KINDERWENS 1
INHOUDSOPGAVE
1. gezondheidsdeterminanten .................................................................................................. 2
1.1 inleiding ..............................................................................................................................2
1.2 invloeden op gezondheids (Gzh), gzh-problemen = gzh determinanten ...................................3
1.3 intro: kijken naar gzhdeterminanten......................................................................................4
1.4 aan de slag met de oefencasus ............................................................................................8
2. fertiliteit van de man ............................................................................................................13
2.1 inleiding ............................................................................................................................ 13
2.2 mannelijke vruchtbaarheid ................................................................................................ 15
2.3 leeftijdsfactoren en conceptie............................................................................................ 20
3. fertiliteit van de vrouw .........................................................................................................28
3.1 inleiding ............................................................................................................................ 28
3.2 levenstijlfactoren en conceptie .......................................................................................... 30
4. kinderwens vanuit een psychologisch perspectief ................................................................46
4.1 kinderwens in ontwikkelingspsychologie ............................................................................ 46
4.2 kinderwens in transitieproces ............................................................................................ 46
4.3 aspecten van kinderwens .................................................................................................. 47
4.4 prenatale psychologie ....................................................................................................... 50
5. cyclusmonitoring ................................................................................................................51
5.1 menstruatiecyclus ............................................................................................................ 51
6. preconceptioneel consult ....................................................................................................60
6.1 beroepsprofiel vroedvrouw ................................................................................................ 60
6.2 Doel preconceptioneel consult .......................................................................................... 61
6.3 Preconceptieperiode ......................................................................................................... 62
6.4 doelgroep preconceptioneel consult .................................................................................. 63
6.5 inhoud preconceptioneel consult ....................................................................................... 63
7. // .................................................................................................. Error! Bookmark not defined.
1
,1. GEZONDHEIDSDETERMINANTEN
Les 1: 12/05/2025
Lector: Brigitte Bernaerts
1.1 INLEIDING
Zelf te verwerken les!
- De student analyseert een praktische casus, beoordeelt de risicofactoren kritisch
en ontleedt deze via het model van Lalonde.
- De student legt verbanden tussen gezonde levensstijl, risicofactoren en
kinderwens en koppelt hieraan adviezen (voor zowel vrouw als man)
Hoe aan de slag
- Voorbereiding lesmateriaal
• Leg klaar documenten uit DigitAP KW1
o Casus kinderwens
o Case Study: model van Lalonde om in te vullen
o Handboek B. Sassen, Gezondheidsbevordering en
zelfmanagement
▪ Hoofdstuk 2: gezondheidsmodellen p9-25
o Zet chat in TEAMS KW1 open
o Verwerken lesinhoud/ Casus uitwerken
• Lees vooraf de inhoud p9-p25
• Beantwoord vervolgens de vragen per dia in deze Ppt (zie paarse kleur)
• Formuleer je antwoorden op de vragen in de notitiepagina onder de dia.
• Vanaf dia 13 neem je de Casus kinderwens en model van Lalonde erbij en ga 1
voor 1 de 4 gedragsindicatoren invulling geven.
In het handboek vind je de antw oorden van de vragen in de dia’s terug.
2
,1.2 INVLOEDEN OP GEZONDHEIDS (GzH), GZH-PROBLEMEN = GzH
DETERMINANTEN
- Overzicht van wat GzH determinanten zijn
- Bekijk de vorm waarin ze voorkomen
- De percentages duiden aan in welke mate ze invloed hebben op gezondheid
• En gezondheidsproblemen kunnen veroorzaken
- Conclusie
• GeH determinanten geven inzicht en aanknopingspunten voor verbetering van
gezondheid
Door als zorgverlener een inzicht te krijgen in welke factoren of determinanten een
positieve en of negatieve invloed hebben op de gezondheid van de mens hoe beter we
als zorgverlener ook weten waarop we kunnen inzetten om de gezondheid stabiel te
houden of te verbeteren.
Preventie speelt zich af op verschillende niveau’s. hoe beter we inzetten op het gezond
houden van een lichaam, het eerste niveau van preventie hoe meer we
gezondheidsproblemen en ziekte kunnen voorkomen. Ook als vroedvrouw is het
belangrijk om inzicht te hebben in welke factoren een zwanger lichaam of een lichaam
dat zwanger wilt worden gezond houden. Hoe beter de zwangerschap kan verlopen of hoe
makkelijker iemand zwanger kan geraken.
3
, 1.3 INTRO: KIJKEN NAAR GzHDETERMINANTEN
- Verklaar begrip gezondheidsdeterminanten?
- Beantwoord onderstaande vragen door op te zoeken in het handboek.
- Noteer je antwoord onder de dia.
1. Wat zijn gezondheidsdeterminanten?
• Groepen factoren die een kader bieden om gezondheidsproblemen te
analyseren (Factoren die de gezondheid van mensen beïnvloeden, dit op
zowel een positieve als negatieve manier. Verklaren waarom sommige
mensen gezond zijn en andere niet. Ze vormen de basis voor
gezondheidsbevordering en preventie).
2. Waarop hebben ze invloed?
• Hebben invloed op de gezondheid van individuen en populaties.
3. Waartoe dienen ze?
• Vormen een leidraad voor het optimaliseren van gezondheidsproblemen,
inzicht krijgen in gezondheidsrisico’s en het verbeteren van de
(volks)gezondheid.
• Dienen om inzicht te krijgen in de oorzaken en beïnvloedende factoren van
gezondheid en ziekte. Helpen ons te begrijpen waarom sommige mensen
gezonder zijn dan anderen en waar interventies nodig of mogelijk zijn.
4. Welke 4 groepen GzH determinanten worden er in het handboek benoemd?
Endogenen determinanten, leefstijl & gedrag, fysieke en maatschappelijke
omgeving en medische zorg en preventie.
1) Endogene gezondheidsdeterminant: de fysiologische en psychische
factoren in de mens. (genetische aanleg, geslacht, leeftijd, aangeboren
aandoeningen, etc). meestal onveranderbaar/ niet beïnvloedbaar.
2) De gezondheidsdeterminant leefstijl & gedrag (gedragingen: voeding,
beweging, roken, alcohol, drugs, slaapgewoontes, stressmanagement, etc).
3) De exogene gezondheidsdeterminant: fysieke en sociale omgeving
(luchtkwaliteit, sociaal netwerk, inkomen, woon- en werkomstandigheden,
opleidingsniveau, etc).
4) De gezondheidsdeterminant medische zorg & preventie (toegang tot en
kwaliteit van zorg zoals: huisarts en specialist, vaccinaties,
gezondheidsvoorlichting, preventieprogramma’s).
4
INHOUDSOPGAVE
1. gezondheidsdeterminanten .................................................................................................. 2
1.1 inleiding ..............................................................................................................................2
1.2 invloeden op gezondheids (Gzh), gzh-problemen = gzh determinanten ...................................3
1.3 intro: kijken naar gzhdeterminanten......................................................................................4
1.4 aan de slag met de oefencasus ............................................................................................8
2. fertiliteit van de man ............................................................................................................13
2.1 inleiding ............................................................................................................................ 13
2.2 mannelijke vruchtbaarheid ................................................................................................ 15
2.3 leeftijdsfactoren en conceptie............................................................................................ 20
3. fertiliteit van de vrouw .........................................................................................................28
3.1 inleiding ............................................................................................................................ 28
3.2 levenstijlfactoren en conceptie .......................................................................................... 30
4. kinderwens vanuit een psychologisch perspectief ................................................................46
4.1 kinderwens in ontwikkelingspsychologie ............................................................................ 46
4.2 kinderwens in transitieproces ............................................................................................ 46
4.3 aspecten van kinderwens .................................................................................................. 47
4.4 prenatale psychologie ....................................................................................................... 50
5. cyclusmonitoring ................................................................................................................51
5.1 menstruatiecyclus ............................................................................................................ 51
6. preconceptioneel consult ....................................................................................................60
6.1 beroepsprofiel vroedvrouw ................................................................................................ 60
6.2 Doel preconceptioneel consult .......................................................................................... 61
6.3 Preconceptieperiode ......................................................................................................... 62
6.4 doelgroep preconceptioneel consult .................................................................................. 63
6.5 inhoud preconceptioneel consult ....................................................................................... 63
7. // .................................................................................................. Error! Bookmark not defined.
1
,1. GEZONDHEIDSDETERMINANTEN
Les 1: 12/05/2025
Lector: Brigitte Bernaerts
1.1 INLEIDING
Zelf te verwerken les!
- De student analyseert een praktische casus, beoordeelt de risicofactoren kritisch
en ontleedt deze via het model van Lalonde.
- De student legt verbanden tussen gezonde levensstijl, risicofactoren en
kinderwens en koppelt hieraan adviezen (voor zowel vrouw als man)
Hoe aan de slag
- Voorbereiding lesmateriaal
• Leg klaar documenten uit DigitAP KW1
o Casus kinderwens
o Case Study: model van Lalonde om in te vullen
o Handboek B. Sassen, Gezondheidsbevordering en
zelfmanagement
▪ Hoofdstuk 2: gezondheidsmodellen p9-25
o Zet chat in TEAMS KW1 open
o Verwerken lesinhoud/ Casus uitwerken
• Lees vooraf de inhoud p9-p25
• Beantwoord vervolgens de vragen per dia in deze Ppt (zie paarse kleur)
• Formuleer je antwoorden op de vragen in de notitiepagina onder de dia.
• Vanaf dia 13 neem je de Casus kinderwens en model van Lalonde erbij en ga 1
voor 1 de 4 gedragsindicatoren invulling geven.
In het handboek vind je de antw oorden van de vragen in de dia’s terug.
2
,1.2 INVLOEDEN OP GEZONDHEIDS (GzH), GZH-PROBLEMEN = GzH
DETERMINANTEN
- Overzicht van wat GzH determinanten zijn
- Bekijk de vorm waarin ze voorkomen
- De percentages duiden aan in welke mate ze invloed hebben op gezondheid
• En gezondheidsproblemen kunnen veroorzaken
- Conclusie
• GeH determinanten geven inzicht en aanknopingspunten voor verbetering van
gezondheid
Door als zorgverlener een inzicht te krijgen in welke factoren of determinanten een
positieve en of negatieve invloed hebben op de gezondheid van de mens hoe beter we
als zorgverlener ook weten waarop we kunnen inzetten om de gezondheid stabiel te
houden of te verbeteren.
Preventie speelt zich af op verschillende niveau’s. hoe beter we inzetten op het gezond
houden van een lichaam, het eerste niveau van preventie hoe meer we
gezondheidsproblemen en ziekte kunnen voorkomen. Ook als vroedvrouw is het
belangrijk om inzicht te hebben in welke factoren een zwanger lichaam of een lichaam
dat zwanger wilt worden gezond houden. Hoe beter de zwangerschap kan verlopen of hoe
makkelijker iemand zwanger kan geraken.
3
, 1.3 INTRO: KIJKEN NAAR GzHDETERMINANTEN
- Verklaar begrip gezondheidsdeterminanten?
- Beantwoord onderstaande vragen door op te zoeken in het handboek.
- Noteer je antwoord onder de dia.
1. Wat zijn gezondheidsdeterminanten?
• Groepen factoren die een kader bieden om gezondheidsproblemen te
analyseren (Factoren die de gezondheid van mensen beïnvloeden, dit op
zowel een positieve als negatieve manier. Verklaren waarom sommige
mensen gezond zijn en andere niet. Ze vormen de basis voor
gezondheidsbevordering en preventie).
2. Waarop hebben ze invloed?
• Hebben invloed op de gezondheid van individuen en populaties.
3. Waartoe dienen ze?
• Vormen een leidraad voor het optimaliseren van gezondheidsproblemen,
inzicht krijgen in gezondheidsrisico’s en het verbeteren van de
(volks)gezondheid.
• Dienen om inzicht te krijgen in de oorzaken en beïnvloedende factoren van
gezondheid en ziekte. Helpen ons te begrijpen waarom sommige mensen
gezonder zijn dan anderen en waar interventies nodig of mogelijk zijn.
4. Welke 4 groepen GzH determinanten worden er in het handboek benoemd?
Endogenen determinanten, leefstijl & gedrag, fysieke en maatschappelijke
omgeving en medische zorg en preventie.
1) Endogene gezondheidsdeterminant: de fysiologische en psychische
factoren in de mens. (genetische aanleg, geslacht, leeftijd, aangeboren
aandoeningen, etc). meestal onveranderbaar/ niet beïnvloedbaar.
2) De gezondheidsdeterminant leefstijl & gedrag (gedragingen: voeding,
beweging, roken, alcohol, drugs, slaapgewoontes, stressmanagement, etc).
3) De exogene gezondheidsdeterminant: fysieke en sociale omgeving
(luchtkwaliteit, sociaal netwerk, inkomen, woon- en werkomstandigheden,
opleidingsniveau, etc).
4) De gezondheidsdeterminant medische zorg & preventie (toegang tot en
kwaliteit van zorg zoals: huisarts en specialist, vaccinaties,
gezondheidsvoorlichting, preventieprogramma’s).
4
