,1. lessen Allegaert
respiratoire adaptatie
transitie geboorte: foetus naar pasgeborene
o transitie: omschakeling foetus naar neonatus
o geboorte: kritiek moment
baby zelf vitale functies stabiliseren
o op gang komen ademhaling cruciaal: circulatoire veranderingen
o ademhaling
droogleggen longen
voor geboorte: slappe longblaasje gevuld met longvocht
na geboorte: open, opgeblazen longblaasjes gevuld met lucht
o longvocht moet verwijderd worden
1 ademhaling
ste
op gang komen door
o uitwendige prikkels
o inwendige prikkels
gelijkmatig openen alveolen: surfactant voorkomen platvallen longblaasjes
instellen regelmatig adempatroon: 30-60 x/min
overgang foetaal-neonataal
o aanpassingen respiratoir
structuele longontwikkeling
embryonaal: 0-7 weken
pseudoglandulair: 8-16 weken
canaliculair: 17-26 weken
sacculair: 24-35 weken
alveolair: 36 weken - 5 jaar
normale alveolaire anatomie
type I: fijn/dun, diffusie
type II: essentieel voor surfactant
aanmaak/recyclage en circulatie
longvocht secretie
longvocht resorptie
belangrijk voor neonatale aanpassing
o type II
foetaal: zout oppompen voor groei alveolen
neonataal: zout en water wegpompen
vochtresorptie tijdens arbeid en partus
o meer ademhalingproblemen na sectio en pretermen
afhankelijk van activatie Na-kanalen, met secundair water
activatie is hormoon-dependent
Na resorptie, klaring via bloed- en lymfevaten
vertraagde longdrainage resulteert in respiratoire adaptatie beelden
surfactant synthese
geproduceerd door type II alveolaire epitheliale cellen
samenstelling
o fosfolipiden: 84%
fosfatidylcholine
fosfatidylglycerol
o surfactant proteïnen: 8%
SP-A: afweermechanismen
SP-B: oppervlaktespanning verlagend
, SP-C: faciliteert SP-B functie
SP-D: afweermechanismen
o neutrale lipiden: 8%
surfactant secretie
synthese endoplasmatisch reticulum
verpakt golgi apparaat: lameral bodies
secretie exocytose
secretie onder hormonale sturing
dynamiek 1ste ademhalingen
noodzaak hogere negatieve druk
o atelectase alveoli
o noodzaak vochtresportie
openen alveoli
o alveolaire pO2 stijgt
o zorgt voor surfactant secretie
vasodilatatie longvaten
o anatomisch-fysisch
o vrijzetting vasodilatoren
o aanpassingen circulatoir
voor geboorte
weinig bloed naar longen: placenta zorgt voor gasuitwisseling
o longbloedvaten in vasoconstrictie
weinig bloedtoevoer naar longen
o foramen ovale: bloedstroom rechter naar linker atrium
o ductus botalli: bloedstroom truncus pulmonalis naar aorta
o vermening zuurstofarm en zuurstofrijk bloed: foetus leeft in relatieve
hypoxie
bescherming tegen hypoxie
o hoog hemoglobinegehalte: hogere zuurstoftransportcapaciteit
o hoog foetaal hartritme: 120 bpm, snelle doorbloeding organen
wijzigingen na geboorte
toename longcirculatie
o veel bloed naar longen: vasodilatatie longarteries tgv meer O2-spanning in
bloed
sluiten foramen ovale
o meer bloed naar longen: vanuit longen bloed naar linker atrium
hogere druk linker atrium: sluiting
sluiten open ductus botalli
o sluiting oiv stijging O2-spanning bloed: gladde spiercellen wand ductus
botalli trekken samen
vasoconstrictie ductuswand
o initieel: 24-48u, vasocontrictie, nog omkeerbaar
o later: fibrose tussen dag 2-14, definitieve sluiting
afklemmen/sluiten navelvaten
o 2 navelarteries trekken samen oiv stijging O2-concentratie bloed
o 1 navelvene tromboseert
o klem op navel: afsluiting
pathologie
peristeren foetale shunts
o patent ductus arteriosus
overcicrulatie long
, linker-rechter shunt
o patent foramen ovale
ademhalingsproblemen pasgeborene
o ademhalingssymptomen: niet altijd teken longproblemen
o ademlast bij pasgeborene
symptomen
tachypnee: > 60 x/min
retractie
o borstkas bewegingen
o suprasternaal, intercostaal, subcostaal
o compliantie borstkas versus long
neusvleugelen: reflex gedrag
o bij inademen
cyanose
o blauw verkleuring: mucosa
o toename % deoxy-hemoglobine
kreunen
o hoorbare ademhaling
o meer druk om functionele residuele capaciteit te bewaren
o sluiten stembanden
o bij uitademen/expiratie
slecht drinkgedrag
te stil gedrag
oorzaken
respiratoir
o a term
transient tachypnee: door slechte longdrainage
pneumonie
aspiratie syndromen
pneumothorax
pulmonaire hypoplasie
pleura-uitstorting
luchtwegafwijkingen
o preterm
hyaliene membraan ziekte: tekort surfactant
pneumonie
longbloeding
luchtleksyndromen
pulmonaire hypoplasie
bronchopulmonale dysplasie
niet-respiratoir
o temperatuur: onderkoeling
o hartafwijkingen
o CSZ afwijkingen
o sepsis
o ernstige anemia
o polycytemie
o choanale atresie
o Pierre Robbins sequens
o tracheo-oesophagale fistel
o mediastinale massa’s
respiratoire adaptatie
transitie geboorte: foetus naar pasgeborene
o transitie: omschakeling foetus naar neonatus
o geboorte: kritiek moment
baby zelf vitale functies stabiliseren
o op gang komen ademhaling cruciaal: circulatoire veranderingen
o ademhaling
droogleggen longen
voor geboorte: slappe longblaasje gevuld met longvocht
na geboorte: open, opgeblazen longblaasjes gevuld met lucht
o longvocht moet verwijderd worden
1 ademhaling
ste
op gang komen door
o uitwendige prikkels
o inwendige prikkels
gelijkmatig openen alveolen: surfactant voorkomen platvallen longblaasjes
instellen regelmatig adempatroon: 30-60 x/min
overgang foetaal-neonataal
o aanpassingen respiratoir
structuele longontwikkeling
embryonaal: 0-7 weken
pseudoglandulair: 8-16 weken
canaliculair: 17-26 weken
sacculair: 24-35 weken
alveolair: 36 weken - 5 jaar
normale alveolaire anatomie
type I: fijn/dun, diffusie
type II: essentieel voor surfactant
aanmaak/recyclage en circulatie
longvocht secretie
longvocht resorptie
belangrijk voor neonatale aanpassing
o type II
foetaal: zout oppompen voor groei alveolen
neonataal: zout en water wegpompen
vochtresorptie tijdens arbeid en partus
o meer ademhalingproblemen na sectio en pretermen
afhankelijk van activatie Na-kanalen, met secundair water
activatie is hormoon-dependent
Na resorptie, klaring via bloed- en lymfevaten
vertraagde longdrainage resulteert in respiratoire adaptatie beelden
surfactant synthese
geproduceerd door type II alveolaire epitheliale cellen
samenstelling
o fosfolipiden: 84%
fosfatidylcholine
fosfatidylglycerol
o surfactant proteïnen: 8%
SP-A: afweermechanismen
SP-B: oppervlaktespanning verlagend
, SP-C: faciliteert SP-B functie
SP-D: afweermechanismen
o neutrale lipiden: 8%
surfactant secretie
synthese endoplasmatisch reticulum
verpakt golgi apparaat: lameral bodies
secretie exocytose
secretie onder hormonale sturing
dynamiek 1ste ademhalingen
noodzaak hogere negatieve druk
o atelectase alveoli
o noodzaak vochtresportie
openen alveoli
o alveolaire pO2 stijgt
o zorgt voor surfactant secretie
vasodilatatie longvaten
o anatomisch-fysisch
o vrijzetting vasodilatoren
o aanpassingen circulatoir
voor geboorte
weinig bloed naar longen: placenta zorgt voor gasuitwisseling
o longbloedvaten in vasoconstrictie
weinig bloedtoevoer naar longen
o foramen ovale: bloedstroom rechter naar linker atrium
o ductus botalli: bloedstroom truncus pulmonalis naar aorta
o vermening zuurstofarm en zuurstofrijk bloed: foetus leeft in relatieve
hypoxie
bescherming tegen hypoxie
o hoog hemoglobinegehalte: hogere zuurstoftransportcapaciteit
o hoog foetaal hartritme: 120 bpm, snelle doorbloeding organen
wijzigingen na geboorte
toename longcirculatie
o veel bloed naar longen: vasodilatatie longarteries tgv meer O2-spanning in
bloed
sluiten foramen ovale
o meer bloed naar longen: vanuit longen bloed naar linker atrium
hogere druk linker atrium: sluiting
sluiten open ductus botalli
o sluiting oiv stijging O2-spanning bloed: gladde spiercellen wand ductus
botalli trekken samen
vasoconstrictie ductuswand
o initieel: 24-48u, vasocontrictie, nog omkeerbaar
o later: fibrose tussen dag 2-14, definitieve sluiting
afklemmen/sluiten navelvaten
o 2 navelarteries trekken samen oiv stijging O2-concentratie bloed
o 1 navelvene tromboseert
o klem op navel: afsluiting
pathologie
peristeren foetale shunts
o patent ductus arteriosus
overcicrulatie long
, linker-rechter shunt
o patent foramen ovale
ademhalingsproblemen pasgeborene
o ademhalingssymptomen: niet altijd teken longproblemen
o ademlast bij pasgeborene
symptomen
tachypnee: > 60 x/min
retractie
o borstkas bewegingen
o suprasternaal, intercostaal, subcostaal
o compliantie borstkas versus long
neusvleugelen: reflex gedrag
o bij inademen
cyanose
o blauw verkleuring: mucosa
o toename % deoxy-hemoglobine
kreunen
o hoorbare ademhaling
o meer druk om functionele residuele capaciteit te bewaren
o sluiten stembanden
o bij uitademen/expiratie
slecht drinkgedrag
te stil gedrag
oorzaken
respiratoir
o a term
transient tachypnee: door slechte longdrainage
pneumonie
aspiratie syndromen
pneumothorax
pulmonaire hypoplasie
pleura-uitstorting
luchtwegafwijkingen
o preterm
hyaliene membraan ziekte: tekort surfactant
pneumonie
longbloeding
luchtleksyndromen
pulmonaire hypoplasie
bronchopulmonale dysplasie
niet-respiratoir
o temperatuur: onderkoeling
o hartafwijkingen
o CSZ afwijkingen
o sepsis
o ernstige anemia
o polycytemie
o choanale atresie
o Pierre Robbins sequens
o tracheo-oesophagale fistel
o mediastinale massa’s