VERBINTENISSENRECHT
SAMENVATTING
- Britt Weyts
Lenne Versmissen
,Inhoudsopgave
VERBINTENISSENRECHT SAMENVATTING.............................................................................................. 3
INLEIDENDE LES. ..................................................................................................................................... 3
DEEL 1: HET BEGRIP VERBINTENIS EN DE SOORTEN VERBINTENISSEN ................................................... 4
HOOFDSTUK 1: HET BEGRIP VERBINTENIS................................................................................................ 4
HOOFDSTUK 2: DE VERSCHILLENDE SOORTEN VERBINTENISSEN............................................................. 5
DEEL 2: DE BRONNEN EN GEVOLGEN VAN VERBINTENISSEN................................................................ 23
HOOFDSTUK 1: DE VERBINTENIS DOOR EENZIJDIGE WILSUITING ........................................................... 23
HOOFDSTUK 2: DE SCHIJN- OF VERTROUWENSLEER .............................................................................. 24
HOOFDSTUK 3: DE OVEREENKOMST: DEFINITIE EN SOORTEN ................................................................. 25
HOOFDSTUK 4: DE GRONDBEGINSELEN VAN HET CONTRACTENRECHT ................................................. 32
HOOFDSTUK 5: DE TOTSTANDKOMING VAN DE OVEREENKOMST ............................................................. 35
HOOFDSTUK 6: GELDIGHEIDSVEREISTEN VAN DE OVEREENKOMST ........................................................ 45
DEEL 3: DE GEVOLGEN VAN HET CONTRACT VOOR DE CONTRACTPARTIJEN.......................................... 61
HOOFSTUK 1: DE INTERPRETATIE EN DE UITVOERING TE GOEDER TROUW VAN HET CONTRACT............... 61
HOOFDSTUK 2: DE CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID ...................................................................... 70
HOOFDSTUK 3: SANCTIES BIJ CONTRACTBREUK..................................................................................... 79
HOOFDSTUK 4: GRONDEN EN GEVOLGEN VAN TENIETGAAN VAN OVEREENKOMSTEN ............................ 96
DEEL 4: GEVOLGEN VAN HET CONTRACT VOOR DERDEN.....................................................................106
HOOFDSTUK 1: ALGEMEEN .................................................................................................................. 106
HOOFDSTUK 2: ONDERSCHEID TUSSEN CONTRACTPARTIJEN EN DERDEN ........................................... 107
HOOFDSTUK 3: RELATIVITEIT VAN DE OBLIGATOIRE (INTERNE) GEVOLGEN ............................................ 108
HOOFDSTUK 4: TEGENWERPBAARHEID VAN DE EXTERNE GEVOLGEN................................................... 114
HOOFDSTUK 4: TEGENWERPELIJKHEID VAN DE EXTERNE GEVOLGEN ................................................... 117
DEEL 5: DE RECHTSFEITEN ................................................................................................................119
HOOFDSTUK 1: DE ZAAKWAARNEMING ................................................................................................ 120
HOOFDSTUK 2: DE ONVERSCHULDIGDE BETALING .............................................................................. 123
HOOFDSTUK 3: DE ONGERECHTVAARDIGDE VERRIJKING ..................................................................... 124
DEEL 6 OVERDRACHT VAN VERBINTENISSEN EN CONTRACTEN...........................................................127
HOOFDSTUK 1: DE OVERDRACHT (OF CESSIE) VAN SCHULDVORDERING ............................................. 128
HOOFDSTUK 2: SCHULD- EN CONTRACTOVERDRACHT ........................................................................ 132
DEEL 7: TENIETGAAN OF UITDOVEN VAN DE VERBINTENIS OF DE RECHTSVORDERING.........................135
HOOFDSTUK 1: NAKOMING VAN DE VERBINTENIS OF BETALING ........................................................... 135
1
, HOOFDSTUK 2: SCHULDVERNIEUWING ............................................................................................... 148
HOOFDSTUK 3: KWIJTSCHELDING VAN SCHULD, AFSTAND VAN RECHT EN RECHTSVERWERKING ......... 151
HOOFDSTUK 4: SCHULDVERGELIJKING ................................................................................................ 156
HOOFDSTUK 5: VERVAL DOOR VERDWIJNING VAN HET VOORWERP ..................................................... 159
HOOFDSTUK 6: SCHULDVERMENING (weinig relevant).......................................................................... 159
HOOFDSTUK 7: DE BEVRIJDENDE VERJARING ....................................................................................... 160
HOOFDSTUK 8: VERVAL VAN RECHT OF BEVOEGDHEID ........................................................................ 165
DEEL 8: HET BEWIJS...........................................................................................................................166
HOOFDSTUK 1: ALGEMEEN .................................................................................................................. 166
HOOFDSTUK 2: VOORWERP VAN HET BEWIJS ....................................................................................... 169
HOOFDSTUK 3: DE BEWIJSLAST............................................................................................................ 170
HOOFDSTUK 4: DE BEWIJSSTANDAARD ................................................................................................ 171
HOOFDSTUK 5: WETTELIJKE VERMOEDENS .......................................................................................... 172
HOOFDSTUK 6: DE TOELAATBAARHEID VAN DE BEWIJSMIDDELEN ........................................................ 172
HOOFDSTUK 7: DE BEWIJSMIDDELEN .................................................................................................. 175
2
, VERBINTENISSENRECHT SAMENVATTING
INLEIDENDE LES.
Waarover gaat het?
- Verbintenissenrecht is de “Moeder van het recht”
- Kern van het privaatrecht: regelt rechtsverhoudingen tussen individuen
(>< publiek recht: regelt rechtsverhoudingen tussen overheid en individuen)
Individu: titularis van subjectief recht (Natuurlijke P of RechtsP)
Bronnen van verbintenissen (Art. 5.3, eerste lid BW)
Rechtsfeit: Handeling waarbij men geen rechtsgevolgen had beoogd. (BCA)
Omvat:
- Verbintenissen uit eenzijdige en meerzijdige rechtshandelingen
- Verbintenissen uit rechtsfeiten: BCA (afzonderlijk vak)
- Oneigenlijke contracten (zaakwaarneming, onverschuldigde betaling en
ongerechtvaardigde verrijking)
Basisprincipes/doelstellingen (3)
1. “Pacta sunt servanda”
• = Bindende kracht van een overeenkomst
• M.h.o. op een efficiënt en rechtszeker verloop van het rechtsverkeer
• Feitenrechter mag zich niet zomaar mengen, hij is gebonden aan de
overeenkomst.
2. Contractsvrijheid
• Individuele vrijheid en autonomie (in beginsel)
Bijvoorbeeld: discriminatieverbod, niet zomaar weigeren om te contacteren
omdat hij een andere afkomst heeft.
3. Streven naar maatschappelijke rechtvaardigheid.
• Steunen op de wet wanneer nodig.
Van oud naar nieuw recht
Boek 5 BW is van toepassing op alle rechtshandelingen en rechtsfeiten die plaatsvinden na 1
januari 2023. Tenzij partijen anders bepalen, blijft het oude recht van toepassing op:
- De toekomstige gevolgen van rechtshandelingen en rechtsfeiten die hebben
plaatsgevonden voor 1 januari 2023.
- De rechtshandelingen en rechtsfeiten die hebben plaatsgevonden na 1 januari 2023 en
die betrekking hebben op een verbintenis ontstaan uit een rechtshandeling of rechtsfeit
die hebben plaatsgevonden voor 1 januari 2023.
Gevolg: oud en nieuw verbintenissenrecht zullen lange tijd naast elkaar bestaan!
3
SAMENVATTING
- Britt Weyts
Lenne Versmissen
,Inhoudsopgave
VERBINTENISSENRECHT SAMENVATTING.............................................................................................. 3
INLEIDENDE LES. ..................................................................................................................................... 3
DEEL 1: HET BEGRIP VERBINTENIS EN DE SOORTEN VERBINTENISSEN ................................................... 4
HOOFDSTUK 1: HET BEGRIP VERBINTENIS................................................................................................ 4
HOOFDSTUK 2: DE VERSCHILLENDE SOORTEN VERBINTENISSEN............................................................. 5
DEEL 2: DE BRONNEN EN GEVOLGEN VAN VERBINTENISSEN................................................................ 23
HOOFDSTUK 1: DE VERBINTENIS DOOR EENZIJDIGE WILSUITING ........................................................... 23
HOOFDSTUK 2: DE SCHIJN- OF VERTROUWENSLEER .............................................................................. 24
HOOFDSTUK 3: DE OVEREENKOMST: DEFINITIE EN SOORTEN ................................................................. 25
HOOFDSTUK 4: DE GRONDBEGINSELEN VAN HET CONTRACTENRECHT ................................................. 32
HOOFDSTUK 5: DE TOTSTANDKOMING VAN DE OVEREENKOMST ............................................................. 35
HOOFDSTUK 6: GELDIGHEIDSVEREISTEN VAN DE OVEREENKOMST ........................................................ 45
DEEL 3: DE GEVOLGEN VAN HET CONTRACT VOOR DE CONTRACTPARTIJEN.......................................... 61
HOOFSTUK 1: DE INTERPRETATIE EN DE UITVOERING TE GOEDER TROUW VAN HET CONTRACT............... 61
HOOFDSTUK 2: DE CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID ...................................................................... 70
HOOFDSTUK 3: SANCTIES BIJ CONTRACTBREUK..................................................................................... 79
HOOFDSTUK 4: GRONDEN EN GEVOLGEN VAN TENIETGAAN VAN OVEREENKOMSTEN ............................ 96
DEEL 4: GEVOLGEN VAN HET CONTRACT VOOR DERDEN.....................................................................106
HOOFDSTUK 1: ALGEMEEN .................................................................................................................. 106
HOOFDSTUK 2: ONDERSCHEID TUSSEN CONTRACTPARTIJEN EN DERDEN ........................................... 107
HOOFDSTUK 3: RELATIVITEIT VAN DE OBLIGATOIRE (INTERNE) GEVOLGEN ............................................ 108
HOOFDSTUK 4: TEGENWERPBAARHEID VAN DE EXTERNE GEVOLGEN................................................... 114
HOOFDSTUK 4: TEGENWERPELIJKHEID VAN DE EXTERNE GEVOLGEN ................................................... 117
DEEL 5: DE RECHTSFEITEN ................................................................................................................119
HOOFDSTUK 1: DE ZAAKWAARNEMING ................................................................................................ 120
HOOFDSTUK 2: DE ONVERSCHULDIGDE BETALING .............................................................................. 123
HOOFDSTUK 3: DE ONGERECHTVAARDIGDE VERRIJKING ..................................................................... 124
DEEL 6 OVERDRACHT VAN VERBINTENISSEN EN CONTRACTEN...........................................................127
HOOFDSTUK 1: DE OVERDRACHT (OF CESSIE) VAN SCHULDVORDERING ............................................. 128
HOOFDSTUK 2: SCHULD- EN CONTRACTOVERDRACHT ........................................................................ 132
DEEL 7: TENIETGAAN OF UITDOVEN VAN DE VERBINTENIS OF DE RECHTSVORDERING.........................135
HOOFDSTUK 1: NAKOMING VAN DE VERBINTENIS OF BETALING ........................................................... 135
1
, HOOFDSTUK 2: SCHULDVERNIEUWING ............................................................................................... 148
HOOFDSTUK 3: KWIJTSCHELDING VAN SCHULD, AFSTAND VAN RECHT EN RECHTSVERWERKING ......... 151
HOOFDSTUK 4: SCHULDVERGELIJKING ................................................................................................ 156
HOOFDSTUK 5: VERVAL DOOR VERDWIJNING VAN HET VOORWERP ..................................................... 159
HOOFDSTUK 6: SCHULDVERMENING (weinig relevant).......................................................................... 159
HOOFDSTUK 7: DE BEVRIJDENDE VERJARING ....................................................................................... 160
HOOFDSTUK 8: VERVAL VAN RECHT OF BEVOEGDHEID ........................................................................ 165
DEEL 8: HET BEWIJS...........................................................................................................................166
HOOFDSTUK 1: ALGEMEEN .................................................................................................................. 166
HOOFDSTUK 2: VOORWERP VAN HET BEWIJS ....................................................................................... 169
HOOFDSTUK 3: DE BEWIJSLAST............................................................................................................ 170
HOOFDSTUK 4: DE BEWIJSSTANDAARD ................................................................................................ 171
HOOFDSTUK 5: WETTELIJKE VERMOEDENS .......................................................................................... 172
HOOFDSTUK 6: DE TOELAATBAARHEID VAN DE BEWIJSMIDDELEN ........................................................ 172
HOOFDSTUK 7: DE BEWIJSMIDDELEN .................................................................................................. 175
2
, VERBINTENISSENRECHT SAMENVATTING
INLEIDENDE LES.
Waarover gaat het?
- Verbintenissenrecht is de “Moeder van het recht”
- Kern van het privaatrecht: regelt rechtsverhoudingen tussen individuen
(>< publiek recht: regelt rechtsverhoudingen tussen overheid en individuen)
Individu: titularis van subjectief recht (Natuurlijke P of RechtsP)
Bronnen van verbintenissen (Art. 5.3, eerste lid BW)
Rechtsfeit: Handeling waarbij men geen rechtsgevolgen had beoogd. (BCA)
Omvat:
- Verbintenissen uit eenzijdige en meerzijdige rechtshandelingen
- Verbintenissen uit rechtsfeiten: BCA (afzonderlijk vak)
- Oneigenlijke contracten (zaakwaarneming, onverschuldigde betaling en
ongerechtvaardigde verrijking)
Basisprincipes/doelstellingen (3)
1. “Pacta sunt servanda”
• = Bindende kracht van een overeenkomst
• M.h.o. op een efficiënt en rechtszeker verloop van het rechtsverkeer
• Feitenrechter mag zich niet zomaar mengen, hij is gebonden aan de
overeenkomst.
2. Contractsvrijheid
• Individuele vrijheid en autonomie (in beginsel)
Bijvoorbeeld: discriminatieverbod, niet zomaar weigeren om te contacteren
omdat hij een andere afkomst heeft.
3. Streven naar maatschappelijke rechtvaardigheid.
• Steunen op de wet wanneer nodig.
Van oud naar nieuw recht
Boek 5 BW is van toepassing op alle rechtshandelingen en rechtsfeiten die plaatsvinden na 1
januari 2023. Tenzij partijen anders bepalen, blijft het oude recht van toepassing op:
- De toekomstige gevolgen van rechtshandelingen en rechtsfeiten die hebben
plaatsgevonden voor 1 januari 2023.
- De rechtshandelingen en rechtsfeiten die hebben plaatsgevonden na 1 januari 2023 en
die betrekking hebben op een verbintenis ontstaan uit een rechtshandeling of rechtsfeit
die hebben plaatsgevonden voor 1 januari 2023.
Gevolg: oud en nieuw verbintenissenrecht zullen lange tijd naast elkaar bestaan!
3
