Basiseigenschappen van het leven op aarde:
Is gestructureerd
=> Organen-weefsels-cellen-celorganellen-macromoleculen-bouwstenen-atomen
Leven is in dynamisch evenwicht met de omgeving (wisselen stoffen uit met hun
omgeving)
=> organismen detecteren aanpassingen in hun omgeving en reageren gepast
Groeien en repliceren (vermeerderen)
HOOFDSTUK 1: inleiding
De celtheorie: historisch kader
• Robert Hooke (1665):
=> bouwde een microscoop (30x vergroting) en onderzocht dunne sneden van kurk
en zag kleine doosachtige vakjes die hem deed denken aan een honinggraat
=> gebruikte als eerste de term cel afgeleid van cellula (kamertje) maar dit waren
geen cellen maar zijn gevormd door de celwanden van dode plantencellen
• Antonie van Leeuwenhoek:
=> eerste die levende cellen observeerde
=> 300 x vergroting
MAAR 2 factoren beperkten verder begrip van cellen
1. Microscopen hadden gelimiteerde resoluties: het vermogen om kleine details te zien
2. Het was een tijd van observatie: er werd weinig tijd besteed aan het opschrijven van
ontdekkingen in de biologie
• Ca 1830: microscopen met twee lenzen: 1 die vergroot (oculair) en 1 die het beeld
creeerd (1 micrometer kan duidelijk gezien worden nu)
Conclusie door onderzoek met microscoop:
=> Robert Brown: elke plant bevat een afgeronde structuur die hij kern noemde
=> Matthias Schleiden: alle planten bestaan uit cellen en dat een embryonale plant
uit 1 enkele cel ontstaat
=> Theodor Schwann: alle dieren bestaan uit cellen
De Celtheorie
1. Alle organismen, alle leven bestaan uit één of meerdere cellen (T. Schwann)
2. De cel is the basiseenheid van het leven (T. Schwann)
Alle cellen ontstaan uit andere cellen (latijn: omnis cellula e cellula) (Rudolf Virchow)
=> de cel is niet enkel de basiseenheid van de structuur van organismen maar ook de
basiseenheid van voortplanting
, Diversiteit in vorm en grootte:
=> basisstructuur van alle cellen is min of meer hetzelfde
Vaak geeft de vorm en structuur aanwijzingen voor zijn functie
Diameter van cellen (10-50 micrometer)
Vele bacteriën passen in een zoogdiercel
Het ontstaan van de hedendaagse moleculaire celbiologie
• Cyto(hol vat => verwijst naar cel)logie: beschrijving van celstructuur en organellen
(optische technieken, microscopie)
• Biochemie: cellulaire structuur en functie
• Genetica: erfelijke informatie (DNA: drager genetische informatie => codeerd voor
eiwitten en RNA-moleculen die verantwoordelijk zijn voor de meeste functionele en
structurele kenmerken van cellen)
=> onafhankelijk ontstaan en zijn in elkaar verwikkeld geraakt
De cytologische streng
Hebben microscopen voor nodig => zien wat we met het blote oog niet kunnen zien
(membraangebonden structuren als een kern, mitochondria en chloroplasten)
Nodig om te zien:
Licht
Lens
Voorwerp waarop licht op gereflecteerd wordt
=> kleur: bepaalde golflengtes die gereflecteerd worden
Vergrootglas: alle stralen die voor het brandpunt liggen: vergroot
Resolutie: hoe ver moeten objecten gescheiden zijn om ze nog te kunnen zien
=> hoe kleiner de resolutielimiet, hoe groter het oplossend vermogen of het
vermogen om fijne details van structuur te zien
(blote oog: tot 0,2 millimeter, alles wat kleiner is zien we als 1 punt,
lichtmicroscoop: 0,25 micrometer)
Uitleg tekening: gelfbeweging tussen de mensen is analoog aan de golfvorm van
elektronen
=> gebruikt om te illustren wat het effect is van de grootte van een object en
zijn vermogen om om golfbewegingen te verstoren
=> hoe kleiner de bal, hoe minder die de golfbeweging zal verstoren
Als ze het touw sneller bewegen zal de golflengte kleiner zijn en zal de kleine bal die wel
verstoren
Beperking aan resolutie van lichtmicroscoop: om iets te zien moet je iets veranderen aan het
golven van het licht
Is gestructureerd
=> Organen-weefsels-cellen-celorganellen-macromoleculen-bouwstenen-atomen
Leven is in dynamisch evenwicht met de omgeving (wisselen stoffen uit met hun
omgeving)
=> organismen detecteren aanpassingen in hun omgeving en reageren gepast
Groeien en repliceren (vermeerderen)
HOOFDSTUK 1: inleiding
De celtheorie: historisch kader
• Robert Hooke (1665):
=> bouwde een microscoop (30x vergroting) en onderzocht dunne sneden van kurk
en zag kleine doosachtige vakjes die hem deed denken aan een honinggraat
=> gebruikte als eerste de term cel afgeleid van cellula (kamertje) maar dit waren
geen cellen maar zijn gevormd door de celwanden van dode plantencellen
• Antonie van Leeuwenhoek:
=> eerste die levende cellen observeerde
=> 300 x vergroting
MAAR 2 factoren beperkten verder begrip van cellen
1. Microscopen hadden gelimiteerde resoluties: het vermogen om kleine details te zien
2. Het was een tijd van observatie: er werd weinig tijd besteed aan het opschrijven van
ontdekkingen in de biologie
• Ca 1830: microscopen met twee lenzen: 1 die vergroot (oculair) en 1 die het beeld
creeerd (1 micrometer kan duidelijk gezien worden nu)
Conclusie door onderzoek met microscoop:
=> Robert Brown: elke plant bevat een afgeronde structuur die hij kern noemde
=> Matthias Schleiden: alle planten bestaan uit cellen en dat een embryonale plant
uit 1 enkele cel ontstaat
=> Theodor Schwann: alle dieren bestaan uit cellen
De Celtheorie
1. Alle organismen, alle leven bestaan uit één of meerdere cellen (T. Schwann)
2. De cel is the basiseenheid van het leven (T. Schwann)
Alle cellen ontstaan uit andere cellen (latijn: omnis cellula e cellula) (Rudolf Virchow)
=> de cel is niet enkel de basiseenheid van de structuur van organismen maar ook de
basiseenheid van voortplanting
, Diversiteit in vorm en grootte:
=> basisstructuur van alle cellen is min of meer hetzelfde
Vaak geeft de vorm en structuur aanwijzingen voor zijn functie
Diameter van cellen (10-50 micrometer)
Vele bacteriën passen in een zoogdiercel
Het ontstaan van de hedendaagse moleculaire celbiologie
• Cyto(hol vat => verwijst naar cel)logie: beschrijving van celstructuur en organellen
(optische technieken, microscopie)
• Biochemie: cellulaire structuur en functie
• Genetica: erfelijke informatie (DNA: drager genetische informatie => codeerd voor
eiwitten en RNA-moleculen die verantwoordelijk zijn voor de meeste functionele en
structurele kenmerken van cellen)
=> onafhankelijk ontstaan en zijn in elkaar verwikkeld geraakt
De cytologische streng
Hebben microscopen voor nodig => zien wat we met het blote oog niet kunnen zien
(membraangebonden structuren als een kern, mitochondria en chloroplasten)
Nodig om te zien:
Licht
Lens
Voorwerp waarop licht op gereflecteerd wordt
=> kleur: bepaalde golflengtes die gereflecteerd worden
Vergrootglas: alle stralen die voor het brandpunt liggen: vergroot
Resolutie: hoe ver moeten objecten gescheiden zijn om ze nog te kunnen zien
=> hoe kleiner de resolutielimiet, hoe groter het oplossend vermogen of het
vermogen om fijne details van structuur te zien
(blote oog: tot 0,2 millimeter, alles wat kleiner is zien we als 1 punt,
lichtmicroscoop: 0,25 micrometer)
Uitleg tekening: gelfbeweging tussen de mensen is analoog aan de golfvorm van
elektronen
=> gebruikt om te illustren wat het effect is van de grootte van een object en
zijn vermogen om om golfbewegingen te verstoren
=> hoe kleiner de bal, hoe minder die de golfbeweging zal verstoren
Als ze het touw sneller bewegen zal de golflengte kleiner zijn en zal de kleine bal die wel
verstoren
Beperking aan resolutie van lichtmicroscoop: om iets te zien moet je iets veranderen aan het
golven van het licht
