Samenvatting professionalisering en ethische aspecten - bachelor sociaal werk

Professionalisering en ethische aspecten Academiejaar 2023-2024


Professionalisering en ethische aspecten
Hoorcollege 1 – De sociologische kijk
Wat is GOED sociaal werk?
 Wie bepaalt dit?
 Wat is goed sociaal werk?
 Wie heeft de macht dat te bepalen?
 AUTONOMIE

Er bestaat geen eenduidig antwoord! Elke keer moet je opnieuw de vraag
stellen wat goed handelen/sociaal werk is, want elke situatie is anders.

Professionele beslissingen zijn verantwoordbaar!

Zijn er spanningen met de fundamentele waarden van het sociaal werk?
 Wat moet men doen?
 STOP! En de situatie herbekijken, opnieuw (af)vragen wat in die
situatie goed sociaal werk is.
 Men moet zich gevoelig maken voor ethische/politieke situaties en
een beslissing nemen. Je voelt dat er iets niet klopt. (moraliteit)

Hoe moeten we denken? (= essentie van de les)
 Beredeneerde/onderbouwde beslissingen nemen.
 AUTONOOM, want ik neem een beslissing.
 Onderbouwd = verantwoorden!

Men moet van die moraliteit naar een onderbouwde beslissing komen.
 Belangrijk om betrokken te blijven met het meesterschap!
- Wat/waarom/voor wie -> AUTONOOM

Professionele positie = een plaats in een netwerk met bepaalde
rolverwachtingen.
1. Werkalliantie
- Maatschappelijk assistent – cliënt.
- Doel-rationeel handelen.
- Mandaat verwerven!
= Waar heeft men toestemming voor van de cliënt?
2. Belangrijke rolbepalingen
- Wat doe ik in die werkalliantie/positie?
- AUTONOMIE.
3. Wettelijke regelgeving
- Het maatschappelijk kader bepaald ook wat je doet.
- Bijvoorbeeld een decreet.
4. Beroepspositie
- Een eigen professioneel standpunt hebben.

1

,Professionalisering en ethische aspecten Academiejaar 2023-2024


- De kernwaarden van het beroep die gedeeld worden.
- Hoe? Door autonoom te denken, daardoor kan men zich
verantwoorden.
- Ervaar je een situatie van onrecht? STOP! Stapje terugzetten
en nadenken over de beroepspositie/beroepsstandpunt.
= Uw beroepsstandpunt moet rekening houden met uw cliënt,
de organisatie en de opdracht (micro, meso, macro).




Wat is GOED sociaal werk?
 Wordt bepaald door de vier dimensies!
- Micro = cliënt of breder, met iedereen wie je een
professionele relatie hebt. De rolverwachting zit hier ook een
stukje bij.
- Meso = organisatie en de bijhorende rolverwachtingen.
- Macro = de maatschappelijke opdracht en de
rolverwachtingen. Rolverwachtingen bepalen uw mandaat!
Men moet het mandaat verwerven bij de cliënt!
- Beroepspositie en het beroepsstandpunt.




= Asymmetrische relaties! Er is geen wederzijdse toestemming.
 Ik heb iets dat jij nodig hebt.

Vanuit die beroepspositie bepalen wat goed sociaal werk is!


Men moet nadenken in drie stappen/op drie niveaus!

2

, Professionalisering en ethische aspecten Academiejaar 2023-2024


 Feiten -> sociologisch (niveau 1)
 Normen -> juridisch (niveau 2)
 Waarden -> ethisch (niveau 3)
 De onderbouwing van een ethische beslissing omvat drie groepen van
argumenten!

Moraal –> feiten –> ethiek
= bewust met rede onderbouwd

Hoe gaan we feiten in kaart brengen? Door het sociologisch verband te
leggen (en te structureren).
 Waarom sociologisch?
= Het gaat hier over beroepspositie, micro, meso, macro, … allemaal
sociologische terminologie.

Een ethische beslissing is voor één keer! Het zijn concrete feiten.
 Door middel van die sociologische kijk kan men feiten onderzoeken
door de beroepspositie/context in beeld te brengen.
Ethische spanning kan zich vertalen in rollenconflicten (ethische knoop
doorhakken).

Sociaal werkers hebben wél autonomie!
 Waarvoor dien je? Wat is er te doen op die positie? (= professionele
ethiek)
 Enerzijds is dat redelijk bepaald, anderzijds heb je altijd een keuze!
(= autonomie)

Hoe moet men ordening brengen in de rolverwachtingen?
 Who’s side are you on?
 Voor wie dien ik?
 Wie krijgt PRIORITEIT?
 Jij moet heldering scheppen over de rolverwachtingen!
Je moet leren nadenken op drie niveaus: feiten, normen en waarden.


Werkcollege bij de sociologische kijk
Heb je jouw beroepsgeheim gebroken? Waarom? (Juridisch)
Waarom help je deze cliënt, en niet de andere? (Sociologisch)

Men moet casussen benaderen op twee manieren:
 Empathie tonen; zich verplaatsen in een ander beroep.
 Creatief zijn; dat stapje verder nadenken.




3