Inge Govaere & Liesbet Van den Broeck
Europees Recht
Tweede Bachelor
Schooljaar:
2023-2024
,Inleiding: de specificiteit van het Eurecht: een eigen en autonome rechtsorde ........................ 10
Volkenrechtelijke verdragen .............................................................................................. 10
Specificiteit Eurecht ......................................................................................................... 10
Directe werking ............................................................................................................. 10
Het beginsel van voorrang ............................................................................................. 10
Teleologische/purposive method van interpretatie Eurecht ................................................ 11
De europese rechtsorde na Lissabon ................................................................................ 11
Inleidende beschouwing ............................................................................................... 11
Globalisering ............................................................................................................. 11
Groeiende bevoegdheden EU ..................................................................................... 11
De zaak Kadi.............................................................................................................. 11
Partim I. Een rechtsorde eigen aan de EU ....................................................................... 13
Aard van de EU-rechtspersoonlijkheid na Lissabon ..................................................... 13
Het acquis communautair op de helling ..................................................................... 14
Aard van EU verdrag ................................................................................................... 14
Grondwet .................................................................................................................. 14
Europeesrechtelijk instrument ................................................................................... 14
Verdrag naar internationaal publiekrecht .................................................................... 15
De creatie van de EU-rechtsorde ................................................................................ 15
Relevante feiten? ................................................................................................... 15
Relevante vragen? .................................................................................................. 15
Relevante argumenten? ......................................................................................... 16
Belang van de zaak? ............................................................................................... 16
Eigen appreciatie? ................................................................................................. 17
Kenmerken van de nieuwe rechtsorde ........................................................................ 17
Directe werking ...................................................................................................... 17
Voorrang ................................................................................................................ 18
Door wie ................................................................................................................ 18
Interpretatiemethode ............................................................................................. 18
Gevolgen van de nieuwe rechtsorde ........................................................................... 19
Een ballon Dynamiek .................................................................................................... 19
Structureel intern ...................................................................................................... 20
Autonomie van de EU ............................................................................................... 20
Aanvaarding door lidstaten ..................................................................................... 21
limiet op aanvaarding van de lidstaten ................................................................. 22
Lissabon implicaties .............................................................................................. 22
, afbakening GBVB externe actie ............................................................................... 23
Verdrag van Lissabon antwoord .............................................................................. 23
Structurele externe druk ............................................................................................ 24
Intra Eucontext ...................................................................................................... 24
Extra Eucontext ...................................................................................................... 24
Exporteren van de EU autonomie ............................................................................ 24
Toetreding tot het EVRM ......................................................................................... 26
Inhoudelijke analyse .................................................................................................. 27
Conclusie ........................................................................................................................ 27
verhouding in internationaal recht ................................................................................. 27
Dialoog met EHRM .................................................................................................... 28
Draagwijdte ‘presumptie equivalente bescherming’ ................................................... 28
Verhouding tot VN (Kadi) ............................................................................................ 29
Kadi I ..................................................................................................................... 29
Bewaker van autonomie ..................................................................................... 29
Lissabon and Kadi problematiek ......................................................................... 30
Kadi II (post Lissabon) ............................................................................................ 30
Toekomst van eigen autonome rechtsorde?.................................................................... 31
Rechtsbescherming ............................................................................................................. 32
Algemeen over het HJEU ................................................................................................... 32
Samenstelling van het HvJ ............................................................................................. 32
Samenstelling van het Gerecht ...................................................................................... 33
Portugese rechterszaak ................................................................................................. 35
Rechtspraak: ............................................................................................................. 36
Kan de Commissie een afbreukprocedure starten tegen een lidstaat? ......................... 36
Een meerlagig stelsel van rechtsbescherming ................................................................ 37
Nationaal rechterlijke instanties als EU-rechters ........................................................ 37
Een volledig stelsel van rechtsbescherming ................................................................... 37
Toegang tot het HJEU ..................................................................................................... 38
Rechtstreekse toegang tot HJEU ........................................................................................ 40
Zaak Pelckmans tegen Van Gastel (C-483/12): ........................................................ 41
Optreden voor het HJEU ......................................................................................... 43
Beroep wegens niet-nakoming door lidstaten (art. 258 VWEU) ........................................ 44
Commissie tegen lidstaat .......................................................................................... 44
Procedure.............................................................................................................. 44
Solvit en EU pilot .................................................................................................... 45
, Gewone inbreukprocedure (260, lid 2) ......................................................... 46
Gevolgen van een veroordeling ............................................................................... 48
Arrest Waterkeyn.................................................................................................... 48
Art. 260, lid 2 en 3 VWEU ........................................................................................ 49
Welke argumenten werken niet voor het Hof? ...................................................... 51
Overzicht van de etappes ........................................................................................... 51
Bijzondere inbreuksprocedure (260, lid3).................................................................... 52
Gedeeltelijke mededeling ................................................................................... 55
Lidstaat tegen lidstaat (art. 259 VWEU) ....................................................................... 56
Verdragsschendingsprocedure..................................................................... 56
Voorbeelden .......................................................................................................... 57
Beroep tot nietigverklaring (art. 263 VWEU) .................................................................... 60
De Plaumannzaak .................................................................................................. 61
Zaak Inuit Tapiriit Kantami....................................................................................... 64
Zaak Scuola Elementare Marie Montessori.............................................................. 64
Voorbeelden overzicht EXAMEN ............................................................................. 67
Termijn van de nietigheid ........................................................................................ 67
Gevolgen van nietigverklaring ................................................................................. 67
Beroep wegens nalaten (art. 265 VWEU) ........................................................................ 68
Beroep wegens schadevergoeding (art. 259 en 340 VWEU) ............................................. 68
Schade ingevolg dienstfout van een ambtenaar .......................................................... 68
Schade nav EU-rechtshaneling van wetgevende aard .................................................. 68
Adviesbevoegdheid van het HJEU (art. 218, lid 11 VWEU) ................................................ 69
Adviesprocedure (art. 218, lid 11) ............................................................................... 69
Voorbeelden .......................................................................................................... 69
Onrechtstreekse toegang tot het HJEU (art. 267 VWEU) ...................................................... 70
Procesverloop............................................................................................................... 70
Principiele procedure ................................................................................................ 70
Prejudiciele spoedprocedure ..................................................................................... 70
Doel en belang van de prejudiciële procedure ............................................................ 71
Bevoegdheidsverdeling nationale rechter ....................................................................... 71
Hoe stellen? .............................................................................................................. 72
Waarover? ................................................................................................................. 73
Interpretatie primair en secundair Unierecht ........................................................... 73
geldigheid secundair recht ..................................................................................... 73
Wanneer? ................................................................................................................. 74
Europees Recht
Tweede Bachelor
Schooljaar:
2023-2024
,Inleiding: de specificiteit van het Eurecht: een eigen en autonome rechtsorde ........................ 10
Volkenrechtelijke verdragen .............................................................................................. 10
Specificiteit Eurecht ......................................................................................................... 10
Directe werking ............................................................................................................. 10
Het beginsel van voorrang ............................................................................................. 10
Teleologische/purposive method van interpretatie Eurecht ................................................ 11
De europese rechtsorde na Lissabon ................................................................................ 11
Inleidende beschouwing ............................................................................................... 11
Globalisering ............................................................................................................. 11
Groeiende bevoegdheden EU ..................................................................................... 11
De zaak Kadi.............................................................................................................. 11
Partim I. Een rechtsorde eigen aan de EU ....................................................................... 13
Aard van de EU-rechtspersoonlijkheid na Lissabon ..................................................... 13
Het acquis communautair op de helling ..................................................................... 14
Aard van EU verdrag ................................................................................................... 14
Grondwet .................................................................................................................. 14
Europeesrechtelijk instrument ................................................................................... 14
Verdrag naar internationaal publiekrecht .................................................................... 15
De creatie van de EU-rechtsorde ................................................................................ 15
Relevante feiten? ................................................................................................... 15
Relevante vragen? .................................................................................................. 15
Relevante argumenten? ......................................................................................... 16
Belang van de zaak? ............................................................................................... 16
Eigen appreciatie? ................................................................................................. 17
Kenmerken van de nieuwe rechtsorde ........................................................................ 17
Directe werking ...................................................................................................... 17
Voorrang ................................................................................................................ 18
Door wie ................................................................................................................ 18
Interpretatiemethode ............................................................................................. 18
Gevolgen van de nieuwe rechtsorde ........................................................................... 19
Een ballon Dynamiek .................................................................................................... 19
Structureel intern ...................................................................................................... 20
Autonomie van de EU ............................................................................................... 20
Aanvaarding door lidstaten ..................................................................................... 21
limiet op aanvaarding van de lidstaten ................................................................. 22
Lissabon implicaties .............................................................................................. 22
, afbakening GBVB externe actie ............................................................................... 23
Verdrag van Lissabon antwoord .............................................................................. 23
Structurele externe druk ............................................................................................ 24
Intra Eucontext ...................................................................................................... 24
Extra Eucontext ...................................................................................................... 24
Exporteren van de EU autonomie ............................................................................ 24
Toetreding tot het EVRM ......................................................................................... 26
Inhoudelijke analyse .................................................................................................. 27
Conclusie ........................................................................................................................ 27
verhouding in internationaal recht ................................................................................. 27
Dialoog met EHRM .................................................................................................... 28
Draagwijdte ‘presumptie equivalente bescherming’ ................................................... 28
Verhouding tot VN (Kadi) ............................................................................................ 29
Kadi I ..................................................................................................................... 29
Bewaker van autonomie ..................................................................................... 29
Lissabon and Kadi problematiek ......................................................................... 30
Kadi II (post Lissabon) ............................................................................................ 30
Toekomst van eigen autonome rechtsorde?.................................................................... 31
Rechtsbescherming ............................................................................................................. 32
Algemeen over het HJEU ................................................................................................... 32
Samenstelling van het HvJ ............................................................................................. 32
Samenstelling van het Gerecht ...................................................................................... 33
Portugese rechterszaak ................................................................................................. 35
Rechtspraak: ............................................................................................................. 36
Kan de Commissie een afbreukprocedure starten tegen een lidstaat? ......................... 36
Een meerlagig stelsel van rechtsbescherming ................................................................ 37
Nationaal rechterlijke instanties als EU-rechters ........................................................ 37
Een volledig stelsel van rechtsbescherming ................................................................... 37
Toegang tot het HJEU ..................................................................................................... 38
Rechtstreekse toegang tot HJEU ........................................................................................ 40
Zaak Pelckmans tegen Van Gastel (C-483/12): ........................................................ 41
Optreden voor het HJEU ......................................................................................... 43
Beroep wegens niet-nakoming door lidstaten (art. 258 VWEU) ........................................ 44
Commissie tegen lidstaat .......................................................................................... 44
Procedure.............................................................................................................. 44
Solvit en EU pilot .................................................................................................... 45
, Gewone inbreukprocedure (260, lid 2) ......................................................... 46
Gevolgen van een veroordeling ............................................................................... 48
Arrest Waterkeyn.................................................................................................... 48
Art. 260, lid 2 en 3 VWEU ........................................................................................ 49
Welke argumenten werken niet voor het Hof? ...................................................... 51
Overzicht van de etappes ........................................................................................... 51
Bijzondere inbreuksprocedure (260, lid3).................................................................... 52
Gedeeltelijke mededeling ................................................................................... 55
Lidstaat tegen lidstaat (art. 259 VWEU) ....................................................................... 56
Verdragsschendingsprocedure..................................................................... 56
Voorbeelden .......................................................................................................... 57
Beroep tot nietigverklaring (art. 263 VWEU) .................................................................... 60
De Plaumannzaak .................................................................................................. 61
Zaak Inuit Tapiriit Kantami....................................................................................... 64
Zaak Scuola Elementare Marie Montessori.............................................................. 64
Voorbeelden overzicht EXAMEN ............................................................................. 67
Termijn van de nietigheid ........................................................................................ 67
Gevolgen van nietigverklaring ................................................................................. 67
Beroep wegens nalaten (art. 265 VWEU) ........................................................................ 68
Beroep wegens schadevergoeding (art. 259 en 340 VWEU) ............................................. 68
Schade ingevolg dienstfout van een ambtenaar .......................................................... 68
Schade nav EU-rechtshaneling van wetgevende aard .................................................. 68
Adviesbevoegdheid van het HJEU (art. 218, lid 11 VWEU) ................................................ 69
Adviesprocedure (art. 218, lid 11) ............................................................................... 69
Voorbeelden .......................................................................................................... 69
Onrechtstreekse toegang tot het HJEU (art. 267 VWEU) ...................................................... 70
Procesverloop............................................................................................................... 70
Principiele procedure ................................................................................................ 70
Prejudiciele spoedprocedure ..................................................................................... 70
Doel en belang van de prejudiciële procedure ............................................................ 71
Bevoegdheidsverdeling nationale rechter ....................................................................... 71
Hoe stellen? .............................................................................................................. 72
Waarover? ................................................................................................................. 73
Interpretatie primair en secundair Unierecht ........................................................... 73
geldigheid secundair recht ..................................................................................... 73
Wanneer? ................................................................................................................. 74
