BURGERLIJK PROCESRECHT 2025
LESSENSCHEMA BURGERLIJK PROCESRECHT
Data lessen BURGELIJK procesrecht (prof. Taelman)
Les 1; 10/02 PT
Les 2: 17/02 PT
Les 3: 24/02 PT
Les 4: 3/03 WVDB
Les 5: 10/03 PT
Les 6: 17/03 PT
Les 7: 24/03 WVDB
Les 8: 31/03 PT
Les 9: 22/04 PT
Les 10: 28/04 PT
Les 11: 29/04 PT
Les 12: 5/05 PT
Les 13: 6/05 PT
Les 14: 12/05 Extra
DEEL 1: INLEIDING
De eisende partij kiest er in een civiel proces voor om de procedure aan te gaan. De alternatieve methodes
(bemiddeling, arbitrage, collaboratief onderhandelen...) zijn vaak zinvoller en kunnen tot betere resultaten leiden
omdat je mee beslist hoe het conflict beëindigd wordt, terwijl je in de rechtbank je lot in handen legt van een
rechter. De rechter is gebonden door de rechtsregelen en deze zijn niet altijd op maat van elk conflict.
Wij hebben allemaal rechten. Rechten die in wetten zijn neergeschreven (vb. om contracten af te sluiten). In de
wet staan sancties opgenomen wanneer het contract niet wordt uitgevoerd zoals het zou uitgevoerd moet
worden.
Recht geeft aan mensen of rechtspersonen (subjecten die door de wet worden gecreëerd, vb. vereniging)
allerhande rechten toe. Daaraan zijn verplichtingen vastgekoppeld en als je niet doet wat er aan die recht
respectievelijk verplichtingen opgenomen staat dan kan je daarvoor gesanctioneerd worden.
1
,ACTUALITEIT
DUBBELINTERVIEW
- Hilde melotte = voorzitter hoge raad van jusitie (in leven geroepen door zaak Dutroux) =
- Peter callens: advocaat voorzitter van orde van vlaamse balies = de beroepsvereniging van advocaten waar
alle advocaten aan moeten verbonden moeten zijn
Statements:
- De advocatuur is als de kanarie in de mijn. Wij fungeren als een graadmeter voor hoe de maatschappij
functioneert.
• Prof zegt je moet zoveel mogelijk dispuut voor de rechter proberen vermijden: het is duur en onzeker
• Kanarie in de mijn waarschuwt voor gevaarlijke mijngas en advocatuur heeft ook bepaalde functie
van waarschuwen wat er niet goed loopt en wat er zou moeten veranderen.
- Het rechtssysteem moet dienen als een toegankelijk en effectief middel om mensen te helpen bij
het oplossen van hun juridische uitdagingen.
o Prof vindt dit een correcte stelling, maar vraagt zich af of België hier wel aan toe komt, zie
volgende twee puntjes
• Geen veroordelingen meer door het EHRM wegens gerechtelijke achterstand.
o België wordt regelmatig veroordeeld door Europees hof van de rechten van de mens
Vb. lange wachtrijen voor psychologische hulp (>6 maand) ➔ België is hier al vaak voor
veroordeeld
• In een rechtstaat is het belangrijk dat de rechter beslissingen neemt en dat deze ook daadwerkelijk
worden uitgevoerd.
o Rechtstaat dus overheid zou goede voorbeeld moeten geven. Als overheid daadwerkelijk
de beslissing van de rechterlijke macht zou respecteren.
Vb. Nicole de Moor: asielzoekers krijgen vaak niet (van de internationale rechtsregel) wat
hen krachtens die wetten toekomen. Belgische staat wordt veroordeeld om toch bed, bad
en brood te geven en als ze dat niet doet dan legt rechter een dwangsom op. Overheid
leeft niet na en dwangsom wordt uitgesproken, maar overheid betaalt niet.
Gerechtsdeurwaarder komt en die legt beslag op het koffiemachine (mag niet op
computers volgens continuïteit van de verzekering van de openbare dienst). dus eigenlijk
uitspraak wordt niet nageleefd
Federaal Regeerakkoord (1 februari 2025), p. 148: Het herstel van vertrouwen in het
rechtssysteem betekent dat overheden de rechtsstaat moeten respecteren.
- Justitie moet actief communiceren, zelfs over moeilijke onderwerpen. Dit kan alleen maar bijdragen aan een
verbeterd begrip en gezonde interactie. Het is van groot belang dat we extra inspanningen leveren om uit te
leggen hoe het rechtssysteem werkt. Het is belangrijk om te begrijpen dat magistraten, wanneer ze een
uitspraak doen in een zaak, alles wat ze te zeggen hebben in die uitspraak verwerken. Voor hen is het dan
‘Schluss’, het verhaal eindigt daar.
• Prof zegt belangrijk puntje
• Voorbeeld zaak van Sam Dia: honderden bladzijdes, maar niet iedereen leest dat en/of kan het
begrijpen. Rechter zou eigenlijk beter moeten communiceren op een bevatterlijke manier.
• Rechter die vonnis maakt moet alles in vonnis zeggen. De rechter kan niet achteraf onder geen enkel
2
, beding een toelichting of nadere verantwoording verstrekken op datgene wat hij in zijn vonnis heeft
geschreven.
• Federaal Regeerakkoord (1 februari 2025), p. 160: We maken Justitie mondiger, toegankelijker en
transparanter (…) door zeker in mediagevoelige zaken ervoor te zorgen dat justitie de motivatie van
haar vonnissen of arresten op een duidelijke en eenvoudige manier toelicht zodat deze voor elke
burger begrijpelijk zijn.
2. RECENTE ONTWIKKELINGEN EN BELANGRIJKE PIJNPUNTEN
- Vertrouwen van de burger in justitie
- Hertekening van het gerechtelijk landschap
- Werklastmeting – Autonomie
- Versnelling rechtspleging – Herwaardering eerste aanleg
- Digitalisering van justitie
- Sociaal statuut – Feminisering
1. VERTROUWEN VAN DE BURGER IN JUSTITITE
Is onze rechtspraak loterij? Collum die schrijft over dat hij zaken heeft gewonnen die hij eigenlijk niet mocht
winnen & omgekeerde gebeurd ook de kwaliteit van rechters in dit land is heel ongelijk: rechter kan uitspraken
conform het recht, of rechter waarbij rechtsregels niet juist worden toegepast of genegeerd. Hij zegt dat de
oplossing hiervoor digitalisering is: je kan meten hoelang een zaak duurt, welke richting een rechtszaak gaat,…
Vb. koppel heeft ruzie en ex vriend giet zwavelzuur in het gezicht van de vrouw. Voorafgaan aan drama had vrouw
herhaaldelijk bij de politie geklaagd en klacht neergelegd bij de politie. Politie had ondanks niks ondernomen. Na
de verminking start vrouw een burgerlijke procedure ikv een strafzaak. Twaalf jaar na de feiten zegt de rechtbank
van Luiks dat er geen oorzakelijk verband is tussen het feit dat gebeurd is en dat de politie geen preventieve
maatregelen heeft genomen: politie had niet kunnen voorkomen wat die man heeft gedaan. Mevrouw gaat in
beroep en hof van beroep beslist anders. Het staat absoluut niet vast dat indien er toch maatregelen waren
genomen, de politie het had kunnen voorkomen. Maar precies omdat we het niet weten heeft de vrouw wel een
kans verloren. Schadevergoeding zou 50% moeten zijn.
HvC zegt dat de rechter de wet niet goed heeft toegepast en verwijs naar hof van beroep Bxl. Schadevergoeding
zou 80% moeten zijn. Opnieuw zegt Hvc dat wet niet goed is toegepast en wordt opnieuw verwezen naar ander
hof die zegt dat schadevergoeding 100% moet zijn.
➔ moeilijk te voorspellen
Onderzoek doen naar waarom en hoe het komt dat rechters anders oordelen
3
, 1.1. JUSTITIEBAROMETER - HRJ
2002: 41% vertrouwen had in justitie ➔ heeft te maken met zaak dutroux, daarna is het verbeterd. Nu is het
ongeveer 55%.
4
LESSENSCHEMA BURGERLIJK PROCESRECHT
Data lessen BURGELIJK procesrecht (prof. Taelman)
Les 1; 10/02 PT
Les 2: 17/02 PT
Les 3: 24/02 PT
Les 4: 3/03 WVDB
Les 5: 10/03 PT
Les 6: 17/03 PT
Les 7: 24/03 WVDB
Les 8: 31/03 PT
Les 9: 22/04 PT
Les 10: 28/04 PT
Les 11: 29/04 PT
Les 12: 5/05 PT
Les 13: 6/05 PT
Les 14: 12/05 Extra
DEEL 1: INLEIDING
De eisende partij kiest er in een civiel proces voor om de procedure aan te gaan. De alternatieve methodes
(bemiddeling, arbitrage, collaboratief onderhandelen...) zijn vaak zinvoller en kunnen tot betere resultaten leiden
omdat je mee beslist hoe het conflict beëindigd wordt, terwijl je in de rechtbank je lot in handen legt van een
rechter. De rechter is gebonden door de rechtsregelen en deze zijn niet altijd op maat van elk conflict.
Wij hebben allemaal rechten. Rechten die in wetten zijn neergeschreven (vb. om contracten af te sluiten). In de
wet staan sancties opgenomen wanneer het contract niet wordt uitgevoerd zoals het zou uitgevoerd moet
worden.
Recht geeft aan mensen of rechtspersonen (subjecten die door de wet worden gecreëerd, vb. vereniging)
allerhande rechten toe. Daaraan zijn verplichtingen vastgekoppeld en als je niet doet wat er aan die recht
respectievelijk verplichtingen opgenomen staat dan kan je daarvoor gesanctioneerd worden.
1
,ACTUALITEIT
DUBBELINTERVIEW
- Hilde melotte = voorzitter hoge raad van jusitie (in leven geroepen door zaak Dutroux) =
- Peter callens: advocaat voorzitter van orde van vlaamse balies = de beroepsvereniging van advocaten waar
alle advocaten aan moeten verbonden moeten zijn
Statements:
- De advocatuur is als de kanarie in de mijn. Wij fungeren als een graadmeter voor hoe de maatschappij
functioneert.
• Prof zegt je moet zoveel mogelijk dispuut voor de rechter proberen vermijden: het is duur en onzeker
• Kanarie in de mijn waarschuwt voor gevaarlijke mijngas en advocatuur heeft ook bepaalde functie
van waarschuwen wat er niet goed loopt en wat er zou moeten veranderen.
- Het rechtssysteem moet dienen als een toegankelijk en effectief middel om mensen te helpen bij
het oplossen van hun juridische uitdagingen.
o Prof vindt dit een correcte stelling, maar vraagt zich af of België hier wel aan toe komt, zie
volgende twee puntjes
• Geen veroordelingen meer door het EHRM wegens gerechtelijke achterstand.
o België wordt regelmatig veroordeeld door Europees hof van de rechten van de mens
Vb. lange wachtrijen voor psychologische hulp (>6 maand) ➔ België is hier al vaak voor
veroordeeld
• In een rechtstaat is het belangrijk dat de rechter beslissingen neemt en dat deze ook daadwerkelijk
worden uitgevoerd.
o Rechtstaat dus overheid zou goede voorbeeld moeten geven. Als overheid daadwerkelijk
de beslissing van de rechterlijke macht zou respecteren.
Vb. Nicole de Moor: asielzoekers krijgen vaak niet (van de internationale rechtsregel) wat
hen krachtens die wetten toekomen. Belgische staat wordt veroordeeld om toch bed, bad
en brood te geven en als ze dat niet doet dan legt rechter een dwangsom op. Overheid
leeft niet na en dwangsom wordt uitgesproken, maar overheid betaalt niet.
Gerechtsdeurwaarder komt en die legt beslag op het koffiemachine (mag niet op
computers volgens continuïteit van de verzekering van de openbare dienst). dus eigenlijk
uitspraak wordt niet nageleefd
Federaal Regeerakkoord (1 februari 2025), p. 148: Het herstel van vertrouwen in het
rechtssysteem betekent dat overheden de rechtsstaat moeten respecteren.
- Justitie moet actief communiceren, zelfs over moeilijke onderwerpen. Dit kan alleen maar bijdragen aan een
verbeterd begrip en gezonde interactie. Het is van groot belang dat we extra inspanningen leveren om uit te
leggen hoe het rechtssysteem werkt. Het is belangrijk om te begrijpen dat magistraten, wanneer ze een
uitspraak doen in een zaak, alles wat ze te zeggen hebben in die uitspraak verwerken. Voor hen is het dan
‘Schluss’, het verhaal eindigt daar.
• Prof zegt belangrijk puntje
• Voorbeeld zaak van Sam Dia: honderden bladzijdes, maar niet iedereen leest dat en/of kan het
begrijpen. Rechter zou eigenlijk beter moeten communiceren op een bevatterlijke manier.
• Rechter die vonnis maakt moet alles in vonnis zeggen. De rechter kan niet achteraf onder geen enkel
2
, beding een toelichting of nadere verantwoording verstrekken op datgene wat hij in zijn vonnis heeft
geschreven.
• Federaal Regeerakkoord (1 februari 2025), p. 160: We maken Justitie mondiger, toegankelijker en
transparanter (…) door zeker in mediagevoelige zaken ervoor te zorgen dat justitie de motivatie van
haar vonnissen of arresten op een duidelijke en eenvoudige manier toelicht zodat deze voor elke
burger begrijpelijk zijn.
2. RECENTE ONTWIKKELINGEN EN BELANGRIJKE PIJNPUNTEN
- Vertrouwen van de burger in justitie
- Hertekening van het gerechtelijk landschap
- Werklastmeting – Autonomie
- Versnelling rechtspleging – Herwaardering eerste aanleg
- Digitalisering van justitie
- Sociaal statuut – Feminisering
1. VERTROUWEN VAN DE BURGER IN JUSTITITE
Is onze rechtspraak loterij? Collum die schrijft over dat hij zaken heeft gewonnen die hij eigenlijk niet mocht
winnen & omgekeerde gebeurd ook de kwaliteit van rechters in dit land is heel ongelijk: rechter kan uitspraken
conform het recht, of rechter waarbij rechtsregels niet juist worden toegepast of genegeerd. Hij zegt dat de
oplossing hiervoor digitalisering is: je kan meten hoelang een zaak duurt, welke richting een rechtszaak gaat,…
Vb. koppel heeft ruzie en ex vriend giet zwavelzuur in het gezicht van de vrouw. Voorafgaan aan drama had vrouw
herhaaldelijk bij de politie geklaagd en klacht neergelegd bij de politie. Politie had ondanks niks ondernomen. Na
de verminking start vrouw een burgerlijke procedure ikv een strafzaak. Twaalf jaar na de feiten zegt de rechtbank
van Luiks dat er geen oorzakelijk verband is tussen het feit dat gebeurd is en dat de politie geen preventieve
maatregelen heeft genomen: politie had niet kunnen voorkomen wat die man heeft gedaan. Mevrouw gaat in
beroep en hof van beroep beslist anders. Het staat absoluut niet vast dat indien er toch maatregelen waren
genomen, de politie het had kunnen voorkomen. Maar precies omdat we het niet weten heeft de vrouw wel een
kans verloren. Schadevergoeding zou 50% moeten zijn.
HvC zegt dat de rechter de wet niet goed heeft toegepast en verwijs naar hof van beroep Bxl. Schadevergoeding
zou 80% moeten zijn. Opnieuw zegt Hvc dat wet niet goed is toegepast en wordt opnieuw verwezen naar ander
hof die zegt dat schadevergoeding 100% moet zijn.
➔ moeilijk te voorspellen
Onderzoek doen naar waarom en hoe het komt dat rechters anders oordelen
3
, 1.1. JUSTITIEBAROMETER - HRJ
2002: 41% vertrouwen had in justitie ➔ heeft te maken met zaak dutroux, daarna is het verbeterd. Nu is het
ongeveer 55%.
4
