verbintenissenrecht
VERBINTENISSENRECHT
1
, verbintenissenrecht
VERBINTENISSENRECHT
Verbintenissenrecht..................................................................2
I. inleiding............................................................................... 12
1.1 boek 5: verbintenissen.........................................................................12
1.2 boek 6: buitencontractuele aansprakelijkheid.......................................13
1.3 definitie verbintenis.............................................................................13
1.3.1 rechtsband tussen personen..............................................................................13
1.3.2 in geld waardeerbare aanspraak.......................................................................13
1.3.3 in rechte afdwingbaar........................................................................................14
II. verbintenissen uit meerzijdige en eenzijdige rechtshandelingen
.............................................................................................. 15
1 begrip en soorten overeenkomsten........................................15
1.1 begrip rechtshandeling........................................................................15
1.2 verbintenissen uit overeenkomsten......................................................16
1.2.1 Onderscheid (art. 5.5 BW):................................................................................17
1.3 uitzondering op consensualisme...........................................................17
1.3.1 1ste uitzondering: Vormelijke overeenkomst (vroeger: plechtig).......................17
1.3.2 2de uitzondering: zakelijke overeenkomsten (art. 5.29, tweede lid BW).............18
1.4 soorten overeenkomsten......................................................................18
1.4.1 Eenzijdig vs. Wederkerig (art. 5.6 BW)..............................................................19
1.4.2 Overeenkomsten om niet vs. Onder bezwarende titel (art. 5.7 BW (art. 1105-
1106 oud BW))............................................................................................................ 19
1.4.3 Kanscontracten (art. 5.8, tweede lid BW):.........................................................20
1.4.4 Overeenkomsten intuitu personae.....................................................................20
1.4.5 Benoemde vs. onbenoemde overeenkomsten...................................................20
1.4.6 Toetredingsovereenkomsten (art. 5.10 BW):.....................................................21
1.4.7 Raamovereenkomsten/kaderovereenkomsten (art. 5.9 BW):............................21
2 algemene principes van contractenrecht................................22
2.1 consensualisme/ wilsautonomie............................................................22
2.1.1 wilsautonomie als grondslag (art. 5.28 BW)......................................................22
2.1.2 consensualisme................................................................................................. 23
2.2 goede trouw........................................................................................23
2.2.1 interpretatie via goede trouw............................................................................24
2.2.2 aanvullende functie goede trouw......................................................................24
2.2.3 beperkende/ matigende functie goede trouw....................................................24
2.2.4 criteria............................................................................................................... 25
2.3 voorbeeldcasus....................................................................................25
2
, verbintenissenrecht
3 het sluiten van de overeenkomst : geldigheidsvereisten.........25
3.1 wilsovereenstemming..........................................................................26
3.1.1 afwezigheid van toestemming (art.5.31 BW).....................................................26
3.1.2 wilsgebreken -> gegarandeerde examenvraag!!!!............................................26
3.1.2.1 wilsgebrek dwaling (art. 5.34)...................................................................26
3.1.2.2 wilsgebrek bedrog (art.5.35 bw)................................................................27
3.1.2.3 wilsgebrek geweld (art.5.36 bw)................................................................29
3.1.2.4 misbruik van omstandigheden (art. 5.37 bw)............................................29
3.1.3 benadeling (art. 5.38 bw)..................................................................................30
3.2 bekwaamheid......................................................................................30
3.2.1 soorten (art 1.3 tweede lid bw)..........................................................................30
3.2.2 handelsonbekwaamheid....................................................................................30
3.3 voorwerp (art. 5.46 bw)........................................................................31
3.3.1 4 voorwaarden................................................................................................... 31
3.3.2 verbod op onrechtmatige bedingen (art. 5.52 bw)............................................31
3.4 oorzaak (art. 5.53 bw)..........................................................................31
3.4.1 betekenis........................................................................................................... 31
3.4.2 kenmerken........................................................................................................ 32
3.4.2.1 voorbeeldcasus.......................................................................................... 32
4 abstracte verbintenissen.......................................................33
4.1 1e vorm: documentair krediet...............................................................33
4.2 2e vorm: bankgarantie op eerste verzoek..............................................34
4.3 3e vorm: wisselbrief..............................................................................35
5 nietigheidsregeling...............................................................36
5.1.1 nietigheid.......................................................................................................... 36
5.1.2 absolute vs. relatieve nietigheid........................................................................36
5.1.3 absolute vs. relatieve nietigheid (art. 5.58 bw)..................................................37
5.1.4 openbare orde vs. dwingend recht....................................................................37
5.1.5 gevolgen van nietigheid....................................................................................38
5.1.6 mildering/ nuancering van nietigheidssanctie...................................................38
III. totstandkoming van de overeenkomst..................................40
1 voorbesprekingen en onderhandelingen.................................40
1.1 onderhandelingsfase (art.5.15 bw).......................................................40
1.1.1 precontractuele aansprakelijkheid.....................................................................40
1.2 aanbod, aanvaarding en vertegenwoordiging........................................40
1.2.1 aanbod (art. 5.19 bw)........................................................................................40
1.2.2 aanbod/ aanvaarding op afstand.......................................................................41
3
, verbintenissenrecht
1.2.3 aanvaarding (art. 5.20bw).................................................................................42
1.2.3.1.1 voorbeeldcasus...................................................................................42
1.3 vertegenwoordiging.............................................................................43
1.3.1 soorten vertegenwoordiging..............................................................................43
IV. nakoming overeenkomst.....................................................44
1 toerekenbare en niet-toerekenbare tekortkoming...................44
1.1.1 onderscheid....................................................................................................... 45
1.2 toerekenbare niet-nakoming................................................................45
1.2.1.1 toerekenbare niet-nakoming: bewijs..........................................................45
1.3 Niet-toerekenbare niet-nakoming (art. 5.99 jo. 5.100 NBW (art. 1147-1148
oud BW))................................................................................................... 46
1.3.1 vreemde oorzaak of overmacht.........................................................................46
1.3.2 nieuwe regeling overmacht...............................................................................47
1.3.2.1 voorbeeldcasus.......................................................................................... 48
1.3.3 imprevisieleer (oude regeling)...........................................................................48
1.3.4 imprevisieleer (nieuwe regeling).......................................................................48
1.3.4.1 toepassingen imprevisie (corona)..............................................................49
1.3.5 imprevisieleer (nieuwe regeling).......................................................................49
1.3.6 gevolgen vreemde oorzaak...............................................................................50
2 aansprakelijkheidsbedingen:.................................................51
2.1 bevrijdings- of exoneratieclausules......................................................51
2.1.1 Begrip (art. 5.89 NBW).......................................................................................51
2.1.2 andere contractuele bedingen...........................................................................51
2.1.3 voorwaarden exoneratiebeding.........................................................................52
2.1.4 voorbeeldvraag.................................................................................................. 53
V. algemene sancties bij contractbreuk :...................................54
1 algemene sancties bij contractbreuk......................................54
1.1 §1 uitvoering in natura.........................................................................54
1.1.1 algemeen........................................................................................................... 54
1.1.2 verbod van dwanguitvoering.............................................................................55
1.1.3 vervanging van de schuldenaar.........................................................................55
1.2 §2 herstel van de schade......................................................................55
1.2.1 Begrip (art. 5.86 NBW).......................................................................................55
1.2.2 principe............................................................................................................. 56
1.2.3 schadebegroting................................................................................................ 56
1.2.4 schadebeding: vervolg.......................................................................................57
1.2.5 Vertragingsintersten bij verbintenis tot betaling geldsom (art. 5.240 NBW (art.
1153 oud BW))............................................................................................................ 57
4
VERBINTENISSENRECHT
1
, verbintenissenrecht
VERBINTENISSENRECHT
Verbintenissenrecht..................................................................2
I. inleiding............................................................................... 12
1.1 boek 5: verbintenissen.........................................................................12
1.2 boek 6: buitencontractuele aansprakelijkheid.......................................13
1.3 definitie verbintenis.............................................................................13
1.3.1 rechtsband tussen personen..............................................................................13
1.3.2 in geld waardeerbare aanspraak.......................................................................13
1.3.3 in rechte afdwingbaar........................................................................................14
II. verbintenissen uit meerzijdige en eenzijdige rechtshandelingen
.............................................................................................. 15
1 begrip en soorten overeenkomsten........................................15
1.1 begrip rechtshandeling........................................................................15
1.2 verbintenissen uit overeenkomsten......................................................16
1.2.1 Onderscheid (art. 5.5 BW):................................................................................17
1.3 uitzondering op consensualisme...........................................................17
1.3.1 1ste uitzondering: Vormelijke overeenkomst (vroeger: plechtig).......................17
1.3.2 2de uitzondering: zakelijke overeenkomsten (art. 5.29, tweede lid BW).............18
1.4 soorten overeenkomsten......................................................................18
1.4.1 Eenzijdig vs. Wederkerig (art. 5.6 BW)..............................................................19
1.4.2 Overeenkomsten om niet vs. Onder bezwarende titel (art. 5.7 BW (art. 1105-
1106 oud BW))............................................................................................................ 19
1.4.3 Kanscontracten (art. 5.8, tweede lid BW):.........................................................20
1.4.4 Overeenkomsten intuitu personae.....................................................................20
1.4.5 Benoemde vs. onbenoemde overeenkomsten...................................................20
1.4.6 Toetredingsovereenkomsten (art. 5.10 BW):.....................................................21
1.4.7 Raamovereenkomsten/kaderovereenkomsten (art. 5.9 BW):............................21
2 algemene principes van contractenrecht................................22
2.1 consensualisme/ wilsautonomie............................................................22
2.1.1 wilsautonomie als grondslag (art. 5.28 BW)......................................................22
2.1.2 consensualisme................................................................................................. 23
2.2 goede trouw........................................................................................23
2.2.1 interpretatie via goede trouw............................................................................24
2.2.2 aanvullende functie goede trouw......................................................................24
2.2.3 beperkende/ matigende functie goede trouw....................................................24
2.2.4 criteria............................................................................................................... 25
2.3 voorbeeldcasus....................................................................................25
2
, verbintenissenrecht
3 het sluiten van de overeenkomst : geldigheidsvereisten.........25
3.1 wilsovereenstemming..........................................................................26
3.1.1 afwezigheid van toestemming (art.5.31 BW).....................................................26
3.1.2 wilsgebreken -> gegarandeerde examenvraag!!!!............................................26
3.1.2.1 wilsgebrek dwaling (art. 5.34)...................................................................26
3.1.2.2 wilsgebrek bedrog (art.5.35 bw)................................................................27
3.1.2.3 wilsgebrek geweld (art.5.36 bw)................................................................29
3.1.2.4 misbruik van omstandigheden (art. 5.37 bw)............................................29
3.1.3 benadeling (art. 5.38 bw)..................................................................................30
3.2 bekwaamheid......................................................................................30
3.2.1 soorten (art 1.3 tweede lid bw)..........................................................................30
3.2.2 handelsonbekwaamheid....................................................................................30
3.3 voorwerp (art. 5.46 bw)........................................................................31
3.3.1 4 voorwaarden................................................................................................... 31
3.3.2 verbod op onrechtmatige bedingen (art. 5.52 bw)............................................31
3.4 oorzaak (art. 5.53 bw)..........................................................................31
3.4.1 betekenis........................................................................................................... 31
3.4.2 kenmerken........................................................................................................ 32
3.4.2.1 voorbeeldcasus.......................................................................................... 32
4 abstracte verbintenissen.......................................................33
4.1 1e vorm: documentair krediet...............................................................33
4.2 2e vorm: bankgarantie op eerste verzoek..............................................34
4.3 3e vorm: wisselbrief..............................................................................35
5 nietigheidsregeling...............................................................36
5.1.1 nietigheid.......................................................................................................... 36
5.1.2 absolute vs. relatieve nietigheid........................................................................36
5.1.3 absolute vs. relatieve nietigheid (art. 5.58 bw)..................................................37
5.1.4 openbare orde vs. dwingend recht....................................................................37
5.1.5 gevolgen van nietigheid....................................................................................38
5.1.6 mildering/ nuancering van nietigheidssanctie...................................................38
III. totstandkoming van de overeenkomst..................................40
1 voorbesprekingen en onderhandelingen.................................40
1.1 onderhandelingsfase (art.5.15 bw).......................................................40
1.1.1 precontractuele aansprakelijkheid.....................................................................40
1.2 aanbod, aanvaarding en vertegenwoordiging........................................40
1.2.1 aanbod (art. 5.19 bw)........................................................................................40
1.2.2 aanbod/ aanvaarding op afstand.......................................................................41
3
, verbintenissenrecht
1.2.3 aanvaarding (art. 5.20bw).................................................................................42
1.2.3.1.1 voorbeeldcasus...................................................................................42
1.3 vertegenwoordiging.............................................................................43
1.3.1 soorten vertegenwoordiging..............................................................................43
IV. nakoming overeenkomst.....................................................44
1 toerekenbare en niet-toerekenbare tekortkoming...................44
1.1.1 onderscheid....................................................................................................... 45
1.2 toerekenbare niet-nakoming................................................................45
1.2.1.1 toerekenbare niet-nakoming: bewijs..........................................................45
1.3 Niet-toerekenbare niet-nakoming (art. 5.99 jo. 5.100 NBW (art. 1147-1148
oud BW))................................................................................................... 46
1.3.1 vreemde oorzaak of overmacht.........................................................................46
1.3.2 nieuwe regeling overmacht...............................................................................47
1.3.2.1 voorbeeldcasus.......................................................................................... 48
1.3.3 imprevisieleer (oude regeling)...........................................................................48
1.3.4 imprevisieleer (nieuwe regeling).......................................................................48
1.3.4.1 toepassingen imprevisie (corona)..............................................................49
1.3.5 imprevisieleer (nieuwe regeling).......................................................................49
1.3.6 gevolgen vreemde oorzaak...............................................................................50
2 aansprakelijkheidsbedingen:.................................................51
2.1 bevrijdings- of exoneratieclausules......................................................51
2.1.1 Begrip (art. 5.89 NBW).......................................................................................51
2.1.2 andere contractuele bedingen...........................................................................51
2.1.3 voorwaarden exoneratiebeding.........................................................................52
2.1.4 voorbeeldvraag.................................................................................................. 53
V. algemene sancties bij contractbreuk :...................................54
1 algemene sancties bij contractbreuk......................................54
1.1 §1 uitvoering in natura.........................................................................54
1.1.1 algemeen........................................................................................................... 54
1.1.2 verbod van dwanguitvoering.............................................................................55
1.1.3 vervanging van de schuldenaar.........................................................................55
1.2 §2 herstel van de schade......................................................................55
1.2.1 Begrip (art. 5.86 NBW).......................................................................................55
1.2.2 principe............................................................................................................. 56
1.2.3 schadebegroting................................................................................................ 56
1.2.4 schadebeding: vervolg.......................................................................................57
1.2.5 Vertragingsintersten bij verbintenis tot betaling geldsom (art. 5.240 NBW (art.
1153 oud BW))............................................................................................................ 57
4
