2024
2025
EMBRYOLOGIE &
TERATOLOGIE
Deel 5: vruchtvliezen
en placenta
3E BACHELOR
,273
, HOOFDSTUK 13: ALGEMEEN
SCHEMA VAN
VRUCHTVLIEZEN EN
PLACENTA
A. INLEIDING
1. Vroege Voeding van het Embryo:
• Beperkte Dooier:
o Zoogdierenembryo's hebben na de bevruchting slechts een minimale hoeveelheid dooier.
• Maternale Voeding:
o Ze zijn zeer vroeg in de ontwikkeling afhankelijk van de aanvoer van voedingsstoffen door de
moeder.
• Histiotrofe Voeding:
o In de eerste fase ontvangen embryo's essentiële stoffen via histiotrofe voeding.
o Histiotrofe voeding, ook wel baarmoedermelk genoemd, is het secreet van de
baarmoederklieren.
o Trofoblastcellen van de vrucht nemen dit secreet op via fagocytose en pinocytose.
• Tijdelijke Situatie:
o Deze situatie zonder bloedcirculatie is slechts tijdelijk.
o Naarmate het embryo groter wordt, is een efficiënter systeem nodig.
2. Hemotrofe Voeding en Placenta Vorming:
• Hemotrofe Voeding:
o Een systeem gebaseerd op de uitwisseling van stoffen tussen het bloed van de
moeder en de vrucht.
• Basisvoorwaarden:
o Implantatie:
▪ Het embryo, dat aanvankelijk vrij beweegt in de vrouwelijke geslachtstractus, moet
contact maken met de baarmoederwand en zich daaraan vasthechten.
▪ Dit proces verloopt bij huisdieren geleidelijk.
o Vruchtvliezen:
▪ Een deel van de cellen en weefsels van de vrucht vormt de contactplaatsen met het
moederdier.
▪ De vruchtvliezen spelen hierbij een belangrijke rol en vervullen ook andere functies.
274
, o Nauwe Interactie:
▪ Hemotrofe voeding vereist een nauwe interactie tussen moeder en vrucht.
▪ Op de uitwisselingsplaatsen ondergaan zowel foetaal als maternaal weefsel
morfologische en fysiologische veranderingen → placenta
o Placenta:
▪ De specifieke interactiezone tussen moeder en vrucht, vaak macroscopisch
zichtbaar, wordt de placenta genoemd.
3. Vruchtvliezen bij Vogels en Reptielen:
• Geen Implantatie of Placenta:
o Bij vogels en reptielen, waar de embryonale ontwikkeling in het ei plaatsvindt, is er
geen sprake van implantatie of placentavorming.
• Sterke Ontwikkeling Vruchtvliezen:
o Dit betekent niet dat de vruchtvliezen minder ontwikkeld zijn.
o De ontwikkeling van vruchtvliezen bij vogels en reptielen is morfologisch en
functioneel bijna identiek aan die bij zoogdieren.
• Algemeen Ontwikkelingsschema:
o Het algemeen ontwikkelingsschema is toepasbaar op zowel zoogdieren vogels als reptielen.
275
2025
EMBRYOLOGIE &
TERATOLOGIE
Deel 5: vruchtvliezen
en placenta
3E BACHELOR
,273
, HOOFDSTUK 13: ALGEMEEN
SCHEMA VAN
VRUCHTVLIEZEN EN
PLACENTA
A. INLEIDING
1. Vroege Voeding van het Embryo:
• Beperkte Dooier:
o Zoogdierenembryo's hebben na de bevruchting slechts een minimale hoeveelheid dooier.
• Maternale Voeding:
o Ze zijn zeer vroeg in de ontwikkeling afhankelijk van de aanvoer van voedingsstoffen door de
moeder.
• Histiotrofe Voeding:
o In de eerste fase ontvangen embryo's essentiële stoffen via histiotrofe voeding.
o Histiotrofe voeding, ook wel baarmoedermelk genoemd, is het secreet van de
baarmoederklieren.
o Trofoblastcellen van de vrucht nemen dit secreet op via fagocytose en pinocytose.
• Tijdelijke Situatie:
o Deze situatie zonder bloedcirculatie is slechts tijdelijk.
o Naarmate het embryo groter wordt, is een efficiënter systeem nodig.
2. Hemotrofe Voeding en Placenta Vorming:
• Hemotrofe Voeding:
o Een systeem gebaseerd op de uitwisseling van stoffen tussen het bloed van de
moeder en de vrucht.
• Basisvoorwaarden:
o Implantatie:
▪ Het embryo, dat aanvankelijk vrij beweegt in de vrouwelijke geslachtstractus, moet
contact maken met de baarmoederwand en zich daaraan vasthechten.
▪ Dit proces verloopt bij huisdieren geleidelijk.
o Vruchtvliezen:
▪ Een deel van de cellen en weefsels van de vrucht vormt de contactplaatsen met het
moederdier.
▪ De vruchtvliezen spelen hierbij een belangrijke rol en vervullen ook andere functies.
274
, o Nauwe Interactie:
▪ Hemotrofe voeding vereist een nauwe interactie tussen moeder en vrucht.
▪ Op de uitwisselingsplaatsen ondergaan zowel foetaal als maternaal weefsel
morfologische en fysiologische veranderingen → placenta
o Placenta:
▪ De specifieke interactiezone tussen moeder en vrucht, vaak macroscopisch
zichtbaar, wordt de placenta genoemd.
3. Vruchtvliezen bij Vogels en Reptielen:
• Geen Implantatie of Placenta:
o Bij vogels en reptielen, waar de embryonale ontwikkeling in het ei plaatsvindt, is er
geen sprake van implantatie of placentavorming.
• Sterke Ontwikkeling Vruchtvliezen:
o Dit betekent niet dat de vruchtvliezen minder ontwikkeld zijn.
o De ontwikkeling van vruchtvliezen bij vogels en reptielen is morfologisch en
functioneel bijna identiek aan die bij zoogdieren.
• Algemeen Ontwikkelingsschema:
o Het algemeen ontwikkelingsschema is toepasbaar op zowel zoogdieren vogels als reptielen.
275
