inhoudstabel
Inhoud
inhoudstabel................................................................................................1
H1: een mens leeft nooit alleen...................................................................1
1. Het individu maakt de samenleving.....................................................1
2. De samenleving maakt de mens..........................................................8
H2: interacties op micro meso en macroniveau........................................11
H3: Socialisatie..........................................................................................26
1. klassieke benadering......................................................................26
2. socialisatie in de symbolische benadering......................................31
H4: Deviantie en criminaliteit (zie cursus aanvulling)...............................34
H5: sociale stratificatie..............................................................................39
H6: stratificatie volgens Bourdieu.............................................................47
H7: intersectionaliteit................................................................................50
SOCIOLOGIE
H1: een mens leeft nooit alleen
1. Het individu maakt de samenleving
Micro: interacties tussen individuen
Tussen jou en anderen
Hoe komt het dat we kunnen samenleven?
Ontmoeten (gewild/ ongewild, eenmalig/herhaaldelijk, verbaal/non-
verbaal)
--> we gaan dan in interactie met elkaar en reageren we en stemmen
we ons handelen op elkaar af = sociaal handelen = interactie &
communicatie
Bv. Je tandenpoetsen (omdat je niet wil stinken bij de mensen die naast je
in de aula zitten)
Communicatie; doelbewust invloed uitoefenen op anderen en invloed
ondergaan van anderen
,Interactie: waarneembare handelingen tussen mensen (bv persoonlijke
ruimte, civil inattention zie verder) actie - reactie, reageren op iemand
anders in jouw buurt
Interpreteren = betekenis geven aan, bv. Aanschuiven aan de kassa
(want er staat een rij)
Bv. Rood licht = stoppen (want anders breng ik mezelf en anderen in
gevaar)
Gelijke interpretatie = mensen moeten situaties op dezelfde manier
interpreteren om in interactie te kunnen gaan. Alleen zo blijft de
samenleving bestaan.
Waarom gezamenlijke betekenissen en interpretaties belangrijk?
--> Voorspelbaarheid
--> Rust
--> Orde / routine
Goffman – civil inattention
‘vriendelijk/ beschaafd negeren’
--> op de tram ga je mensen niet aanspreken of aankijken maar kijk
je weg op je gsm bv of uit het raam staren gevoel van privacy en
persoonlijke ruimte behouden, ook al ben je met veel mensen in
dezelfde space.
--> in de lift ga je hoogstens eens knikken maar ga je niet een hele
conversatie aan met vreemden en ga in plaats daarvan op je gsm
bezig zijn
Garfinkel – doe normaal
‘mama’ --> ‘mevrouw Ruts’
Ouders gaan al snel zeggen ‘doe is normaal’
= ongeschreven regels over hoe je met elkaar omgaat bv
binnen je gezin
!!! Samenleven vergt gezamenlijke betekenissen en interpretaties
!!! Samenleven en een samenleving is pas mogelijk wanneer mensen aan
dezelfde situatie dezelfde interpretatie/betekenis geven. (gelijke
interpretatie)
,Bv. Mr Bean; heeft niet door dat een middelvinger geen begroeting is of
dat een foto maken van iemand schending van de privacy is.
wanneer we dezelfde betekenis geven aan een situatie, is de kans groot
dat we op dezelfde manier gaan reageren ontstaan van voorspelbare
patronen in ons gedrag.
Hoe maakt de mens de samenleving? Hoe krijgen wij gezamenlijke
betekenissen?
Interactie, ontmoetingen
Mens creëert zijn eigen sociale realiteit
= bv. Hoe open je een studiedag? --> iemand belangrijk doet een woordje
uitleg
Thomas-Theorema
Theorema = stelling / bewering
Het creëren van je eigen sociale realiteit
‘Als mensen situaties als werkelijkheid beschouwen, dan worden ze
werkelijk in hun gevolgen’
Bv. “Brand!” --> iedereen begint te lopen of te panikeren ookal is er geen
brand
Bv. Hamsteren wordt aangekondigd en mensen doen dit, terwijl dit
eigenlijk niet nodig is
Bv. Video van voedselbeurs voor chefs & experts --> is eigenlijk gewoon
eten van de McDonald's maar als je zegt dat het biologisch is, nemen
mensen dit voor waar.
Waarom belangrijk? In de PRAKTIJK!
--> “dat is echt een moeilijk kind/ cliënt”- PO
Gevolg:
Je gaat alerter zijn voor negatief gedrag van dat kind
Dat kind merkt dit op, de leden van de groep merken dit ook op en gaan
hem ook zo zien
, Kind gaat sneller negatief gedrag vertonen als gevolg hierop & gaat
zichzelf de ‘moeilijke’ voelen
Hangt samen met placebo!
“ik zal een toverspreuk opzeggen waardoor je je beter zal voelen”
Dit kind neemt deze stelling voor waar (thomas-theorema) en gaat zich
daarna mss beter voelen (placebo)
*ook soms beter om iemands dossier nog niet door te nemen en eerst je
cliënt zelf te leren kennen. Anders krijg je al snel verwachtingen of
vooroordelen die mss niet kloppen.
1.2 groepen en organisaties maken de samenleving
Meso: groepen en organisaties
Groep = (kenmerken)
- Duurzame en vele interacties --> ontstaan van gezamenlijke
betekenissen
- Gevoel van samenhorigheid (bv nieuwe leden in volleybalclub ‘de
nieuwkes’, wij-gevoel
- Spontaan ontstaan van groepsregels (bv altijd kleedkamer 2, handje
schudden na een match, ...) maken het gedrag voorspelbaar
- Leden nemen een positie in binnen de groep (leider, volger, ...)
ontstaan van een geest van samenwerking
OF
ontstaan van sterke hiërarchie, soort pikorde
OF
…
Verschillende soorten groepen
- Primaire groep: bv gezin, chosen family
Interacties zijn frequent & intensief & diepgaand (emotioneel),
verbonden
Niet taakgericht
De mensen kennen elkaar goed
Inhoud
inhoudstabel................................................................................................1
H1: een mens leeft nooit alleen...................................................................1
1. Het individu maakt de samenleving.....................................................1
2. De samenleving maakt de mens..........................................................8
H2: interacties op micro meso en macroniveau........................................11
H3: Socialisatie..........................................................................................26
1. klassieke benadering......................................................................26
2. socialisatie in de symbolische benadering......................................31
H4: Deviantie en criminaliteit (zie cursus aanvulling)...............................34
H5: sociale stratificatie..............................................................................39
H6: stratificatie volgens Bourdieu.............................................................47
H7: intersectionaliteit................................................................................50
SOCIOLOGIE
H1: een mens leeft nooit alleen
1. Het individu maakt de samenleving
Micro: interacties tussen individuen
Tussen jou en anderen
Hoe komt het dat we kunnen samenleven?
Ontmoeten (gewild/ ongewild, eenmalig/herhaaldelijk, verbaal/non-
verbaal)
--> we gaan dan in interactie met elkaar en reageren we en stemmen
we ons handelen op elkaar af = sociaal handelen = interactie &
communicatie
Bv. Je tandenpoetsen (omdat je niet wil stinken bij de mensen die naast je
in de aula zitten)
Communicatie; doelbewust invloed uitoefenen op anderen en invloed
ondergaan van anderen
,Interactie: waarneembare handelingen tussen mensen (bv persoonlijke
ruimte, civil inattention zie verder) actie - reactie, reageren op iemand
anders in jouw buurt
Interpreteren = betekenis geven aan, bv. Aanschuiven aan de kassa
(want er staat een rij)
Bv. Rood licht = stoppen (want anders breng ik mezelf en anderen in
gevaar)
Gelijke interpretatie = mensen moeten situaties op dezelfde manier
interpreteren om in interactie te kunnen gaan. Alleen zo blijft de
samenleving bestaan.
Waarom gezamenlijke betekenissen en interpretaties belangrijk?
--> Voorspelbaarheid
--> Rust
--> Orde / routine
Goffman – civil inattention
‘vriendelijk/ beschaafd negeren’
--> op de tram ga je mensen niet aanspreken of aankijken maar kijk
je weg op je gsm bv of uit het raam staren gevoel van privacy en
persoonlijke ruimte behouden, ook al ben je met veel mensen in
dezelfde space.
--> in de lift ga je hoogstens eens knikken maar ga je niet een hele
conversatie aan met vreemden en ga in plaats daarvan op je gsm
bezig zijn
Garfinkel – doe normaal
‘mama’ --> ‘mevrouw Ruts’
Ouders gaan al snel zeggen ‘doe is normaal’
= ongeschreven regels over hoe je met elkaar omgaat bv
binnen je gezin
!!! Samenleven vergt gezamenlijke betekenissen en interpretaties
!!! Samenleven en een samenleving is pas mogelijk wanneer mensen aan
dezelfde situatie dezelfde interpretatie/betekenis geven. (gelijke
interpretatie)
,Bv. Mr Bean; heeft niet door dat een middelvinger geen begroeting is of
dat een foto maken van iemand schending van de privacy is.
wanneer we dezelfde betekenis geven aan een situatie, is de kans groot
dat we op dezelfde manier gaan reageren ontstaan van voorspelbare
patronen in ons gedrag.
Hoe maakt de mens de samenleving? Hoe krijgen wij gezamenlijke
betekenissen?
Interactie, ontmoetingen
Mens creëert zijn eigen sociale realiteit
= bv. Hoe open je een studiedag? --> iemand belangrijk doet een woordje
uitleg
Thomas-Theorema
Theorema = stelling / bewering
Het creëren van je eigen sociale realiteit
‘Als mensen situaties als werkelijkheid beschouwen, dan worden ze
werkelijk in hun gevolgen’
Bv. “Brand!” --> iedereen begint te lopen of te panikeren ookal is er geen
brand
Bv. Hamsteren wordt aangekondigd en mensen doen dit, terwijl dit
eigenlijk niet nodig is
Bv. Video van voedselbeurs voor chefs & experts --> is eigenlijk gewoon
eten van de McDonald's maar als je zegt dat het biologisch is, nemen
mensen dit voor waar.
Waarom belangrijk? In de PRAKTIJK!
--> “dat is echt een moeilijk kind/ cliënt”- PO
Gevolg:
Je gaat alerter zijn voor negatief gedrag van dat kind
Dat kind merkt dit op, de leden van de groep merken dit ook op en gaan
hem ook zo zien
, Kind gaat sneller negatief gedrag vertonen als gevolg hierop & gaat
zichzelf de ‘moeilijke’ voelen
Hangt samen met placebo!
“ik zal een toverspreuk opzeggen waardoor je je beter zal voelen”
Dit kind neemt deze stelling voor waar (thomas-theorema) en gaat zich
daarna mss beter voelen (placebo)
*ook soms beter om iemands dossier nog niet door te nemen en eerst je
cliënt zelf te leren kennen. Anders krijg je al snel verwachtingen of
vooroordelen die mss niet kloppen.
1.2 groepen en organisaties maken de samenleving
Meso: groepen en organisaties
Groep = (kenmerken)
- Duurzame en vele interacties --> ontstaan van gezamenlijke
betekenissen
- Gevoel van samenhorigheid (bv nieuwe leden in volleybalclub ‘de
nieuwkes’, wij-gevoel
- Spontaan ontstaan van groepsregels (bv altijd kleedkamer 2, handje
schudden na een match, ...) maken het gedrag voorspelbaar
- Leden nemen een positie in binnen de groep (leider, volger, ...)
ontstaan van een geest van samenwerking
OF
ontstaan van sterke hiërarchie, soort pikorde
OF
…
Verschillende soorten groepen
- Primaire groep: bv gezin, chosen family
Interacties zijn frequent & intensief & diepgaand (emotioneel),
verbonden
Niet taakgericht
De mensen kennen elkaar goed
