E-module toegepaste verloskunde leerstof
1. De preconceptie:
= de fase vooraleer de bevruchting/conceptie plaatsvindt
Indien zwangerschap zo goed mogelijk wordt voorbereid
o Grotere kans op vlotte zwangerschap
o Vlotte bevalling
o Gezonde baby
1. De taak van de verpleegkundige
= je kan vrouwen helpen op een gezonde manier zwanger te worden,
risicofactoren inschatten en toekomstige ouders motiveren om hun levenswijze
aan te passen.
2. Belangrijkste adviezen die je kan geven als verpleegkundige
1. Bestaande medische aandoeningen
Heb je bestaande medische aandoeningen, vraag dan best eerst een bezoek bij
de behandelende gespecialiseerde arts om
- medicatie op punt te stellen
- risico’s te bespreken.
- Bv. bij astma, epilepsie, kanker, diabetes of nierziekten
2. Aangeboren familiale aandoeningen:
Wanneer in beide ouders een aangeboren aandoening voorkomt, moet het
koppel het centrum voor menselijke erfelijkheid raadplegen
Samen met een arts bekijken welke risico’s er zijn en
Wat de beste manier is om zwanger te worden.
o soms wordt er gekozen voor embryoselectie (preimplantatie
gentische diagnostiek/PGD)
o dit wordt gedaan bij cellen van een 3 dagen oude embryo, dit kan
dus enkel met embryo’s die ontstaan zijn door IVF
o onderzoek of de embryo dezelfde genetische afwijking heeft als de
ouders of niet.
Als blijkt dat er bij de ouders een genetische afwijking
aanwezig is die doorgegeven kan worden aan een toekomstig
kind, kunnen de ouders kiezen om tijdens de zwangerschap
een vlokkentest of vruchtwaterpunctie te laten doen
, 3. Algemene levenswijze
Gezonde levensstijl = met een gezonde en gevarieerde voeding, normaal
gewicht, goede BMI en een goede bloeddruk.
1. Stoppen met roken en vapen
= chemische stoffen hebben nefaste werking op
de zwangerschap en het ongeboren kind
Ook partner stoppen! Passief roken heeft
zelfde effect
2. Gebruik van alcohol en drugs
Alcohol = afgeraden vanuit het WHO om absoluut
geen alcohol te drinken: schade aan de
zwangerschap en het ongeboren kind
Druggebruik = nadelige gevolgen op de vruchtbaarheid en ook sociale
omstandigheden bv.
- Slechte hygiëne
- Onevenwichtige voeding
- Slechte medische opvolging
- Financiële problemen
3. Seksueel overdraagbare aandoeningen
= belangrijk dit bespreekbaar te maken!
- kunnen de vruchtbaarheid verminderen
- zwangerschap compliceren
- ernstige aandoeningen veroorzaken bij het kind
4. Werkomstandigheden
= kunnen een invloed hebben op hoe de zwangerschap tot stand komt en hoe ze
verder verloopt.
1. Contact met gevaarlijke stoffen
= meestal chemische stoffen die zijn gevaarlijk voor vrouwen die zwanger zijn en
vrouwen die borstvoeding geven
- Bestrijdingsmiddelen
- Zware metalen
- Kwikverbindingen
- Oplosmiddelen bv. verf, lijm, inkt, lak
- Narcosegassen
- Cytostatica
Stoffen kunnen zowel reprotoxisch (vruchtbaarheid, ongeboren kind en
borstvoeding kunnen beïnvloeden)
Als mutageen (genetische verandering in eicellen en zaadcellen waardoor
aangeboren afwijkingen) zijn.
2. Infectiegevaar
1. In de vlees- en slachtindustrie dierenverzorging komen we met
ziekteverwekkers in contact.
2. Gezondheidswerkers, opvoeders en onderwijzend personeel van jonge
kinderen kunnen bedreigende infecties oplopen.
, 3. Werk-gerelateerde stress
Stress verkleint de kans op een zwangerschap.
Grootste stressoren:
- onregelmatige werktijden door bvb ploegendiensten, nachtdiensten,
onderbroken diensten en wachtdiensten (zorgmedewerkers!)
- inhoud van het werk
4. Lichamelijk belastend werk
Lang rechtstaan, heffen en tillen, veel bukken en knielen zijn heel belastend voor
het lichaam en met mogelijk een negatieve invloed op de vruchtbaarheid en de
zwangerschap.
5. Ioniserende straling
Tijdens een zwangerschap, is tijdens de eerste 20 weken de foetus het
kwetsbaarst zijn en kunnen de stralen een
- Miskraam
- groeivertraging
- afwijkingen veroorzaken
Vooral voorkomend in industrie en gezondheidszorg!
5. Vaccinatiestatus
Zo is het belangrijk voor de zwangerschap goed gevaccineerd te zijn tegen
mazelen, bof en rubella.
6. Reizen en zwangerschap:
Aangeraden om zwangerschap uit te stellen als men moet reizen naar het
buitenland
Tropische aandoeningen, meestal viraal, die je op bepaalde exotische
bestemmingen kunt oplopen en die een invloed op de vruchtbaarheid
kunnen hebben.
Bv. het zikavirus = wordt overgedragen door de Aziatische tijger mug
o veroorzaakt microcefalie en mentale retardatie bij de foetus en
baby.
Met de meeste maatschappijen mag je vliegen tot 36 weken zwangerschap
o Na 28 weken zwangerschap vragen de meeste maatschappijen een
medisch attest van de arts.
7. Voedingssupplementen
Kan leiden tot neurale buisdefecten = een fout tijdens het dichtgroeien van de
neurale buis, kan op verschillende plekken hierop gebeuren
De meeste voorkomende zijn
- het open ruggetje (spina bifida)
- open schedeltje (anencefalie)
Beiden leiden tot overlijden of zware lichamelijke en mentale beperkingen.
1. De preconceptie:
= de fase vooraleer de bevruchting/conceptie plaatsvindt
Indien zwangerschap zo goed mogelijk wordt voorbereid
o Grotere kans op vlotte zwangerschap
o Vlotte bevalling
o Gezonde baby
1. De taak van de verpleegkundige
= je kan vrouwen helpen op een gezonde manier zwanger te worden,
risicofactoren inschatten en toekomstige ouders motiveren om hun levenswijze
aan te passen.
2. Belangrijkste adviezen die je kan geven als verpleegkundige
1. Bestaande medische aandoeningen
Heb je bestaande medische aandoeningen, vraag dan best eerst een bezoek bij
de behandelende gespecialiseerde arts om
- medicatie op punt te stellen
- risico’s te bespreken.
- Bv. bij astma, epilepsie, kanker, diabetes of nierziekten
2. Aangeboren familiale aandoeningen:
Wanneer in beide ouders een aangeboren aandoening voorkomt, moet het
koppel het centrum voor menselijke erfelijkheid raadplegen
Samen met een arts bekijken welke risico’s er zijn en
Wat de beste manier is om zwanger te worden.
o soms wordt er gekozen voor embryoselectie (preimplantatie
gentische diagnostiek/PGD)
o dit wordt gedaan bij cellen van een 3 dagen oude embryo, dit kan
dus enkel met embryo’s die ontstaan zijn door IVF
o onderzoek of de embryo dezelfde genetische afwijking heeft als de
ouders of niet.
Als blijkt dat er bij de ouders een genetische afwijking
aanwezig is die doorgegeven kan worden aan een toekomstig
kind, kunnen de ouders kiezen om tijdens de zwangerschap
een vlokkentest of vruchtwaterpunctie te laten doen
, 3. Algemene levenswijze
Gezonde levensstijl = met een gezonde en gevarieerde voeding, normaal
gewicht, goede BMI en een goede bloeddruk.
1. Stoppen met roken en vapen
= chemische stoffen hebben nefaste werking op
de zwangerschap en het ongeboren kind
Ook partner stoppen! Passief roken heeft
zelfde effect
2. Gebruik van alcohol en drugs
Alcohol = afgeraden vanuit het WHO om absoluut
geen alcohol te drinken: schade aan de
zwangerschap en het ongeboren kind
Druggebruik = nadelige gevolgen op de vruchtbaarheid en ook sociale
omstandigheden bv.
- Slechte hygiëne
- Onevenwichtige voeding
- Slechte medische opvolging
- Financiële problemen
3. Seksueel overdraagbare aandoeningen
= belangrijk dit bespreekbaar te maken!
- kunnen de vruchtbaarheid verminderen
- zwangerschap compliceren
- ernstige aandoeningen veroorzaken bij het kind
4. Werkomstandigheden
= kunnen een invloed hebben op hoe de zwangerschap tot stand komt en hoe ze
verder verloopt.
1. Contact met gevaarlijke stoffen
= meestal chemische stoffen die zijn gevaarlijk voor vrouwen die zwanger zijn en
vrouwen die borstvoeding geven
- Bestrijdingsmiddelen
- Zware metalen
- Kwikverbindingen
- Oplosmiddelen bv. verf, lijm, inkt, lak
- Narcosegassen
- Cytostatica
Stoffen kunnen zowel reprotoxisch (vruchtbaarheid, ongeboren kind en
borstvoeding kunnen beïnvloeden)
Als mutageen (genetische verandering in eicellen en zaadcellen waardoor
aangeboren afwijkingen) zijn.
2. Infectiegevaar
1. In de vlees- en slachtindustrie dierenverzorging komen we met
ziekteverwekkers in contact.
2. Gezondheidswerkers, opvoeders en onderwijzend personeel van jonge
kinderen kunnen bedreigende infecties oplopen.
, 3. Werk-gerelateerde stress
Stress verkleint de kans op een zwangerschap.
Grootste stressoren:
- onregelmatige werktijden door bvb ploegendiensten, nachtdiensten,
onderbroken diensten en wachtdiensten (zorgmedewerkers!)
- inhoud van het werk
4. Lichamelijk belastend werk
Lang rechtstaan, heffen en tillen, veel bukken en knielen zijn heel belastend voor
het lichaam en met mogelijk een negatieve invloed op de vruchtbaarheid en de
zwangerschap.
5. Ioniserende straling
Tijdens een zwangerschap, is tijdens de eerste 20 weken de foetus het
kwetsbaarst zijn en kunnen de stralen een
- Miskraam
- groeivertraging
- afwijkingen veroorzaken
Vooral voorkomend in industrie en gezondheidszorg!
5. Vaccinatiestatus
Zo is het belangrijk voor de zwangerschap goed gevaccineerd te zijn tegen
mazelen, bof en rubella.
6. Reizen en zwangerschap:
Aangeraden om zwangerschap uit te stellen als men moet reizen naar het
buitenland
Tropische aandoeningen, meestal viraal, die je op bepaalde exotische
bestemmingen kunt oplopen en die een invloed op de vruchtbaarheid
kunnen hebben.
Bv. het zikavirus = wordt overgedragen door de Aziatische tijger mug
o veroorzaakt microcefalie en mentale retardatie bij de foetus en
baby.
Met de meeste maatschappijen mag je vliegen tot 36 weken zwangerschap
o Na 28 weken zwangerschap vragen de meeste maatschappijen een
medisch attest van de arts.
7. Voedingssupplementen
Kan leiden tot neurale buisdefecten = een fout tijdens het dichtgroeien van de
neurale buis, kan op verschillende plekken hierop gebeuren
De meeste voorkomende zijn
- het open ruggetje (spina bifida)
- open schedeltje (anencefalie)
Beiden leiden tot overlijden of zware lichamelijke en mentale beperkingen.
