Hoofdstuk 1: situering van psychologie als wetenschap en van
de functieleer als basisdomein in de psychologie
Psychologie
- logos = reden
- psyché = ziel
-> psychologie is zielkunde of wetenschap van de geest
Mind-body problem = het vraagstuk hoe lichaam en geest samenwerken
Vroeger werden geest en lichaam wel samengesteld, maar Plato zegt dat geest en
lichaam niet aan dezelfde weten onderhevig zijn door vrije wil
38.
Wij kruipen in mensen hun geest (emoties en handelingen) om te proberen te
ontdekken wat erachter schuilt
Wij studeren psychologie als wetenschap, gedrag proberen te verklaren dmv
voorafgaand wetenschappelijk onderzoek
40. begripsomschrijving
psychologie is de samenvoeging van ziel en kennis = wetenschap van de geest
Er is een onderescheid tussen ziel en geest – plato, je geest is vrije wil en je lichaam
ondergaat natuur wetten (bv zwaartekracht)
René descartes (eind 16e eeuw)
Ook geest en lichaam zijn gescheiden = dualisme
Interactie tussen beide is het mind- body problem
- Epyfise of pijnappelklier = een deel in de kleine hersenen
- Hier heeft descartes een interactie ontdekt tussen geest en lichaam
o Externe stimulaties worden omgezet in zenuwprikkels die lijden tot
zichtbare acties
o Wij hebben nu ontdekt dat dit niet zo is en dar de epifyse zorgt voor
de regeling van melatonine
,42. dualisme
Je geest geeft aan dat vuur warm is, samenwerking van externe prikkels en geest
(prikkels, verwerking, gedrag en handelingen)
43. pupilgrootte
Reflexmatige controle van hoeveelheid lichtinval -> pupil groter en kleiner maken om
oog te beschermen tegen hoge hoeveelheid licht. =Lichamelijk verschijnsel dat
fysische wetten volgt
Het kan ook afhankelijk zijn van je interesse, bij grootte interesse word je pupil
groter. =Dan is dit een mentaal verschijnsel, dit is dus ook verschillend van persoon
tot persoon, iedereen heeft andere interesses
- Dit wordt bij reclame gebruikt, ze zetten vrouwen op mannen reclame met
grotere pupillen -> zo denken mannen dat de vrouw interesse heeft in hun
48. Monisme
Monisme = Geest en lichaam zijn geen afzonderlijke entiteiten, maar twee aspecten
van één entiteit
Materialisme
- Ontologisch (in kader van het zijn): alleen het fysische bestaat echt
- Epistemologisch (in kader van het kunnen leren): alleen het fysische
kunnen we wetenschappelijk bestuderen = reductionisme
Idealisme
- Epistemologisch: we kennen de werkelijkheid enkel door je eigen denken
en via je eigen observaties en zintuigen, alles is beinvloedt door je eigen
waarnemingen
o Idealisme -> solipsisme
o Elke geest zit opgesloten in zijn eigen leef en betekenis wereld
- Ontologisch: waarnemingen zijn subjectief, we hebben allemaal ons eigen
wereldbeeld -> er is dus niet iets als een absolute kennis (panpsychisme)
o Alles in de natuur heeft een ziel
, 49. Gustav theodor fecher
Begin 19e eeuw
Grondlegger van psychofysica
Voorstander van het monisme
- Aanhanger panpsychisme = alles heeft een ziel -> bomen knuffelen
- Een cirkel is altijd hol en bol, maar je ziet telkens maar 1 van de 2
aspecten
Ontwikkelt de psychofysica
- Exacte wetenschap van de functionele relatie van lichaam in geest
- Elemente der psychofysics 1860
o Start van de psychofysica
o Mijlpaal voor de ontwikkeling van psychologie als een exacte
wetenschap
52. hedendaagse opvatting
Menatle processen zijn gebonden aan fysische systemen, maar vallen niet te
reduceren tot fysische processen
Gedragsdeterminanten zijn factoren die het gedrag kunnen bepalen
Psychologie is de wetenschap van het gedrag en de factoren die dit beinvloeden (de
gedragsdeterminanten)
- Zowel fysische als mentaal
- Zowel zichtbaar als verborgen = black box
- Meerdere factoren
- Een sterke wisselwerking tussen verschillende gedragdsdeterminanten
Voorbeelden
- Rorschach inktvlekken (niet meer gebruikt)
o Hermann rorschach, eind 19e eeuw
o Publiceert psychodiagnostiek = boek, 1921
o Inktvlekken worden gebruikt als een persoonlijkheidstest
Mensne geven betekenis aan een betekenisloze prikkel
Ze reflecteren dus een deeltje van hun persoonlijkheid in hun
antwoorden
o De inktvlekker zijn willekeurig ontstaat, maar ze zijn ook niet
vormloos , sommige vlekken zijn hier niet voor geschikt