algemeen:
Humor is een vorm van mededogen met jezelf en met de ander. Het is ook een
manier van je verhouden tot de ander. Hoezeer je ook verschilt, als je samen kan
lachen, is er heel veel wat je verbindt.
kleine ondeugendheden die kenmerkend zijn voor hulpverleners of zorgdragers
● antipathie
● middelmatigheid
● hypocrisie
● woede
● ongehoorzaamheid
→ getuigen van ethisch engagement
→ geen ‘last’ meer ondervinden van hun kleine ondeugendheden →
onverschillig, compassiemoe
Antipathie= Sterk gevoel van afkeer of tegenstand
Antipathie kan de zorgrelatie bemoeilijken en een negatieve invloed hebben op
zowel de zorgverleners als de patiënten. Het kan leiden tot slechte communicatie,
verminderde zorgkwaliteit en een verstoord gevoel van vertrouwen. Het begrijpen
van de oorzaken van antipathie en het actief werken aan de verbetering van de
relatie is essentieel om de zorg zo effectief en empathisch mogelijk te houden.
Humor kan hierbij een belangrijk hulpmiddel zijn, aangezien het kan helpen om de
sfeer te verlichten, spanning te doorbreken en communicatie te verbeteren, zelfs
in situaties van antipathie.
Hypocrisie: Verwijst naar het verschil tussen iemands woorden en daden
Humor of masker als schild, waarmee ze zich van milde hypocrisie bedienen om
datgene te doen waar ze eigenlijk geen zin in hebben of waar ze grote moeite mee
hebben.
Vertragend= traagzaamheid= kleine luiheid
1
,Samenvatting Hoofdstuk 1: hartelijk hatelijk
hoe humor helpt bij anitpathie
humor helpt te ontspannen in de spanning die antipathie met zich mee brengt.
2 vragen dienen zich:
1. wanneer ‘werkt’ humor in gevallen als de zorgontvanger antipathie oproept?
2. hoe 'werkt' humor bij antipathie?
Antipathie= onberedeneerde afkeer jegens iemand, er zijn geen good vibrations in
de nabijheid van de ander maar wel koude rillingen.
Vaak is antipathie een oordeel over iemand dat in onze buik slaat
daarom is antipathie bij onze zorgverlener een taboe:
het is gebaseerd op subjectiviteit en willekeur, het hoort niet thuis in een
professionele omgang met zorgverleners.
antipathie kan verschillende ontstaansredenen hebben
● wordt soms opgewekt wanneer je professionaliteit in twijfel getrokken wordt
● onzekerheid → ervaring dreigt om te slaan in gevoelens van
antipathie
● een afknappen op uiterlijke kenmerken
● gevolg van tegenoverdracht: je associeert een persoon, gedrag of kenmerk
(onbewust) met een persoon of gebeurtenis uit het verleden die je als
onaangenaam hebt ervaren.
● de ander fungeert niet zelden als spiegel en ook in de hoedanigheid kan de
ander antipathie opwekken: je ziet je eigen schaduwkanten liever niet.
antipathie overvalt je tegen wil en dank.
humor helpt hulpverleners om spanning te kanaliseren en te relativeren → letterlijk
de spanning in en vanuit de zorgrelatie benaderen.
ontspannen ondank niet-weten hoe je verder moet:
Anitpathie is ook een menselijke reactie op zorgontvangers waar de hulpverleners
geen raad mee weet.
ontspannen ondank confrontatie met 'bevreemdende anderen’:
antipathie ontstaat waar hulpverleners, al hun expertise ten spijt, niet weten hoe ze
van betekenis kunnen zijn.
een variant: geconfronteerd worden met een ‘bevreemdende’ ander: met een
zorgontvanger die vreemd, ongebruikelijk en onbegrijpelijk gedrag stelt in de
zorgrelatie, gedrag dat hulpverleners uit hun ‘professioneel evenwicht’ en van hun à
propos brengt.
2
, in verbinding blijven met ‘bevreemdende’ anderen
humor helpt aan beide kanten van de zorgrelatie om het bevreemdende, datgene
wat door de ander als afstotelijk kan worden ervaren, toch een plaats te geven.
humor kan er soms zelf voor zorgen dat de zorgrelatie beter wordt.
soms is er voor humor een soort van intimiteit nodig.
Wanneer de hulpverlener de zorgontvanger onvoldoende kent, kan humo
intimiderend zijn. → humor drukt gevoelens weg.
De erkenning van de grijnslach
soms helpt humor helemaal niet op antipathie ruimte te geven en om te
zetten in een verbindende geste of een hartelijk moment. → grijnslach res
● inwendig
● uitwendig
Vanlaere legt uit dat humor in de zorg vaak als een taboe wordt beschouwd of als
iets dat niet gepast is. Toch stelt hij dat humor een cruciale rol speelt in de zorg, niet
alleen als middel om de zorgverlener zelf te ondersteunen, maar ook als een manier
om een band te creëren met patiënten die vaak in kwetsbare posities verkeren. Hij
benoemt humor als een manier om distantie te nemen van de zwaarte van de zorg,
zonder de ernst van de situatie te ontkennen.
Het eerste hoofdstuk onderzoekt ook het idee van "ondeugende zorg", een term die
Vanlaere introduceert om te verwijzen naar zorg waarbij humor en speelsheid op
een doordachte manier worden ingezet. Hij benadrukt dat "ondeugend" niet
gelijkstaat aan onprofessioneel gedrag, maar eerder een zekere vrijheid en
spontaniteit betekent binnen de professionele zorgpraktijk. Het gaat om zorg die niet
alleen technisch is, maar ook menselijke warmte, empathie en zelfs een beetje
speelsheid omvat.
3
Humor is een vorm van mededogen met jezelf en met de ander. Het is ook een
manier van je verhouden tot de ander. Hoezeer je ook verschilt, als je samen kan
lachen, is er heel veel wat je verbindt.
kleine ondeugendheden die kenmerkend zijn voor hulpverleners of zorgdragers
● antipathie
● middelmatigheid
● hypocrisie
● woede
● ongehoorzaamheid
→ getuigen van ethisch engagement
→ geen ‘last’ meer ondervinden van hun kleine ondeugendheden →
onverschillig, compassiemoe
Antipathie= Sterk gevoel van afkeer of tegenstand
Antipathie kan de zorgrelatie bemoeilijken en een negatieve invloed hebben op
zowel de zorgverleners als de patiënten. Het kan leiden tot slechte communicatie,
verminderde zorgkwaliteit en een verstoord gevoel van vertrouwen. Het begrijpen
van de oorzaken van antipathie en het actief werken aan de verbetering van de
relatie is essentieel om de zorg zo effectief en empathisch mogelijk te houden.
Humor kan hierbij een belangrijk hulpmiddel zijn, aangezien het kan helpen om de
sfeer te verlichten, spanning te doorbreken en communicatie te verbeteren, zelfs
in situaties van antipathie.
Hypocrisie: Verwijst naar het verschil tussen iemands woorden en daden
Humor of masker als schild, waarmee ze zich van milde hypocrisie bedienen om
datgene te doen waar ze eigenlijk geen zin in hebben of waar ze grote moeite mee
hebben.
Vertragend= traagzaamheid= kleine luiheid
1
,Samenvatting Hoofdstuk 1: hartelijk hatelijk
hoe humor helpt bij anitpathie
humor helpt te ontspannen in de spanning die antipathie met zich mee brengt.
2 vragen dienen zich:
1. wanneer ‘werkt’ humor in gevallen als de zorgontvanger antipathie oproept?
2. hoe 'werkt' humor bij antipathie?
Antipathie= onberedeneerde afkeer jegens iemand, er zijn geen good vibrations in
de nabijheid van de ander maar wel koude rillingen.
Vaak is antipathie een oordeel over iemand dat in onze buik slaat
daarom is antipathie bij onze zorgverlener een taboe:
het is gebaseerd op subjectiviteit en willekeur, het hoort niet thuis in een
professionele omgang met zorgverleners.
antipathie kan verschillende ontstaansredenen hebben
● wordt soms opgewekt wanneer je professionaliteit in twijfel getrokken wordt
● onzekerheid → ervaring dreigt om te slaan in gevoelens van
antipathie
● een afknappen op uiterlijke kenmerken
● gevolg van tegenoverdracht: je associeert een persoon, gedrag of kenmerk
(onbewust) met een persoon of gebeurtenis uit het verleden die je als
onaangenaam hebt ervaren.
● de ander fungeert niet zelden als spiegel en ook in de hoedanigheid kan de
ander antipathie opwekken: je ziet je eigen schaduwkanten liever niet.
antipathie overvalt je tegen wil en dank.
humor helpt hulpverleners om spanning te kanaliseren en te relativeren → letterlijk
de spanning in en vanuit de zorgrelatie benaderen.
ontspannen ondank niet-weten hoe je verder moet:
Anitpathie is ook een menselijke reactie op zorgontvangers waar de hulpverleners
geen raad mee weet.
ontspannen ondank confrontatie met 'bevreemdende anderen’:
antipathie ontstaat waar hulpverleners, al hun expertise ten spijt, niet weten hoe ze
van betekenis kunnen zijn.
een variant: geconfronteerd worden met een ‘bevreemdende’ ander: met een
zorgontvanger die vreemd, ongebruikelijk en onbegrijpelijk gedrag stelt in de
zorgrelatie, gedrag dat hulpverleners uit hun ‘professioneel evenwicht’ en van hun à
propos brengt.
2
, in verbinding blijven met ‘bevreemdende’ anderen
humor helpt aan beide kanten van de zorgrelatie om het bevreemdende, datgene
wat door de ander als afstotelijk kan worden ervaren, toch een plaats te geven.
humor kan er soms zelf voor zorgen dat de zorgrelatie beter wordt.
soms is er voor humor een soort van intimiteit nodig.
Wanneer de hulpverlener de zorgontvanger onvoldoende kent, kan humo
intimiderend zijn. → humor drukt gevoelens weg.
De erkenning van de grijnslach
soms helpt humor helemaal niet op antipathie ruimte te geven en om te
zetten in een verbindende geste of een hartelijk moment. → grijnslach res
● inwendig
● uitwendig
Vanlaere legt uit dat humor in de zorg vaak als een taboe wordt beschouwd of als
iets dat niet gepast is. Toch stelt hij dat humor een cruciale rol speelt in de zorg, niet
alleen als middel om de zorgverlener zelf te ondersteunen, maar ook als een manier
om een band te creëren met patiënten die vaak in kwetsbare posities verkeren. Hij
benoemt humor als een manier om distantie te nemen van de zwaarte van de zorg,
zonder de ernst van de situatie te ontkennen.
Het eerste hoofdstuk onderzoekt ook het idee van "ondeugende zorg", een term die
Vanlaere introduceert om te verwijzen naar zorg waarbij humor en speelsheid op
een doordachte manier worden ingezet. Hij benadrukt dat "ondeugend" niet
gelijkstaat aan onprofessioneel gedrag, maar eerder een zekere vrijheid en
spontaniteit betekent binnen de professionele zorgpraktijk. Het gaat om zorg die niet
alleen technisch is, maar ook menselijke warmte, empathie en zelfs een beetje
speelsheid omvat.
3
