Personen en Familierecht
Algemene informatie
- 4 Oefencolleges verplicht
- Codex nodig
- Handboek: zie handboek als ik iets niet snap!
- Schriftelijk examen: multiple choice, invulvragen, open vraag
Algemene blik op personen en familierecht: het personen en familierecht is de tak van
het burgerlijk recht die de persoonlijke levensloop volgt van mensen, vanaf hun geboorte
tot aan hun overlijden. Binnen die levensloop regelt het personenrecht het statuur van de
natuurlijke persoon en hun plaats in de samenleving in het algemeen. Het familierecht
regelt de plaats van natuurlijke personen binnen 3 soorten persoonlijke verhoudingen, die
we familierechtelijke betrekkingen noemen.
Een 1e familierechtelijke betrekking is de organisatie van solidariteit tussen partners ‘in
tafel en bed’. In eerste instantie bood de wetgever enkel het huwelijk aan als organisatie
voor partnerrelaties, nadien heeft hij een vorm van geregistreerd partnerschap ingevoerd,
die wij wettelijk samenwoning noemen en die dus ook openstaat voor personen die niet
tafel en bed met elkaar delen. Ten slotte leven er veel personene samen in een feitelijke
partnerrelatie, zonder te huwen of een verklaring van wettezlijke samenwoning af te
leggen.
De 2e familierechtelijke betrekking is de organisatie van de opvoeding van
onvolwassenen, doorgaans door de ouders van de kinderen.
De 3e familierechtelijke betrekking is de verwantschap. Het gaat om de ruimere groep van
mensen die de (im) matteriele verzorging van elkaar opneemt bij gebreke van partner,
ouders of kinderen. Deze groep bestaat uit bloedverwanten en de aanverwanten.
Personene en familierecht worden in bijne alle belgische universitaire opleidingen als 1
opleidingsonderdeel samengebracht. Er is een grote inhoudelijke verwevenheid tussen
personene en familierecht. Zo omvatten de persoonlijkheidsrechten (personenrecht), het
recht om relaties met anderen aan te gaan en deze te verbreken (familierecht). Zo is de
naaam van het kind (personenrecht) als regel een combinatie van die van de ouders
(familierecht) art 335 OBW. Zo zijn de wettelijke vertegenwoordigers van de niet-
ontvoogde minderjarige (personenrecht) als regel zijn ouders (familierecht) art 376 OBW.
En ook nog een reden is dat personen en familierecht in het BW door elkaar worden
behandeld.
Personenrecht
§ Wie ben je juridisch? Welke rechten en plichten heb je? In welke mate mag
je deelnemen aan het rechtsverkeer?
§ Identiteit: naam, geslacht
§ Minderjarig vs. meerderjarig
§ Bekwaam vs. Onbekwaam
,Wie je juridisch bent, bepaalt welke rechten en plichten je hebt en bepaalt ook in
welke maten je zelf je rechten en plichten mag uitvoeren/ mag deelnemen aan
rechtsverkeer. Niet iedd mag in zelfde maten deelnemen aan rechtsverkeer vb.
minderjarig VS meerderjarig. Vb. 10 jarige kan niet zomaar huurcc tekenen,
meerderjarige wel. Ook bepaalde meerderjarige worden beschermd en kunnen niet
alles doen wat ze willen/ niet zelfstandig beslissingen kunnen maken. Vb. mensen die
mentale handicap hebben, dementerend. Hiervoor heeft het recht een speciaal
bescherminsstatuut gecreerd, namelijk onder bewind
Naam, geslacht zijn aspecten die mee deel uitmaken van wie je juridisch bent.
= personenrecht regelt wie, als natuurlijk persoon, in welke mate mag deelnemen aan
het rechtsverkeer.
Familierecht
§ Familierechtelijke betrekkingen
§ Partners onderling (horizontaal familierecht): 3 manieren waarop je
relatie vorm kan geven:
• Huwelijk
• Wettelijke samenwoning
• Feitelijke samenwoning
§ Ouders en kinderen (verticaal familierecht)
§ Ruimere verwantengroepen
• Broers en zussen
• Grootouders en kleinkinderen
- Relatie tussen ouders en kinderen = verticaal
- Relatie tussen ruimere verwantschapsgroepen: broer/zus
Inleiding
Opbouw:
1. Afstamming en adoptie
2. Naam en geslacht
3. Minderjarig kind
4. Huwelijk, wettelijke en feitelijke samenwoning
5. Beschermde meerderjarige personen
Ontwikkelingen, actuele tendensen P&F
,Familierecht was vooral om traditionele huwelijk tussen man en vrouw naar voor te
schuiven. Vandaag de dag is dit niet meer echt de bedoeling, maar willen we eerder
zelf over onze relaties gaan beslissen.
Wat valt er op op de foto?
Redelijk veel kinderen, vrouw zit bij kinderen en man staat recht om te tonen ‘ik ben
de baas’, want dat was ook wel zo= maritale macht= dat je als man de baas was
over je vrouw, zij moest jou behoorzamen, in ruil moest hij haar beschermen.
Ook vaderlijke macht= als vader was je de baas over je kinderen, kinderen waren
jouw bezit.
Burgerlijk huwelijk bestond nog niet, vandaag de dag is burgerlijk huwelijk het enige
huwelijk dat gevolgen heeft om dus echt juridisch getrouwd te zijn, toen bestond dat
nog niet, het enige aanvaarde samenlevingsvorm als koppel was het kerkelijk
huwelijk en scheiden was toen nog niet de optie.
19e eeuw en eerste helft 20e eeuw:
- Maritale macht in BW 1804
- Gehoorzamen en onderdanig (tot 1958)
- Handelingsonbekwaam (tot 1976)
- Vaderlijke macht
- Kinderen in detentie plaatsen (tot 1912)
- Gezag alleen voor vaders (tot 1965)
- Stem vader doorslaggevend (tot 1974)
, - Kerkelijk huwelijk én burgerlijk huwelijk
- De facto verplicht (wettige vs. onwettige kinderen)
- Tussen man en vrouw
- Scheiden alleen via logge procedures
Maritale macht bleef en werd door Napoleon in Burgerlijk wetboek ingeschreven, dat
de man dus de maritale macht heeft over zijn echtgenote. Als je trouwde, werd je als
vrouw handelingsonbewkaam. Wilt dus zeggen dat je niet zomaar in het
rechtsverkeer kon gaan optreden.
Ook vaderlijke macht werd bevestigd in BW, vaders hadden alleen het ouderlijk
gezeg. Zij konden alleen beslsisingen nemen. Als er ruzie was tussen moeder en
vader, was de stem van de vader doorslaggevend. Vader kon kinderen ook in
detentie plaatsen als zoon vb. onhandelbaar was, moeder kon dat niet.
In die tijd was het huwelijk de enige erkende samenlevinsgvorm, maar toen had
Napoleon het burgerlijk huwelijk ingevoerd. Je moest altijd eerst voor de wet trouwen
voor je voor de kerk kon trouwen. Je kon er ook voor kiezen om niet te trouwen, maar
als je dan een kind had en je was niet getrouwd, werd kind als onwettig kind
behandeld. Je kon ook al scheiden maar dat was niet gemakkelijk, er moest iets
extreem gebeurd zijn vooraleer je kon kiezen om te scheiden van je partner.
Vanaf 1804 is er een ontmanning gebeurt van familierecht. In begin was extreem dat
man de macht had, maar is langzamerhand afgezwakt van familierecht.
Kinderen in detentie
Artikel 375 – De vader die zeer merkelyke redenen van misnoegeinge zal
hebben over het gedrag van een kind, zal de naerbeschreven middelen van
kastydingen aen d’hand hebben.
Artikel 376 – Staet het kind maer eerst te bereyken den ouderdom van zestien
jaeren, zoo zal den vader hem gevangen mogen zetten voór zekeren tijd
welken niet langer dan van eene maend zal mogen zyn; zullende den president
des arrondissements regtbanke, ten verzoeke van den zelfden, daer toe
beveélen tot opligting moeten afleveren.
Na WO II. Wijziging
1. Visie op huwelijk
2. Visie op vrouw
3. Visie op kinderen
4. Visie op kinderwens
5. Visie op individu
6. Visie op grenzen
Visie op huwelijk Huwelijk tussen M & V hoeksteen gezin?
Algemene informatie
- 4 Oefencolleges verplicht
- Codex nodig
- Handboek: zie handboek als ik iets niet snap!
- Schriftelijk examen: multiple choice, invulvragen, open vraag
Algemene blik op personen en familierecht: het personen en familierecht is de tak van
het burgerlijk recht die de persoonlijke levensloop volgt van mensen, vanaf hun geboorte
tot aan hun overlijden. Binnen die levensloop regelt het personenrecht het statuur van de
natuurlijke persoon en hun plaats in de samenleving in het algemeen. Het familierecht
regelt de plaats van natuurlijke personen binnen 3 soorten persoonlijke verhoudingen, die
we familierechtelijke betrekkingen noemen.
Een 1e familierechtelijke betrekking is de organisatie van solidariteit tussen partners ‘in
tafel en bed’. In eerste instantie bood de wetgever enkel het huwelijk aan als organisatie
voor partnerrelaties, nadien heeft hij een vorm van geregistreerd partnerschap ingevoerd,
die wij wettelijk samenwoning noemen en die dus ook openstaat voor personen die niet
tafel en bed met elkaar delen. Ten slotte leven er veel personene samen in een feitelijke
partnerrelatie, zonder te huwen of een verklaring van wettezlijke samenwoning af te
leggen.
De 2e familierechtelijke betrekking is de organisatie van de opvoeding van
onvolwassenen, doorgaans door de ouders van de kinderen.
De 3e familierechtelijke betrekking is de verwantschap. Het gaat om de ruimere groep van
mensen die de (im) matteriele verzorging van elkaar opneemt bij gebreke van partner,
ouders of kinderen. Deze groep bestaat uit bloedverwanten en de aanverwanten.
Personene en familierecht worden in bijne alle belgische universitaire opleidingen als 1
opleidingsonderdeel samengebracht. Er is een grote inhoudelijke verwevenheid tussen
personene en familierecht. Zo omvatten de persoonlijkheidsrechten (personenrecht), het
recht om relaties met anderen aan te gaan en deze te verbreken (familierecht). Zo is de
naaam van het kind (personenrecht) als regel een combinatie van die van de ouders
(familierecht) art 335 OBW. Zo zijn de wettelijke vertegenwoordigers van de niet-
ontvoogde minderjarige (personenrecht) als regel zijn ouders (familierecht) art 376 OBW.
En ook nog een reden is dat personen en familierecht in het BW door elkaar worden
behandeld.
Personenrecht
§ Wie ben je juridisch? Welke rechten en plichten heb je? In welke mate mag
je deelnemen aan het rechtsverkeer?
§ Identiteit: naam, geslacht
§ Minderjarig vs. meerderjarig
§ Bekwaam vs. Onbekwaam
,Wie je juridisch bent, bepaalt welke rechten en plichten je hebt en bepaalt ook in
welke maten je zelf je rechten en plichten mag uitvoeren/ mag deelnemen aan
rechtsverkeer. Niet iedd mag in zelfde maten deelnemen aan rechtsverkeer vb.
minderjarig VS meerderjarig. Vb. 10 jarige kan niet zomaar huurcc tekenen,
meerderjarige wel. Ook bepaalde meerderjarige worden beschermd en kunnen niet
alles doen wat ze willen/ niet zelfstandig beslissingen kunnen maken. Vb. mensen die
mentale handicap hebben, dementerend. Hiervoor heeft het recht een speciaal
bescherminsstatuut gecreerd, namelijk onder bewind
Naam, geslacht zijn aspecten die mee deel uitmaken van wie je juridisch bent.
= personenrecht regelt wie, als natuurlijk persoon, in welke mate mag deelnemen aan
het rechtsverkeer.
Familierecht
§ Familierechtelijke betrekkingen
§ Partners onderling (horizontaal familierecht): 3 manieren waarop je
relatie vorm kan geven:
• Huwelijk
• Wettelijke samenwoning
• Feitelijke samenwoning
§ Ouders en kinderen (verticaal familierecht)
§ Ruimere verwantengroepen
• Broers en zussen
• Grootouders en kleinkinderen
- Relatie tussen ouders en kinderen = verticaal
- Relatie tussen ruimere verwantschapsgroepen: broer/zus
Inleiding
Opbouw:
1. Afstamming en adoptie
2. Naam en geslacht
3. Minderjarig kind
4. Huwelijk, wettelijke en feitelijke samenwoning
5. Beschermde meerderjarige personen
Ontwikkelingen, actuele tendensen P&F
,Familierecht was vooral om traditionele huwelijk tussen man en vrouw naar voor te
schuiven. Vandaag de dag is dit niet meer echt de bedoeling, maar willen we eerder
zelf over onze relaties gaan beslissen.
Wat valt er op op de foto?
Redelijk veel kinderen, vrouw zit bij kinderen en man staat recht om te tonen ‘ik ben
de baas’, want dat was ook wel zo= maritale macht= dat je als man de baas was
over je vrouw, zij moest jou behoorzamen, in ruil moest hij haar beschermen.
Ook vaderlijke macht= als vader was je de baas over je kinderen, kinderen waren
jouw bezit.
Burgerlijk huwelijk bestond nog niet, vandaag de dag is burgerlijk huwelijk het enige
huwelijk dat gevolgen heeft om dus echt juridisch getrouwd te zijn, toen bestond dat
nog niet, het enige aanvaarde samenlevingsvorm als koppel was het kerkelijk
huwelijk en scheiden was toen nog niet de optie.
19e eeuw en eerste helft 20e eeuw:
- Maritale macht in BW 1804
- Gehoorzamen en onderdanig (tot 1958)
- Handelingsonbekwaam (tot 1976)
- Vaderlijke macht
- Kinderen in detentie plaatsen (tot 1912)
- Gezag alleen voor vaders (tot 1965)
- Stem vader doorslaggevend (tot 1974)
, - Kerkelijk huwelijk én burgerlijk huwelijk
- De facto verplicht (wettige vs. onwettige kinderen)
- Tussen man en vrouw
- Scheiden alleen via logge procedures
Maritale macht bleef en werd door Napoleon in Burgerlijk wetboek ingeschreven, dat
de man dus de maritale macht heeft over zijn echtgenote. Als je trouwde, werd je als
vrouw handelingsonbewkaam. Wilt dus zeggen dat je niet zomaar in het
rechtsverkeer kon gaan optreden.
Ook vaderlijke macht werd bevestigd in BW, vaders hadden alleen het ouderlijk
gezeg. Zij konden alleen beslsisingen nemen. Als er ruzie was tussen moeder en
vader, was de stem van de vader doorslaggevend. Vader kon kinderen ook in
detentie plaatsen als zoon vb. onhandelbaar was, moeder kon dat niet.
In die tijd was het huwelijk de enige erkende samenlevinsgvorm, maar toen had
Napoleon het burgerlijk huwelijk ingevoerd. Je moest altijd eerst voor de wet trouwen
voor je voor de kerk kon trouwen. Je kon er ook voor kiezen om niet te trouwen, maar
als je dan een kind had en je was niet getrouwd, werd kind als onwettig kind
behandeld. Je kon ook al scheiden maar dat was niet gemakkelijk, er moest iets
extreem gebeurd zijn vooraleer je kon kiezen om te scheiden van je partner.
Vanaf 1804 is er een ontmanning gebeurt van familierecht. In begin was extreem dat
man de macht had, maar is langzamerhand afgezwakt van familierecht.
Kinderen in detentie
Artikel 375 – De vader die zeer merkelyke redenen van misnoegeinge zal
hebben over het gedrag van een kind, zal de naerbeschreven middelen van
kastydingen aen d’hand hebben.
Artikel 376 – Staet het kind maer eerst te bereyken den ouderdom van zestien
jaeren, zoo zal den vader hem gevangen mogen zetten voór zekeren tijd
welken niet langer dan van eene maend zal mogen zyn; zullende den president
des arrondissements regtbanke, ten verzoeke van den zelfden, daer toe
beveélen tot opligting moeten afleveren.
Na WO II. Wijziging
1. Visie op huwelijk
2. Visie op vrouw
3. Visie op kinderen
4. Visie op kinderwens
5. Visie op individu
6. Visie op grenzen
Visie op huwelijk Huwelijk tussen M & V hoeksteen gezin?
