Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 76 pages
Summary

Samenvatting Economie. Een inleiding - Economie (S0A25a)

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 76 pages

Samenvatting met notities van les met grafieken en aangevuld met boek indien nodig

Content preview

1
Economie


Inhoudsopgave
Les 1: wat is economie? (hoofdstuk 1)...................................................................................................................................... 5
Definities en invalshoeken................................................................................................................................................................5
Een eenvoudige economische kringloop..........................................................................................................................................5
Consumptie..................................................................................................................................................................................5
Productie, toegevoegde waarde en inkomen..............................................................................................................................5
Economische agenten..................................................................................................................................................................6
Een kringloop...............................................................................................................................................................................6
Welvaart en economische groei.......................................................................................................................................................6
Van arm naar welvarend..............................................................................................................................................................6
Niet alleen meer, maar ook anders.............................................................................................................................................6

Les 2: wat is economie? (hoofdstuk 1)...................................................................................................................................... 6
Productiviteit als motor van onze welvaart.....................................................................................................................................6
Speldenfabriek van adam Smith..................................................................................................................................................7
Het doemscenario van Malthus..................................................................................................................................................7
Ricardo en de voordelen van internationale handel...................................................................................................................7
Welvarender, maar niet gelukkiger?..............................................................................................................................................10

Les 3: individuele rationaliteit en sociale interactie (hoofdstuk 2)........................................................................................... 11
Het individuele gedragsmodel: rationele keuze.............................................................................................................................11
Individuele beslissingen en sociale interacties: speltheorie...........................................................................................................11
Spelers, strategieën en resultatenmatrix..................................................................................................................................11
Het gevangenisdilemma............................................................................................................................................................12
Het Nash-evenwicht..................................................................................................................................................................12
Het belang van coördinatie: the battle of the sexes..................................................................................................................13
Bindende afspraken, sociale normen en overheidstussenkomst....................................................................................................14

Les 4: vraag en aanbod (hoofdstuk 3)..................................................................................................................................... 14
De vraag als uitdrukking van bereidheid tot betalen.....................................................................................................................14
Algemene en partiële vraagfuncties..........................................................................................................................................14
De vraag naar broodjes..............................................................................................................................................................15
De marktvraagcurve..................................................................................................................................................................15
Het aanbod als uitdrukking van marginale kosten........................................................................................................................16
Algemene en partiële aanbodfuncties......................................................................................................................................16
Het aanbod van broodjes..........................................................................................................................................................16
De marktaanbodcurve...............................................................................................................................................................17
Prijsvorming...................................................................................................................................................................................17
Het marktevenwicht..................................................................................................................................................................17
De algebra van lineaire vraag- en aanbodcurven......................................................................................................................17
Verschuivingen van vraag en aanbod............................................................................................................................................18
Verschuivingen van de vraagcurve............................................................................................................................................18
Verschuivingen van de aanbodcurve.........................................................................................................................................19
Comparatieve statica.................................................................................................................................................................19

Les 5: elasticiteiten en schokken (hoofdstuk 4)....................................................................................................................... 19
Eigen prijselasticiteit van vraag en aanbod...................................................................................................................................19
De eigen prijselasticiteit van de vraag.......................................................................................................................................19
Perfect elastische en perfect inelastische vraagcurven.............................................................................................................20
Relatie tussen prijselasticiteit van de vraag en verandering in opbrengsten............................................................................20

,2
Economie

Normale goederen en Giffen-goederen....................................................................................................................................21
De prijselasticiteit van het aanbod............................................................................................................................................21
De inkomenselasticiteit van de vraag............................................................................................................................................22
Engel-curven..............................................................................................................................................................................22
Relatie tussen de inkomenselasticiteit en de budgetaandelen.................................................................................................22
De kruiselingse prijselasticiteit.......................................................................................................................................................23

Les 6: elasticiteit en schokken (hoofdstuk 4)........................................................................................................................... 24
De markt in werking.......................................................................................................................................................................24
Aanbodschokken.......................................................................................................................................................................24
Vraagschokken...........................................................................................................................................................................25
Inkomens- en prijselasticiteiten voeden beleidskeuzes..................................................................................................................25
Variatie in budgetaandelen door de inkomensladder...............................................................................................................25

Les 7: overheidsinterventie in het marktgebeuren (hoofdstuk 5)............................................................................................ 26
Prijsregulering................................................................................................................................................................................26
Maximumprijs............................................................................................................................................................................26
Minimumprijs............................................................................................................................................................................26
Quota.............................................................................................................................................................................................27
Indirecte belastingen en subsidies.................................................................................................................................................27
Btw en accijnzen........................................................................................................................................................................27
Verandering in het marktevenwicht als gevolg van de belasting..............................................................................................27
Verdeling van de belasting over consument en producent.......................................................................................................28
Een belasting is niet wat ze lijkt.................................................................................................................................................29
Belasting op de consument of op de producent.......................................................................................................................29
De woonbonus: een subsidie voor de koper?.................................................................................................................................30

Les 8: de onzichtbare hand? (Hoofdstuk 12)........................................................................................................................... 31
Inleiding..........................................................................................................................................................................................31
Coördinatie en arbeidsverdeling....................................................................................................................................................31
Traditie en sociale normen........................................................................................................................................................32
Bevelsystemen...........................................................................................................................................................................32
Marktsysteem............................................................................................................................................................................32
De werkelijkheid is ingewikkeld.................................................................................................................................................33

Les 9: de onzichtbare hand? (Hoofdstuk 12)........................................................................................................................... 33
Pareto-efficiëntie en verdeling.......................................................................................................................................................33
Pareto-efficiëntie.......................................................................................................................................................................34
Volmaakte mededinging en Pareto-efficiëntie..........................................................................................................................35
Verdeling van de welvaart.........................................................................................................................................................37
Marktfalingen.................................................................................................................................................................................37
Onvolmaakte mededinging.......................................................................................................................................................37
Externe effecten.........................................................................................................................................................................38
Publieke goederen.....................................................................................................................................................................38
Imperfecte rationaliteit..............................................................................................................................................................38
Asymmetrische informatie........................................................................................................................................................39
Overheid en markt.........................................................................................................................................................................39
Zonder overheid geen markt, of: de markt is een keuze...........................................................................................................39
De signaal- en coördinatiefunctie van het prijsmechanisme....................................................................................................40
Overheidsfalingen......................................................................................................................................................................40

Les 10: publieke goederen en externe effecten (hoodstuk 13)................................................................................................. 40

,3
Economie

Inleiding..........................................................................................................................................................................................40
Publieke goederen..........................................................................................................................................................................40
Niet-uitsluitbaarheid en niet-rivaliteit in consumptie...............................................................................................................40
Quasipublieke goederen............................................................................................................................................................41
Maatschappelijk wenselijk aanbod van zuiver publieke goederen...........................................................................................41
Het vrijbuitersprobleem............................................................................................................................................................42
Externe effecten.............................................................................................................................................................................43
Positieve en negatieve externe effecten in productie en consumptie......................................................................................43
Pareto-efficiëntie bij externe effecten en het ‘optimale’ vervuilingsniveau.............................................................................43
Uitstootnormen.........................................................................................................................................................................44
Milieuheffingen..........................................................................................................................................................................45
Verhandelbare emmissierechten...............................................................................................................................................46

Les 11: verdeling (hoofdstuk 14)............................................................................................................................................. 46
Inleiding..........................................................................................................................................................................................47
Verdeling van wat?........................................................................................................................................................................47
De primaire verdeling: inkomen uit arbeid en uit vermogen....................................................................................................47
Beschikbaar inkomen.................................................................................................................................................................47
Welvaart.....................................................................................................................................................................................48
Gezinsgrootte en equivalentieschalen......................................................................................................................................48
Verklaringen voor veranderingen in ongelijkheid.....................................................................................................................48

Les 12: verdeling (Hoofdstuk 14)............................................................................................................................................ 48
Personele verdeling........................................................................................................................................................................48
De statistische verdeling van het beschikbaar gezinsinkomen..................................................................................................49
Decielverdeling..........................................................................................................................................................................49
Lorenz-curve..............................................................................................................................................................................49
Ongelijkheidsmaatstaven..........................................................................................................................................................49
Hoe groot is de inkomensongelijkheid en neemt deze toe?.....................................................................................................50
Armoede.........................................................................................................................................................................................50
Een absolute definitie van armoede..........................................................................................................................................50
Een relatieve definitie van armoede..........................................................................................................................................50
De armoede in rijke landen.......................................................................................................................................................51

Les 13: macro-economische analyse: wat en waarom? (hoofdstuk 18)....................................................................................51
Een korte geschiedenis van de macro-economie...........................................................................................................................51
J. M. Keynes...............................................................................................................................................................................52

Les 13: het bbp als maatstaf van de economische activiteit (hoofdstuk 20).............................................................................52
Nominaal en reëel bbp...................................................................................................................................................................53
De link tussen nominaal en reëel bbp: de bbp-deflator.................................................................................................................53
Van niveau naar groei....................................................................................................................................................................54
Groeicijfers als bril op wereld en geschiedenis..............................................................................................................................54
Inflatie en nominale groei..............................................................................................................................................................55
Groei van het bbp en welvaart.......................................................................................................................................................55

Les 14: de vraagzijde: de reële sfeer (hoofdstuk 24)................................................................................................................ 56
Inleiding..........................................................................................................................................................................................56
Relatie tussen verschillende macro-economische modellen..........................................................................................................56

Les 15: de vraagzijde: reële sfeer (hoofdstuk 24)..................................................................................................................... 57

, 4
Economie

Een eenvoudig model: een gesloten economie zonder overheid...................................................................................................57
De private consumptie...............................................................................................................................................................57
De investeringen van bedrijven.................................................................................................................................................57
De structurele vorm van een economisch model......................................................................................................................58
Het evenwichtsniveau van de economische activiteit: numeriek voorbeeld............................................................................58
De evenwichtsproductie: grafisch voorbeeld............................................................................................................................59
De evenwichtsproductie: algebraïsche benadering..................................................................................................................59
Comparatieve statica via de multiplicator.................................................................................................................................59
Een realistischer model: een open economie met overheid...........................................................................................................60
De impact van de overheid op de aggregatieve vraag..............................................................................................................60
De impact van de buitenlandse handel op de aggregatieve vraag............................................................................................61
Het evenwichtsniveau in het algemeen model van de reële sfeer...........................................................................................62
De multiplicator in een open economie met overheid.............................................................................................................62

Les 16: het IS-LM-model (hoofdstuk 25)................................................................................................................................. 62
Inleiding..........................................................................................................................................................................................62
Intermezzo: het evenwicht op de geldmarkt..................................................................................................................................63
Het verband tussen de reële en de monetaire sfeer......................................................................................................................64
De IS-curve.....................................................................................................................................................................................64

Les 17: het IS-LM model (hoofdstuk 25).................................................................................................................................. 65
De LM-curve...................................................................................................................................................................................65
Het evenwicht in het IS-LM-schema...............................................................................................................................................65
Effect van toename van autonome investeringen.....................................................................................................................65
Effect van expansief fiscaal-budgettair beleid...........................................................................................................................66
Effect van expansief monetair beleid........................................................................................................................................67
De financiële crisis en de recessie van 2009 in het IS-LM-schema............................................................................................67
Het IS-LM-model en de aggregatieve vraagcurve (AV)..................................................................................................................68
De afleiding van de aggregatieve vraagcurve............................................................................................................................68
Verschuiving van de AV-curve....................................................................................................................................................68

Les 17: het aggregatieve aanbod (hoofdstuk 26)..................................................................................................................... 69
Specifieke kenmerken arbeidsmarkt..............................................................................................................................................69
Rol van vakbonden en werkgevers (sociale partners)...............................................................................................................69
Imperfecte informatie................................................................................................................................................................70
Loonrigiditeit.............................................................................................................................................................................70
Evenwicht op de arbeidsmarkt met vakbonden en prijszetters.....................................................................................................70
De onderhandelingscurve..........................................................................................................................................................70
De prijszettingscurve..................................................................................................................................................................71
Het macro-economisch evenwicht op de arbeidsmarkt...........................................................................................................71
De aggregatieve aanbodcurve.......................................................................................................................................................71
Afleiding van de AA-curve.........................................................................................................................................................72
Verschuivingen van de AA-curve...............................................................................................................................................73

Les 17: Het AV-AA model (hoofdstuk 27)................................................................................................................................ 73
Het AV-AA schema..........................................................................................................................................................................74
Vraagschokken (AV).......................................................................................................................................................................74
Aanbodschokken (AA)....................................................................................................................................................................74
Olieprijsschokken van jaren 70 in AV-AA-schema.....................................................................................................................74
Olieprijsschokken: drie nieuwe inzichten..................................................................................................................................75
Aanbodbeleid en structurele hervormingen..................................................................................................................................75
Structurele hervorming arbeids- en outputmarkten.................................................................................................................75

Table of contents

  1. 01 Les 1: wat is economie? (hoofdstuk 1) 5
    1. Definities en invalshoeken 5
    2. Een eenvoudige economische kringloop 5
    3. Welvaart en economische groei 6
  2. 02 Les 2: wat is economie? (hoofdstuk 1) 6
    1. Productiviteit als motor van onze welvaart 6
    2. Welvarender, maar niet gelukkiger? 10
  3. 03 Les 3: individuele rationaliteit en sociale interactie (hoofdstuk 2) 11
    1. Het individuele gedragsmodel: rationele keuze 11
    2. Individuele beslissingen en sociale interacties: speltheorie 11
    3. Bindende afspraken, sociale normen en overheidstussenkomst 14
  4. 04 Les 4: vraag en aanbod (hoofdstuk 3) 14
    1. De vraag als uitdrukking van bereidheid tot betalen 14
    2. Het aanbod als uitdrukking van marginale kosten 16
    3. Prijsvorming 17
    4. Verschuivingen van vraag en aanbod 18
  5. 05 Les 5: elasticiteiten en schokken (hoofdstuk 4) 19
    1. Eigen prijselasticiteit van vraag en aanbod 19
    2. De inkomenselasticiteit van de vraag 22
    3. De kruiselingse prijselasticiteit 23
  6. 06 Les 6: elasticiteit en schokken (hoofdstuk 4) 24
    1. De markt in werking 24
    2. Inkomens- en prijselasticiteiten voeden beleidskeuzes 25
  7. 07 Les 7: overheidsinterventie in het marktgebeuren (hoofdstuk 5) 26
    1. Prijsregulering 26
    2. Quota 27
    3. Indirecte belastingen en subsidies 27
    4. De woonbonus: een subsidie voor de koper? 30
  8. 08 Les 8: de onzichtbare hand? (Hoofdstuk 12) 31
    1. Inleiding 31
    2. Coördinatie en arbeidsverdeling 31
  9. 09 Les 9: de onzichtbare hand? (Hoofdstuk 12) 33
    1. Pareto-efficiëntie en verdeling 33
    2. Marktfalingen 37
    3. Overheid en markt 39
  10. 10 Les 10: publieke goederen en externe effecten (hoodstuk 13) 40
    1. Inleiding 40
    2. Publieke goederen 40
    3. Externe effecten 43
  11. 11 Les 11: verdeling (hoofdstuk 14) 46
    1. Inleiding 47
    2. Verdeling van wat? 47
  12. 12 Les 12: verdeling (Hoofdstuk 14) 48
    1. Personele verdeling 48
    2. Armoede 50
  13. 13 Les 13: macro-economische analyse: wat en waarom? (hoofdstuk 18) 51
    1. Een korte geschiedenis van de macro-economie 51
  14. 14 Les 13: het bbp als maatstaf van de economische activiteit (hoofdstuk 20) 52
    1. Nominaal en reëel bbp 53
    2. De link tussen nominaal en reëel bbp: de bbp-deflator 53
    3. Van niveau naar groei 54
    4. Groeicijfers als bril op wereld en geschiedenis 54
    5. Inflatie en nominale groei 55
    6. Groei van het bbp en welvaart 55
  15. 15 Les 14: de vraagzijde: de reële sfeer (hoofdstuk 24) 56
    1. Inleiding 56
    2. Relatie tussen verschillende macro-economische modellen 56
  16. 16 Les 15: de vraagzijde: reële sfeer (hoofdstuk 24) 57
    1. Een eenvoudig model: een gesloten economie zonder overheid 57
    2. Een realistischer model: een open economie met overheid 60
  17. 17 Les 16: het IS-LM-model (hoofdstuk 25) 62
    1. Inleiding 62
    2. Intermezzo: het evenwicht op de geldmarkt 63
    3. Het verband tussen de reële en de monetaire sfeer 64
    4. De IS-curve 64
  18. 18 Les 17: het IS-LM model (hoofdstuk 25) 65
    1. De LM-curve 65
    2. Het evenwicht in het IS-LM-schema 65
    3. Het IS-LM-model en de aggregatieve vraagcurve (AV) 68
  19. 19 Les 17: het aggregatieve aanbod (hoofdstuk 26) 69
    1. Specifieke kenmerken arbeidsmarkt 69
    2. Evenwicht op de arbeidsmarkt met vakbonden en prijszetters 70
    3. De aggregatieve aanbodcurve 71
  20. 20 Les 17: Het AV-AA model (hoofdstuk 27) 73
    1. Het AV-AA schema 74
    2. Vraagschokken (AV) 74
    3. Aanbodschokken (AA) 74
    4. Aanbodbeleid en structurele hervormingen 75
    5. AV-AA, inflatie en groei 75

Connected book
 image
Publisher: september 2017 ISBN: 9789462701090 Edition: 1

Document information

Study
Summarized whole book?
No
Which chapters are summarized?
1-5, 12-14, 18, 20, 24-27
Uploaded on
May 20, 2025
Number of pages
76
Written in
2024/2025
Type
Summary
$21.09

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Sold
8
Followers
0
Items
5
Last sold
3 months ago



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions