waarheidsgetrouw berichten....................................................................................................................................................................................43
7.2.2 Onafhankelijk informeren...........................................................................................................................................................................................43
7.2.3 Fair play...............................................................................................................................................................................................................................44
7.2.4 Respect voor privéleven en menselijke waardigheid.....................................................................................................................................45
7.3 Het journalistieke ‘objectiviteitsregime’.................................................................................................................. 45
7.3.1 De ‘uitvinding’ van journalistieke objectiviteit.................................................................................................................................................45
7.3.2 Journalistieke objectiviteit als methode...............................................................................................................................................................46
7.3.3 Objectiviteit als ‘strategisch ritueel’: de strategische doelen van het objectiviteitsregime.........................................................47
7.3.4 Kritiek op objectiviteitsregime.................................................................................................................................................................................47
8 Onpartijdigheid.................................................................................................................................................... 49
8.1 Partijdigheids-bias in de journalistiek...................................................................................................................... 50
8.2 Onpartijdigheid in het nieuws...................................................................................................................................... 51
8.2.1 VRTNWS...............................................................................................................................................................................................................................51
8.2.2 Televisienieuws................................................................................................................................................................................................................53
8.3 Neutraliteitsprincipe – Studie Ojala (2021)............................................................................................................ 53
Deel 4: Nieuwseffecten........................................................................................................................................... 55
9 Agendasetting en polarisering......................................................................................................................... 55
9.1 Inleiding................................................................................................................................................................................. 55
9.1.1 Agendasetting-onderzoek: verschillende soorten effecten........................................................................................................................55
9.2 Ontwikkeling van de agenda-settingtheorie........................................................................................................... 56
9.2.1 Fase 1: agenda-settinghypothese: media beïnvloeden publieke agenda..............................................................................................56
9.2.2 Fase 2: mediaframes beïnvloeden publieksinterpretaties..........................................................................................................................57
9.2.3 Fase 3: factoren die het agendasetting-effect beïnvloeden.........................................................................................................................58
9.2.4 Fase 4: politieke agenda-setting en intermedia-agenda-setting..............................................................................................................60
9.2.5 Fase 5: invloed van agenda-setting op gedrag van burgers en politici..................................................................................................61
9.3 Overzicht: verschillende ‘fasen’ in de ontwikkeling van agendasetting-theorie......................................62
10 Framing: frame-building en frame-setting................................................................................................ 63
10.1 Inleiding.............................................................................................................................................................................. 63
10.2 Equivalence framing versus emphasis framing.................................................................................................. 63
10.3 Framing als proces.......................................................................................................................................................... 64
10.4 Wat is framing?................................................................................................................................................................ 66
10.5 Soorten frames: advocacy frames vs journalistieke frames............................................................................68
10.5.1 Mediaframes (framing door de media):.............................................................................................................................................................68
11 Framing als een theorie van nieuwsconstructie...................................................................................... 70
11.1 Wat is framing?................................................................................................................................................................ 70
11.2 Framingonderzoek......................................................................................................................................................... 70
11.3 Praktische voorbeelden................................................................................................................................................ 71
11.3.1 Voorbeeld I framingonderzoek (themaspecifieke frames).......................................................................................................................71
11.3.2 Voorbeeld II framingonderzoek (themaspecifieke frames).....................................................................................................................72
12 Mogelijke examenvragen................................................................................................................................ 76
2
,Dit document bevat een samenvatting van de lessen/ppt’s van prof. dr. Steve Paulussen, aangevuld met
notities uit de les.
Deel 1: Inleiding
1 Nieuwsgebruik
Nieuwsgebruik is laatste 20j erg veranderd. Hoe we het nieuws volgen vroeger meet papier is nu vooral
digitaal; digitalisering v kranten.
Prof voorspelde in 2005 (De Standaard) hoe het in 2025 zou zijn:
Nog steeds veel behoefte aan nieuws correct; de meeste volgen nog dagelijks de actualiteit
(niet per sé intensief)
Nog steeds nood aan een bundel/ verpakt zien vh belangrijkste nieuws vd dag correct; vb ‘het
kwartier’, ‘het journaal’ zijn allemaal samenvattingen van het belangrijkste nieuws én nuttige
advertenties
o Krant als bundel ontbundeling ;
Vroeger: “mensen kopen niet de krant voor (alleen) het
nieuws maar voor de puzzel of voor het weer” hij
onderschatte dat er een gigantische ontbundeling ging
plaatsvinden: voor élk van die onderdelen zijn er nu
aparte plaatsten/ apps die rechtstreekse concurrentie zijn
voor de nieuwsuitgevers nu moeten die
nieuwsuitgevers elk artikel apart hard promoten (=moeilijk) want
nieuws verkopen is lastig; je weet pas wat nieuws waard is nadat je het
kon lezen + je vind het vandaag de dag vaak ook ergens gratis
o nieuws uitgeven= uitdaging want als nieuws concurreren met alle
andere informatie/ berichten die voortdurend verschijnen (gigantische
hvh entertainment content die eerder aandacht krijgen dan nieuws)
dus ook moeilijk om publiek te bereiken : raadpleeg jouw nieuws bij
mij!
Nieuws bereikt ons:
o Overal :
o Overvloedig : je kan niet meer zeggen ‘oei ik heb het nieuws gemist’
o Onophoudelijk : op elk moment
o Ongeordend : Gaza en grammy’s door elkaar
o Ontbundeld : op alle verschillende kanalen, zonder overzicht, zonder de voldoende
context
o Ongevraagd : de hele dag door, je kan er niet naast kijken
o …
! het is ontbundeld maar er is een behoefte om het terug te bundelen; want er is te veel; ze willen geen
constante meldingen meer over alles nieuwsuitgevers gaan hier terug op moeten inspelen zodat je
gevoel hebt ‘als jij naar hln gaat krijg ik een goed overzicht, genoeg geïnformeerd’ ; sommige zeggen:
probeer niet te concurreren met de influencers met een veel groter bereik & maak bundels die digitaal
toegankelijk zijn
1.1 Verschuivingen in nieuwsgebruik
5 stellingen/tendensen
3
, Veranderingen ih nieuws zijn bedreigingen vr nieuwsbedrijven en d slv (steeds meer wantrouwen ten
aanzien v journalisten, zijn we nog wel allemaal op dezelfde manier geïnformeerd?)
READER: REUTERS INSTITUTE ’S D IGITAL N EWS R EPORT 2024 ( SECTIE 1)
We moeten geen % kennen in het rapport tenzij ze id les w aangehaald; wel een samenvatting
van wat er w gezegd
Het vertrouwen in nieuwsmedia is nog steeds hoger dan in sociale media
1.1.1 Nieuwsconsumptie is gebaseerd op vertrouwen
En dat vertrouwen daalt ; is gevolg van sm ; vraag of we juist geïnformeerd/overgedragen
Nog steeds 44% vd Belgen zegt dat het ‘meestal vertrouwen het meeste nieuws dat we zien’ ; dus
ih algemeen vertrouwen we dat het meeste nieuws betrouwbaar is en dat we een
goed/evenwichtig nieuws krijgen
Nieuwsmedia steeds meer bekritiseerd; we zullen wel rechtstreeks nieuws benaderen
(influencers of pagina van Musk zelf)
Vertrouwen in gevestigde nieuwsmerken (publieke omroep, kranten, …) is hoger dan
vertrouwen in nieuws op sociale media belang van nieuwsgewoontes (uitdaging voor
nieuwsmedia: toekomstige generaties bereiken)
o De vraag: hoe kunnen we zorgen dat ze wel nog ons nieuws volgen en loyaal worden, dus
IN de nieuwsgewoontes van de mensen geraken als dat lukt (app op gsm te krijgen en
meldingen laten versturen): krijgen trouwe volger en is mss bereid om te betalen of data
te delen
1.1.2 Nieuwsconsumptie is crossmediaal
Meeste Vlamingen volgen nieuws via traditionele media (tv: journaal/ de
afspraak/ ter zake… - radio – kranten(sites))
Ook de oudere generaties gaan meer naar sm
Mediaeffecten: we hebben het snel over sm maar sm alleen heeft dat effect niet
want bij de meeste mensen is het in combinatie met andere media ; niet:
vroeger lazen we de krant, nu zien we TikTok TikTok is een toevoeging!
Mix van klassieke nieuwsmedia, online nieuwskanalen en sociale media
high-choice-omgeving, minder merktrouw
1.1.3 Nieuwsconsumptie is meer en meer gratis
Belang van apps, aggregators en sociale media als nieuwskanaal minder
betaalbereidheid
1/5 leest nog de krant en via dat ook toegang tot online nieuws ; nog maar 40%
vd abonnees betaalt de volle pot ; verkoop van nieuws is dus uitdagend
1.1.4 Nieuwsconsumptie is vaak incidenteel
Als tijdverdrijf doorheen de dag, tijdens andere bezigheden nieuwsmoeheid en nieuwsmijding
We gaan meer en meer nieuws tot ons krijgen op momenten dat we eigenlijk met iets anders
bezig zijn ; meer mensen geven aan dat ze vb tijdens kijken journaal ook nog andere dingen doen
zoals eten/afwas effecten: gevoel dat we voldoende geïnformeerd zijn dus niet gemotiveerd
om bepaalde nieuwsmomenten in te plannen + ook mentale belasting: toenemend gevoel van
nieuwsmoeheid (het maakt me triestig, moe(deloos), leidt me af…)
1/10 Vlamingen vermijdt nieuws: heeft geen nieuws
geraadpleegd in laatste week
4
