Hoofdstuk 7: stemmingsstoornissen
Hoofdstuk 7: stemmingsstoornissen
Leerdoelen.......................................................................................................................... 2
Begrippen........................................................................................................................... 3
Inleiding.............................................................................................................................. 3
Typen stemmingsstoornissen.............................................................................................4
DSM-5-TR Stemmingsstoornissen....................................................................................4
Depressieve stemmingsstoornis.........................................................................................4
Veel voorkomende kenmerken........................................................................................5
DSM-5-TR Stemmingsstoornissen....................................................................................5
Metafoor van de zwarte hond.......................................................................................... 6
Epidemiologie.................................................................................................................. 6
Factoren die bijdragen in genderverschillen in depressie................................................6
Seizoensgebonden depressie..........................................................................................7
theoretische verklaring.................................................................................................7
Behandeling winterdepressie........................................................................................ 8
Depressie met begin peri partum....................................................................................8
Persisterende depressieve stoornis....................................................................................8
Persisterende depressieve stoornis (dysthymie)..............................................................8
Premenstruale stemmingsstoornissen................................................................................9
Criteria............................................................................................................................. 9
Bipolaire stemmingsstoornissen......................................................................................... 9
Bipolaire stoornis............................................................................................................. 9
Epidemiologie................................................................................................................ 10
Manische episodes......................................................................................................... 10
Cyclothyme stoornis......................................................................................................... 10
Theoretische perspectieven: depressie.............................................................................11
Diathese-stress-model depressie...................................................................................11
Biologische oorzaken: depressie....................................................................................11
Biochemische factoren depressie..................................................................................11
Biologische oorzaken bipolaire stoornis.........................................................................12
Psychologische oorzaken: depressie..............................................................................12
Psychodynamisch....................................................................................................... 12
HUmanistisch.............................................................................................................. 12
Leertheorie (meten is weten).....................................................................................13
Cognitieve theorie Aaron Beck...................................................................................13
Aangeleerde hulpeloosheid........................................................................................14
1
,Behandelingsmodellen...................................................................................................... 14
Psychodynamische therapie.......................................................................................... 14
gedragstherapie............................................................................................................ 15
Cognitieve gedragstherapie........................................................................................... 15
Mindfulness Based Cognitive therapy MBCT..................................................................15
Psychofarmaca.............................................................................................................. 16
Gebruik van antidepressiva........................................................................................16
farmaco-en psychotherapie........................................................................................17
Behandeling bipolaire stoornis met geneesmiddelen.................................................18
Andere middelen bipolaire stoornis...............................................................................18
Elektroconvulsietherapie............................................................................................... 19
Transcraniële Magnetische stimulatie............................................................................19
SV behandelingsmodellen................................................................................................. 19
LEERDOELEN
7.1 Je kan stemming, stemmingswisselingen en stemmingsstoornissen beschrijven.
7.2 Je kan de factoren bespreken die de genderverschillen voor de diagnose depressieve
stemmingsstoornis beïnvloeden.
2
, 7.3 Je kan de belangrijkste kenmerken beschrijven van de depressieve
stemmingsstoornissen, met specifieke aandacht voor de persisterende depressieve
stoornis (dysthymie), de premenstruele stemmingsstoornis, de depressie met
seizoensgebonden patroon en de depressie met begin peri partum.
7.4 Je kan de belangrijkste kenmerken beschrijven van de bipolaire stemmingsstoornis en
cyclothymie.
7.5 Je kan de verschillende theoretische perspectieven op stemmingsstoornissen
beschrijven.
7.6 Je kan de behandeling van stemmingsstoornissen en belangrijke aspecten in
begeleiding beschrijven.
BEGRIPPEN
Aangeleerde Bipolaire stoornis Cognitieve Cyclothyme stoornis
hulpeloosheid specificiteitshypothes
e
Depressie Dysthymie Hypomanie Manie
Manische episode Postnatale Seizoensgebonden Stemmingsstoorniss
depressie depressie en
Cognitieve triade
van depressie
INLEIDING
PMDD
PMDD
PMDD
- Stemmingsveranderingen zijn normaal
maar deze zijn… - Emotioneel lijden staat centraal bij
depressieve episodes
o Anders voor deze persoon
- Ongepast gedrag bij manie
Bv. een optimist heeft ineens
ernstige zwarte gedachten o Manische episode: persoon
voelt zich fantastisch maar
o Zeer intens negatief/wisselend
gedrag is voor de omgeving
o Zeer langdurig negatief storend
o Foutieve perceptie kan erbij komen - Gevaar bij depressie en manie
- Overgang naar DSM-5-TR: grote discussie PMDD (= PreMenstrual Dysphoric
Bv. Stemmen horen die
disorder) o zichzelf
kritiek geven
o Nederlands: premenstruele stemmingsstoornis
3
Hoofdstuk 7: stemmingsstoornissen
Leerdoelen.......................................................................................................................... 2
Begrippen........................................................................................................................... 3
Inleiding.............................................................................................................................. 3
Typen stemmingsstoornissen.............................................................................................4
DSM-5-TR Stemmingsstoornissen....................................................................................4
Depressieve stemmingsstoornis.........................................................................................4
Veel voorkomende kenmerken........................................................................................5
DSM-5-TR Stemmingsstoornissen....................................................................................5
Metafoor van de zwarte hond.......................................................................................... 6
Epidemiologie.................................................................................................................. 6
Factoren die bijdragen in genderverschillen in depressie................................................6
Seizoensgebonden depressie..........................................................................................7
theoretische verklaring.................................................................................................7
Behandeling winterdepressie........................................................................................ 8
Depressie met begin peri partum....................................................................................8
Persisterende depressieve stoornis....................................................................................8
Persisterende depressieve stoornis (dysthymie)..............................................................8
Premenstruale stemmingsstoornissen................................................................................9
Criteria............................................................................................................................. 9
Bipolaire stemmingsstoornissen......................................................................................... 9
Bipolaire stoornis............................................................................................................. 9
Epidemiologie................................................................................................................ 10
Manische episodes......................................................................................................... 10
Cyclothyme stoornis......................................................................................................... 10
Theoretische perspectieven: depressie.............................................................................11
Diathese-stress-model depressie...................................................................................11
Biologische oorzaken: depressie....................................................................................11
Biochemische factoren depressie..................................................................................11
Biologische oorzaken bipolaire stoornis.........................................................................12
Psychologische oorzaken: depressie..............................................................................12
Psychodynamisch....................................................................................................... 12
HUmanistisch.............................................................................................................. 12
Leertheorie (meten is weten).....................................................................................13
Cognitieve theorie Aaron Beck...................................................................................13
Aangeleerde hulpeloosheid........................................................................................14
1
,Behandelingsmodellen...................................................................................................... 14
Psychodynamische therapie.......................................................................................... 14
gedragstherapie............................................................................................................ 15
Cognitieve gedragstherapie........................................................................................... 15
Mindfulness Based Cognitive therapy MBCT..................................................................15
Psychofarmaca.............................................................................................................. 16
Gebruik van antidepressiva........................................................................................16
farmaco-en psychotherapie........................................................................................17
Behandeling bipolaire stoornis met geneesmiddelen.................................................18
Andere middelen bipolaire stoornis...............................................................................18
Elektroconvulsietherapie............................................................................................... 19
Transcraniële Magnetische stimulatie............................................................................19
SV behandelingsmodellen................................................................................................. 19
LEERDOELEN
7.1 Je kan stemming, stemmingswisselingen en stemmingsstoornissen beschrijven.
7.2 Je kan de factoren bespreken die de genderverschillen voor de diagnose depressieve
stemmingsstoornis beïnvloeden.
2
, 7.3 Je kan de belangrijkste kenmerken beschrijven van de depressieve
stemmingsstoornissen, met specifieke aandacht voor de persisterende depressieve
stoornis (dysthymie), de premenstruele stemmingsstoornis, de depressie met
seizoensgebonden patroon en de depressie met begin peri partum.
7.4 Je kan de belangrijkste kenmerken beschrijven van de bipolaire stemmingsstoornis en
cyclothymie.
7.5 Je kan de verschillende theoretische perspectieven op stemmingsstoornissen
beschrijven.
7.6 Je kan de behandeling van stemmingsstoornissen en belangrijke aspecten in
begeleiding beschrijven.
BEGRIPPEN
Aangeleerde Bipolaire stoornis Cognitieve Cyclothyme stoornis
hulpeloosheid specificiteitshypothes
e
Depressie Dysthymie Hypomanie Manie
Manische episode Postnatale Seizoensgebonden Stemmingsstoorniss
depressie depressie en
Cognitieve triade
van depressie
INLEIDING
PMDD
PMDD
PMDD
- Stemmingsveranderingen zijn normaal
maar deze zijn… - Emotioneel lijden staat centraal bij
depressieve episodes
o Anders voor deze persoon
- Ongepast gedrag bij manie
Bv. een optimist heeft ineens
ernstige zwarte gedachten o Manische episode: persoon
voelt zich fantastisch maar
o Zeer intens negatief/wisselend
gedrag is voor de omgeving
o Zeer langdurig negatief storend
o Foutieve perceptie kan erbij komen - Gevaar bij depressie en manie
- Overgang naar DSM-5-TR: grote discussie PMDD (= PreMenstrual Dysphoric
Bv. Stemmen horen die
disorder) o zichzelf
kritiek geven
o Nederlands: premenstruele stemmingsstoornis
3
