Samenvatting sociaal en arbeidsrecht

Olod 9.2 Leerpad - C


Sociaal & arbeidsrecht
1. HCO Loon, Fiscaliteit en sociale zekerheid
Casussen:

Hendrik (55 jaar)
o Beroep: diploma metaalbewerking (TSO)
o Werkt reeds 30 jaar als procesoperator in een groot chemisch
industrieel bedrijf, met een voltijds contract als arbeider.
o Burgerlijke stand: 8 jaar gescheiden (=ongehuwd), feitelijk
samenwonend met zijn vriendin. Nieuw samengesteld gezin, de vriendin
van Hendrik is werkloos en heeft 2 kinderen uit een vorig huwelijk (20 en
23 jaar), die nog studeren en halftijds inwonen bij de moeder. Deze
kinderen zijn fiscaal ten laste van hun vader. Hendrik heeft zelf 3
volwassen kinderen die reeds zelfstandig wonen.

Elise (22 jaar)
o Beroep: pas afgestudeerd als ergotherapeut, start in januari met een
eerste job als ergotherapeut in een middelgroot vzw-woonzorgcentrum.
Krijgt een voltijds contract als bediende van onbepaalde duur.
o Burgerlijke stand: ongehuwd, geen kinderen, heeft een vriend maar
woont voorlopig nog thuis bij haar ouders. Heeft 2 jongere broers die
beide nog studeren.

Els (31 jaar)
o Beroep: diploma master in bedrijfscommunicatie, werkt reeds 6 jaar
als marketingverantwoordelijke in een klein bureau voor grafische
vormgeving. Werkt momenteel halftijds als bediende met een contract
van onbepaalde duur, Els neemt halftijds ouderschapsverlof op.
o Burgerlijke stand: gehuwd met 1 kindje (een zoontje van 2 jaar). De
echtgenoot werkt voltijds als ingenieur bij een bouwfirma en heeft het
zoontje fiscaal ten laste.

Inhoud:
1. Loonpakket en loonwig (loonkost, RSZ WG, Bruto, RSZ WN, Bruto
belastbaar, Bedrijfsvoorheffing, bijzondere RSZ, netto)
2. Bruto  Netto, Fiscaliteit: getrapt belastingsysteem, belasting op
arbeid binnen de personenbelasting
3. Bepalende factoren voor loonpakket, Loonnorm, CAO, PC, Barema’s
en anciënniteit

1.1. Loonpakket
Waaruit bestaat iemand’s loonpakket?
o Maaltijdcheques
o Ecocheques

1

,Olod 9.2 Leerpad - C

o Fietsvergoeding
o Auto, laptop, …

Wie of wat bepaalt hoeveel iemand verdient voor welke job?
o Overheid
o Werkgever
o Arbeidsmarkt
o Werknemer

Loon = het loon in geld + alle in geld waardeerbare voordelen (=
‘extralegale voordelen)

Zie hoofdstuk 2 Arbeidsovereenkomst:
“Er is sprake van een arbeidsovereenkomst wanneer een werknemer er
zich toe verbindt om tegen loon onder gezag van de werkgever een
bepaalde arbeid te verrichten.”

 Alle 3 de componenten moeten tegelijk aanwezig zijn om van een
arbeidsovereenkomst te kunnen spreken.

Loonpakketten casuspersonen:




 Het loon ‘in geld’: onderhevig aan RSZ en belastingen
o Basis Brutoloon  Nettoloon
o Eindejaarspremie of 13de maand
o (Dubbel) vakantiegeld (arbeiders, bedienden) bijna volledig
brutoloon maar betaalt er veel belastingen op
o Toeslagen
 Ploegenarbeid, weekendtoeslag, toeslag nachturen
 Bonus, winstuitkering (onderhevig aan belastingen)
o Volgens contract, afhankelijk van prestaties
 Vergoeding woon-werkverkeer (onderhevig aan belastingen, vaak
pas bij aanslagbiljet)
 Andere onkostenvergoedingen, ‘kosten eigen aan werkgever’

2

,Olod 9.2 Leerpad - C

 = “extralegale voordelen” (vb. laptops)
 Reden: fiscale optimalisatie = minder belastingen betalen
 Werkgever kan relatief goedkoop (geen sociale bijdrage, geen
BTW) verlonen in natura, met voordeel voor werknemer.

 Maaltijdcheques
o 1 per gewerkte dag, belastingvrij
o Minimale eigen bijdrage werknemer: 1,09 euro
o Maximale bijdrage werkgever: 6,91 euro
o Dus maximaal 8 euro om vrijstelling van belasting te
bekomen (bedrijven gaan hier vaak niet boven)
o Ook lagere bedragen zijn mogelijk: 4 euro, 6 euro, …
o Hogere bedragen dan 8 euro ook mogelijk, maar dan geen
vrijstelling van belasting (=zinloos)

 Dagvergoeding voor thuiswerk (vb. 20 euro in de maand in het
onderwijs)

 Eco-Cheques (typisch nieuwjaarsgeschenk)

 Hospitalisatieverzekering

 Groepsverzekering

o Verzekering overlijden

o Verzekering invaliditeit en langdurige ziekte

o 2de pensioenpijler = aanvullend pensioen 
pensioenverzekering (pensioenspaarkas, wordt uitbetaald
wanneer je in pensioen gaat; zelf moeite doen over te zetten
bij veranderen van werk)

 Ook: gratis soep, vormingsbudget, boekenbonnen, elektrische
(deel)fiets, mobiliteitsbudget,…

 Werkinstrumenten:
o Salariswagen, laptop, GSM, internetabonnement, …
o Bij betaling van ‘Voordeel Alle Aard’ = VAA kunnen deze ook
privé gebruikt worden  belasting heffen hiervoor

o ‘VAA’ is een ‘geschat voordeel’ waarop je belastingen betaalt
 Vb. VAA van laptop 70 euro per jaar  hierop
belastingen betalen en 35 euro betalen
o Vb.: salariswagen met €200 VAA (afhankelijk van
cataloguswaarde en CO² uitstoot)  50% belasting  €100
3

, Olod 9.2 Leerpad - C

belasting, dus minder nettoloon, maar wel privégebruik van
wagen

o Vb.: Smartphone €12  €6 minder nettoloon, maar wel elk
jaar een nieuw model smartphone, op kosten van werkgever.

 Nieuwe vaak gebruikte term: “cafetariaplan” = flexibel loonpakket,
met inspraak van werknemer, waar uit een gamma van soorten
verloning gekozen kan worden  aanbod, gamma van extralegale
voordeel en je mag zelf kiezen wat je het meest interesseert

VRAAG: “Ik betaal geen VAA op mijn bedrijfswagen”
 Kan via een achterpoortje

Verklaringen:
1. bedrijfswagen is niet altijd hetzelfde als salariswagen
2. Werkgever geeft een netto-vergoeding gelijk aan de extra belasting
door de VAA. ZO is dit een nuloperatie op de loonbrief, de
werknemer betaalt niks extra.

Salariswagen (als deel van loon)  belastingen betalen  VAA 
Bedrijfswagen (camionette nodig voor werk, niet gebruiken voor prive tijd,
eigendom van werk en gebruikt dit gewoon)  geen belastingen op
betalen
De werkgever geeft een netto-vergoeding, gelijk aan de extra belasting
door de VAA  werkgever betaalt niks extra.
Dus:
o Bedrijfswagen = instrument nodig voor het werk, b.v.
handelsvertegenwoordiger, bestelwagen van bouwvakkers,…in
principe geen privégebruik zonder VAA.
o Salariswagen = loon in natura, ongeacht of die nodig is voor
het werk of niet. Meestal een leasing-wagen, dus je kan er
perfect mee op reis als je VAA betaalt.

VRAAG: “Ik heb zowel een salariswagen als een treinabonnement van het
werk, dus mijn echtgenote gaat met mijn salariswagen werken.”
 Kan wel

Verklaringen:
1. Het zijn 2 in geld waardeerbare voordelen  echtgenote is ook als
bestuurder opgegeven en treinabbonnement wordt als vergoeding
voor woon-werkverkeer gebruikt




1.2. Bruto  netto
Hoe wordt bepaald hoeveel loon ik
netto overhoud?
4