Geestelijke gezondheidszorg Eva Rogiest
LES 1: GGZ IN DE OPLEIDING
- Visie ontwikkelen over ggz
- Invloed van ggz op andere domeinen: wonen, hogere eisen in onze SA over het
pychosociaal functioneren, werken
- Iedereen heeft er op één of andere manier mee te maken: in professionele en
privé contexten
INLEIDING
- 1/3 mensen zal in zijn leven te maken krijgen met een psychische ziekte.
- In 1 jaar kampen 700.000 mensen met een psychisch probleem.
- Slechts 1/10 personen wordt doorverwezen naar gespecialiseerde hulp.
- 8/10 van de psychiatrische stoornissen valt onder de noemer 'angst, depressie, of
stress gerelateerde problemen’.
- België staat in Europa in de top 3 zelfmoord.
- België is wereldwijd koploper in het opnemen van patiënten in psychiatrische
instellingen.
- 15% van de min 16-jarigen heeft matige psychische of gedragsproblemen.
- Maar liefst 300.000 Vlamingen beleven
minstens één keer een depressie.
“ Mensen met psychosche klachten kunnen systematisch op minder goede zorg rekenen
dan mensen die een lichamelijke probleem hebben, dat is muur discriminatie” =
Psychiater Kristen Quatthoor
1 op de 5 volwassen Vlamingen heeft ernstige psychische problemen.
KORTE TERUGBLIK IN DE GESCHIEDENIS
KRANKZINNIGEN:
- Psychiatrie ontstaat pas op het einde van de 18e eeuw
- 1200 oprichting van dolhuizen
o Waren zoals menselijke zooën, eten werd door een klein schap gegeven,
mensen konen op bezoek gaan.
o Eerste dokhuis was in België
Werden opgesloten omdat ze als criminelen werden gezien
Er was geen behandeling
BELANGRIJKE FIGUREN:
- Dr. William Battie
o Ze werden verzorgd en verpleegt, geen behandelingen
- Dr. Vincenzo Chiarugi
o Gebruik maken van bepaalde handelingen (muziek)
- Dr. Philippe Pinel
o Mensen behandelen als mensen en niet als dieren (menselijkheid)
o Opkomst van dwangbuizen
1
,Geestelijke gezondheidszorg Eva Rogiest
o Op zoek gegaan naar wat de oorzaak zou kunnen en hoe kunnen we die
meer vorm geven
- België Dr. Joseph Guislain en Kannunik Jozef Triest
o Ideeën van Pinel volgen, meer menselijkheid
o Geld krijgen van de katholieke kerk
o Stond buiten de stadspoorten
o Concept ‘ horen niet in onze samenleving’
3 BELANRIJKE PERIODE IN DE EVOLUTIE VAN DE GGZ IN BELGIË
1. Tot 1950
o Asielen (criminelen)
o Ministerie van Justitie
Verantwoordelijk voor alles
o Ver van steden en dorpen
o Controle i.p.v. behandeling
2. Tot 1999
o Afbouw asielen (mensen)
o Ministerie van Volkgezondheid – medische controle/sociale rehabilitatie
o Wettelijke en financieel kader wordt uigebouwd
o Ende ’80 patiëntenvereniging
o 1989 het Rapport Groot
Leidde tot 2 hervormingen
1990 de eerste reconversie
o Doelgroepgericht werken
1999 de tweede reconversie
o Afbouw redisentele zorg, stijging van ambulante zorg
3. 21 eeuw
ste
o Centraliseren van de ambulante werkingen
o Vermaatschappelijking van de zorg art. 107
o Aanpak van vergeten deelwerkingen
Jeugdpsychiatrie
Internering
De rechter kan u interneren als u een misdrijf pleeft en een
psychische stoornis of mentale beperking hebt waardoor u
onvoldoende controlen hebt over uw acties
Wachtlijsten
VISIES OP GGZ
VERSCHILLENDE VERKLARINGSMODELLEN
3 modellen:
1. Biologisch/medisch
o Medicamenteuze behandeling
2. Psychologisch
o Freud (trauma’s, driften..)
3. Sociaal model
2
,Geestelijke gezondheidszorg Eva Rogiest
o Maatschappelijke context, opvoeding, omgeving..)
Vandaag: bio/medisch – psyccho – sociaal model (beetje hoop hierdoor omdat het niet
alleen aan de persoon ligt maar ook aan de context, erfelijkheid… )
DEFINIËRING GGZ EN HET BEGRIP WELZIJN
WHO: gezondheid is het vermogen op zicht aan te passen en een eigen regie te voeren,
in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven
Definitie van Federale Diensten voor Geestelijkhe Gezongheidszorg (FDGG):
individu/samenleving
MENSEN MET EEN PSYCHISCHE KWETSBAARHEID
Psychische problemen – klachten
- Verandering in denken, voelen, gedrage, relaties…
- Persoon hinderen in het dagelijks leven als ongewest ervaren door de omgeving
- Iedereen heeft psychische klachten of angstige gevoeldens
Psychische/pscyhiatrische stoornis
- Klachten ernstiger worden, voortdurend en langdurig aanwezig
- Negatieve effecten op het functionelen op verschillende levensdomeinen
- Sociale rollen staan zwaar onder druk
- In een psychiatrisch classificatiesysteem staan
DIAGNOSEN EN CLASSIFICATIE
Diagnose:
- Het beschrijven van de klachten en symptomen
- Onderzoek naar de factoren die de klachten hebben veroorzaakt of in stand
houden
Classificatie:
- In categorieën van ziektebeelden
- Symptomen (definitie, kenmerken, aantal)
Classificatiesystemen:
- DSM
- ICD
Kritiek:
- Medische denken staat centraal, niet sociaal denken
- Classificeren is cultuurgevoelig
- Onduidelijke grenzen
- Weining oog voor complexiteit ziektebeeld
- Weinig oog voor uniciteit persoon
3
, Geestelijke gezondheidszorg Eva Rogiest
- Rechtreekse band tussen commissie en farmaceutische industrie
Rol sw’r:
- Niet meegaan in de diagnose taal cliënt & familie
- Inzetten op kwaliteit sw = breed en inclusief kijken, denken, spreken
- NIVEA principe
o Niet invullen voor een ander
- BG/privacy
Experimenten David Rosenhan- als je vanuit een medische bril kijkt naar gedrag is de
kans groot dat je een stoornis ziekt. Als sociaal werker is het belangrijk om door een
sociale bril te krijgen
Belang taalgebruik:
- Patiënten
- Cliënten
- Gebruikers
- Burgers
ZORGETHIEK VAN TRONTO
Iedereen heeft op een bepaald moment zorg nodig en iedereen is nagenoeg permanente
vrager en aanbieder van één of andere vorm van zorg.
Zorgvormen:
- Zorg om
- Zorg voor
- Zorg geven
- Zorg ontvangen
STRUCTUUR GGZ
SOORTEN VOORZIENINGEN
Psychiatrische ziekenhuizen (PZ):
- Enkel voor mensen met een psychiatrische
aandoening
- Specialistische en intensieve behandeling
Psychiatrische afdelingen binnen het algemeen
ziekenhuis (PAAZ):
- 1/3 van alle AZ heeft een PAAZ
- Vooral urgentiepsychiatrie, kortdurende behandeling
- Vooral medisch-pscychiatrisch
- Klein aantal ‘bedden’
Psychiatrische Verzorgingstehuizen (PVT):
4
LES 1: GGZ IN DE OPLEIDING
- Visie ontwikkelen over ggz
- Invloed van ggz op andere domeinen: wonen, hogere eisen in onze SA over het
pychosociaal functioneren, werken
- Iedereen heeft er op één of andere manier mee te maken: in professionele en
privé contexten
INLEIDING
- 1/3 mensen zal in zijn leven te maken krijgen met een psychische ziekte.
- In 1 jaar kampen 700.000 mensen met een psychisch probleem.
- Slechts 1/10 personen wordt doorverwezen naar gespecialiseerde hulp.
- 8/10 van de psychiatrische stoornissen valt onder de noemer 'angst, depressie, of
stress gerelateerde problemen’.
- België staat in Europa in de top 3 zelfmoord.
- België is wereldwijd koploper in het opnemen van patiënten in psychiatrische
instellingen.
- 15% van de min 16-jarigen heeft matige psychische of gedragsproblemen.
- Maar liefst 300.000 Vlamingen beleven
minstens één keer een depressie.
“ Mensen met psychosche klachten kunnen systematisch op minder goede zorg rekenen
dan mensen die een lichamelijke probleem hebben, dat is muur discriminatie” =
Psychiater Kristen Quatthoor
1 op de 5 volwassen Vlamingen heeft ernstige psychische problemen.
KORTE TERUGBLIK IN DE GESCHIEDENIS
KRANKZINNIGEN:
- Psychiatrie ontstaat pas op het einde van de 18e eeuw
- 1200 oprichting van dolhuizen
o Waren zoals menselijke zooën, eten werd door een klein schap gegeven,
mensen konen op bezoek gaan.
o Eerste dokhuis was in België
Werden opgesloten omdat ze als criminelen werden gezien
Er was geen behandeling
BELANGRIJKE FIGUREN:
- Dr. William Battie
o Ze werden verzorgd en verpleegt, geen behandelingen
- Dr. Vincenzo Chiarugi
o Gebruik maken van bepaalde handelingen (muziek)
- Dr. Philippe Pinel
o Mensen behandelen als mensen en niet als dieren (menselijkheid)
o Opkomst van dwangbuizen
1
,Geestelijke gezondheidszorg Eva Rogiest
o Op zoek gegaan naar wat de oorzaak zou kunnen en hoe kunnen we die
meer vorm geven
- België Dr. Joseph Guislain en Kannunik Jozef Triest
o Ideeën van Pinel volgen, meer menselijkheid
o Geld krijgen van de katholieke kerk
o Stond buiten de stadspoorten
o Concept ‘ horen niet in onze samenleving’
3 BELANRIJKE PERIODE IN DE EVOLUTIE VAN DE GGZ IN BELGIË
1. Tot 1950
o Asielen (criminelen)
o Ministerie van Justitie
Verantwoordelijk voor alles
o Ver van steden en dorpen
o Controle i.p.v. behandeling
2. Tot 1999
o Afbouw asielen (mensen)
o Ministerie van Volkgezondheid – medische controle/sociale rehabilitatie
o Wettelijke en financieel kader wordt uigebouwd
o Ende ’80 patiëntenvereniging
o 1989 het Rapport Groot
Leidde tot 2 hervormingen
1990 de eerste reconversie
o Doelgroepgericht werken
1999 de tweede reconversie
o Afbouw redisentele zorg, stijging van ambulante zorg
3. 21 eeuw
ste
o Centraliseren van de ambulante werkingen
o Vermaatschappelijking van de zorg art. 107
o Aanpak van vergeten deelwerkingen
Jeugdpsychiatrie
Internering
De rechter kan u interneren als u een misdrijf pleeft en een
psychische stoornis of mentale beperking hebt waardoor u
onvoldoende controlen hebt over uw acties
Wachtlijsten
VISIES OP GGZ
VERSCHILLENDE VERKLARINGSMODELLEN
3 modellen:
1. Biologisch/medisch
o Medicamenteuze behandeling
2. Psychologisch
o Freud (trauma’s, driften..)
3. Sociaal model
2
,Geestelijke gezondheidszorg Eva Rogiest
o Maatschappelijke context, opvoeding, omgeving..)
Vandaag: bio/medisch – psyccho – sociaal model (beetje hoop hierdoor omdat het niet
alleen aan de persoon ligt maar ook aan de context, erfelijkheid… )
DEFINIËRING GGZ EN HET BEGRIP WELZIJN
WHO: gezondheid is het vermogen op zicht aan te passen en een eigen regie te voeren,
in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven
Definitie van Federale Diensten voor Geestelijkhe Gezongheidszorg (FDGG):
individu/samenleving
MENSEN MET EEN PSYCHISCHE KWETSBAARHEID
Psychische problemen – klachten
- Verandering in denken, voelen, gedrage, relaties…
- Persoon hinderen in het dagelijks leven als ongewest ervaren door de omgeving
- Iedereen heeft psychische klachten of angstige gevoeldens
Psychische/pscyhiatrische stoornis
- Klachten ernstiger worden, voortdurend en langdurig aanwezig
- Negatieve effecten op het functionelen op verschillende levensdomeinen
- Sociale rollen staan zwaar onder druk
- In een psychiatrisch classificatiesysteem staan
DIAGNOSEN EN CLASSIFICATIE
Diagnose:
- Het beschrijven van de klachten en symptomen
- Onderzoek naar de factoren die de klachten hebben veroorzaakt of in stand
houden
Classificatie:
- In categorieën van ziektebeelden
- Symptomen (definitie, kenmerken, aantal)
Classificatiesystemen:
- DSM
- ICD
Kritiek:
- Medische denken staat centraal, niet sociaal denken
- Classificeren is cultuurgevoelig
- Onduidelijke grenzen
- Weining oog voor complexiteit ziektebeeld
- Weinig oog voor uniciteit persoon
3
, Geestelijke gezondheidszorg Eva Rogiest
- Rechtreekse band tussen commissie en farmaceutische industrie
Rol sw’r:
- Niet meegaan in de diagnose taal cliënt & familie
- Inzetten op kwaliteit sw = breed en inclusief kijken, denken, spreken
- NIVEA principe
o Niet invullen voor een ander
- BG/privacy
Experimenten David Rosenhan- als je vanuit een medische bril kijkt naar gedrag is de
kans groot dat je een stoornis ziekt. Als sociaal werker is het belangrijk om door een
sociale bril te krijgen
Belang taalgebruik:
- Patiënten
- Cliënten
- Gebruikers
- Burgers
ZORGETHIEK VAN TRONTO
Iedereen heeft op een bepaald moment zorg nodig en iedereen is nagenoeg permanente
vrager en aanbieder van één of andere vorm van zorg.
Zorgvormen:
- Zorg om
- Zorg voor
- Zorg geven
- Zorg ontvangen
STRUCTUUR GGZ
SOORTEN VOORZIENINGEN
Psychiatrische ziekenhuizen (PZ):
- Enkel voor mensen met een psychiatrische
aandoening
- Specialistische en intensieve behandeling
Psychiatrische afdelingen binnen het algemeen
ziekenhuis (PAAZ):
- 1/3 van alle AZ heeft een PAAZ
- Vooral urgentiepsychiatrie, kortdurende behandeling
- Vooral medisch-pscychiatrisch
- Klein aantal ‘bedden’
Psychiatrische Verzorgingstehuizen (PVT):
4
