Organisatieontwikkeling
Inhoud
Organisatieontwikkeling......................................................................................... 1
Hoofdstuk 1: De identiteit van een organisatie - Fundament.................................3
1. Wat zijn organisaties....................................................................................... 4
1.1. Kenmerken van een organisatie:...............................................................4
1.2. Social Profit versus Profit Organisaties:.....................................................4
1.3. Organisatieontwikkeling, wat? :................................................................5
2. Het grote WAAROM – Missie, visie en kernwaarden.........................................6
2.1. Missie:....................................................................................................... 8
2.2. Visie:....................................................................................................... 10
2.3. Kernwaarden:.......................................................................................... 11
Hoofdstuk 2: Omgevingsanalyse van de organisatie............................................12
1. De organisatie in een veranderende samenleving........................................12
1.1. Veranderingen in de samenleving:..........................................................12
1.2. Organisatie binnen de samenleving:.......................................................14
1.3. De organisatie in het werkveld:...............................................................16
1.4. De organisatie zelf:................................................................................. 17
Hoofdstuk 3: Strategie voor de organisatie.........................................................19
1. Inleiding......................................................................................................... 19
1.1. Strategie van missie tot actie:................................................................19
2. Belang van een strategisch aanpak..............................................................21
2.1. Korte herhaling: AGIL-organisaties:.........................................................21
2.2. Korte herhaling: De strategische driehoek:.............................................21
3. SWOT en confrontatiematrix.........................................................................23
3.1. Stap 1 - Selectie van inzichten uit omgevingsanalyse (SWOT):..............23
3.2. Stap 2 – Confronteren of combineren van inzichten (Confrontatiematrix):
....................................................................................................................... 24
3.3. Stap 3 – Voorkeursstrategie:...................................................................27
Hoofdstuk 4: Doelstellingen.................................................................................. 28
1. Inleiding......................................................................................................... 28
1.1. Strategie van missie tot actie:................................................................28
2. Niveaus van doelstellingen of soorten doelstellingen....................................29
2.1. Soorten doelstellingen:........................................................................... 29
2.2. Niveaus van doelstellingen:....................................................................30
, 3. Wat is een goede doelstelling........................................................................30
3.1. SMARTI-Formulering:............................................................................... 31
Hoofdstuk 5: Organisatiestructuur........................................................................32
1. Inleiding......................................................................................................... 32
1.1. Structuur:................................................................................................ 33
1.2. Structuur beïnvloeden:............................................................................33
2. Coördinatiemechanismen van Mintzberg......................................................33
3. Types organisatiestructuren..........................................................................35
3.1. Horizontaal:............................................................................................. 35
3.2. Verticaal:................................................................................................. 36
3.3. Horizontale en verticale dwarsverbanden:..............................................38
3.4. Organisatiestructuur volgens Mintzberg:................................................40
Hoofdstuk 6: Organisatiecultuur...........................................................................43
1. Inleiding......................................................................................................... 43
1.1. Organisatiecultuur:................................................................................. 43
1.2. Organisatieklimaat:................................................................................. 44
2. Algemene typering........................................................................................ 44
2.1. Mens- of organisatiegericht:....................................................................44
2.2. Sterke en zwakke organisaties:...............................................................45
2.3. Gezonde en zieke organisatie:................................................................45
3. Enkele cultuurmodellen................................................................................. 46
3.1. Cultuurtypologieën van Charles Handy:..................................................46
3.2. Cultuurniveaus van Shein:......................................................................47
3.3. Ui-model van Sanders en Neuijen en (later) Hofstede:...........................47
3.4. Denison cultuurmodel:............................................................................ 48
4. De maakbaarheid van een organisatiecultuur...............................................50
Hoofdstuk 7: Kwaliteitsbeleid............................................................................... 51
1. Inleiding......................................................................................................... 51
2. Wat betekent kwaliteit?................................................................................. 51
2.1. Algemeen:............................................................................................... 51
2.2. Bedrijfsleven VS Hulp- en dienstverlening:.............................................51
2.3. Voor non-profitorganisaties:....................................................................52
2.3.1. Dimensies van kwaliteit:......................................................................52
2.3.2. Begrippen:............................................................................................ 53
3. Kwaliteitsmodellen........................................................................................ 54
3.1. Integrale kwaliteitszorg (IKZ):.................................................................54
3.2. Deming of PDCA-cyclus:..........................................................................54
, 3.3. Lerende organisaties:.............................................................................. 55
4. Kwaliteitsbewijzen......................................................................................... 56
5. Regelgeving................................................................................................... 57
5.1. Kwaliteitswet:.......................................................................................... 57
5.2. Kwaliteitsdecreet:.................................................................................... 57
5.2.1. Huidig kwaliteitsdecreet:......................................................................58
5.2.2. Nieuw decreet:..................................................................................... 58
Hoofdstuk 8: Leiderschap..................................................................................... 59
1. Leiderschapsmodellen................................................................................... 59
1.1. Leiderschap in het verleden:...................................................................59
1.2. Hedendaagse visie op leiderschap:.........................................................61
1.3. Wat is goed leiderschap anno 2024:.......................................................62
Hoofdstuk 9: HRM................................................................................................. 63
1. Belang van HRM voor orthopedagogie..........................................................63
2. Definitie......................................................................................................... 63
2.1. Human Resources:.................................................................................. 63
2.2. Human Resources Management:.............................................................63
2.3. Hard en Soft Resources:..........................................................................64
2.4. Harvard en Michigan HRM model:...........................................................64
3. HRM en motivatie.......................................................................................... 66
4. Actuele modellen........................................................................................... 66
4.1. De term duurzaam HRM:.........................................................................66
4.2. Inclusief HRM:......................................................................................... 67
5. Van strategisch naar duurzaam management...............................................67
6. Praktijkvoorbeeld:......................................................................................... 67
7. De HR-cyclus................................................................................................. 68
7.1. Werving of rekrutering en selectie:.........................................................68
7.2. Onboarding:............................................................................................ 70
7.3. Beoordelen en evalueren:.......................................................................71
7.4. Belonen van medewerkers:.....................................................................71
7.5. Ontwikkelen:........................................................................................... 72
7.6. Uitstroom van medewerkers:..................................................................72
Hoofdstuk 1: De identiteit van een
organisatie - Fundament
, 1. Wat zijn organisaties
We leven niet op een eiland op onszelf, maar in een samenleving: we maken
contact met, maken gebruik van of engageren ons in verschillende organisaties.
1.1. Kenmerken van een organisatie:
Organisatie Een hulpmiddel om een doel te bereiken.
Wanneer is een organisatie missie-gedreven?
Als ze een duidelijk sociaal doel voor ogen heeft.
Doel: Impact maken om van de wereld een betere plaats te maken voor
iedereen.
In een organisatie komen en werken mensen samen aan één zelfde doel of ze
delen dezelfde missie.
Kenmerken: Organisaties zijn…
1) Menselijke samenwerkingsverbanden
2) Gericht op het realiseren van een duidelijk doel
3) Ontworpen als systemen van bewust gestructureerde en gecoördineerde
activiteiten
4) Verbonden met een externe omgeving
Hoe merk je dat organisaties functioneel zijn en ons sociaal leven regelen?
We zijn al van bij het begin constant verbonden met organisaties: geboren in een
ziekenhuis, opgevolgd door Kind&Gezin, onderwijs, vrijetijdsbesteding…
Daft (2002) : Organisatie = Samenwerken aan een gemeenschappelijk doel.
1.2. Social Profit versus Profit Organisaties:
Social-profit Geen winstmaximalisatie, maar maatschappelijk
organisatie sociale doelen nastreven.
Profit organisatie Winstmaximalisatie zodat het bedrijf kan blijven
Inhoud
Organisatieontwikkeling......................................................................................... 1
Hoofdstuk 1: De identiteit van een organisatie - Fundament.................................3
1. Wat zijn organisaties....................................................................................... 4
1.1. Kenmerken van een organisatie:...............................................................4
1.2. Social Profit versus Profit Organisaties:.....................................................4
1.3. Organisatieontwikkeling, wat? :................................................................5
2. Het grote WAAROM – Missie, visie en kernwaarden.........................................6
2.1. Missie:....................................................................................................... 8
2.2. Visie:....................................................................................................... 10
2.3. Kernwaarden:.......................................................................................... 11
Hoofdstuk 2: Omgevingsanalyse van de organisatie............................................12
1. De organisatie in een veranderende samenleving........................................12
1.1. Veranderingen in de samenleving:..........................................................12
1.2. Organisatie binnen de samenleving:.......................................................14
1.3. De organisatie in het werkveld:...............................................................16
1.4. De organisatie zelf:................................................................................. 17
Hoofdstuk 3: Strategie voor de organisatie.........................................................19
1. Inleiding......................................................................................................... 19
1.1. Strategie van missie tot actie:................................................................19
2. Belang van een strategisch aanpak..............................................................21
2.1. Korte herhaling: AGIL-organisaties:.........................................................21
2.2. Korte herhaling: De strategische driehoek:.............................................21
3. SWOT en confrontatiematrix.........................................................................23
3.1. Stap 1 - Selectie van inzichten uit omgevingsanalyse (SWOT):..............23
3.2. Stap 2 – Confronteren of combineren van inzichten (Confrontatiematrix):
....................................................................................................................... 24
3.3. Stap 3 – Voorkeursstrategie:...................................................................27
Hoofdstuk 4: Doelstellingen.................................................................................. 28
1. Inleiding......................................................................................................... 28
1.1. Strategie van missie tot actie:................................................................28
2. Niveaus van doelstellingen of soorten doelstellingen....................................29
2.1. Soorten doelstellingen:........................................................................... 29
2.2. Niveaus van doelstellingen:....................................................................30
, 3. Wat is een goede doelstelling........................................................................30
3.1. SMARTI-Formulering:............................................................................... 31
Hoofdstuk 5: Organisatiestructuur........................................................................32
1. Inleiding......................................................................................................... 32
1.1. Structuur:................................................................................................ 33
1.2. Structuur beïnvloeden:............................................................................33
2. Coördinatiemechanismen van Mintzberg......................................................33
3. Types organisatiestructuren..........................................................................35
3.1. Horizontaal:............................................................................................. 35
3.2. Verticaal:................................................................................................. 36
3.3. Horizontale en verticale dwarsverbanden:..............................................38
3.4. Organisatiestructuur volgens Mintzberg:................................................40
Hoofdstuk 6: Organisatiecultuur...........................................................................43
1. Inleiding......................................................................................................... 43
1.1. Organisatiecultuur:................................................................................. 43
1.2. Organisatieklimaat:................................................................................. 44
2. Algemene typering........................................................................................ 44
2.1. Mens- of organisatiegericht:....................................................................44
2.2. Sterke en zwakke organisaties:...............................................................45
2.3. Gezonde en zieke organisatie:................................................................45
3. Enkele cultuurmodellen................................................................................. 46
3.1. Cultuurtypologieën van Charles Handy:..................................................46
3.2. Cultuurniveaus van Shein:......................................................................47
3.3. Ui-model van Sanders en Neuijen en (later) Hofstede:...........................47
3.4. Denison cultuurmodel:............................................................................ 48
4. De maakbaarheid van een organisatiecultuur...............................................50
Hoofdstuk 7: Kwaliteitsbeleid............................................................................... 51
1. Inleiding......................................................................................................... 51
2. Wat betekent kwaliteit?................................................................................. 51
2.1. Algemeen:............................................................................................... 51
2.2. Bedrijfsleven VS Hulp- en dienstverlening:.............................................51
2.3. Voor non-profitorganisaties:....................................................................52
2.3.1. Dimensies van kwaliteit:......................................................................52
2.3.2. Begrippen:............................................................................................ 53
3. Kwaliteitsmodellen........................................................................................ 54
3.1. Integrale kwaliteitszorg (IKZ):.................................................................54
3.2. Deming of PDCA-cyclus:..........................................................................54
, 3.3. Lerende organisaties:.............................................................................. 55
4. Kwaliteitsbewijzen......................................................................................... 56
5. Regelgeving................................................................................................... 57
5.1. Kwaliteitswet:.......................................................................................... 57
5.2. Kwaliteitsdecreet:.................................................................................... 57
5.2.1. Huidig kwaliteitsdecreet:......................................................................58
5.2.2. Nieuw decreet:..................................................................................... 58
Hoofdstuk 8: Leiderschap..................................................................................... 59
1. Leiderschapsmodellen................................................................................... 59
1.1. Leiderschap in het verleden:...................................................................59
1.2. Hedendaagse visie op leiderschap:.........................................................61
1.3. Wat is goed leiderschap anno 2024:.......................................................62
Hoofdstuk 9: HRM................................................................................................. 63
1. Belang van HRM voor orthopedagogie..........................................................63
2. Definitie......................................................................................................... 63
2.1. Human Resources:.................................................................................. 63
2.2. Human Resources Management:.............................................................63
2.3. Hard en Soft Resources:..........................................................................64
2.4. Harvard en Michigan HRM model:...........................................................64
3. HRM en motivatie.......................................................................................... 66
4. Actuele modellen........................................................................................... 66
4.1. De term duurzaam HRM:.........................................................................66
4.2. Inclusief HRM:......................................................................................... 67
5. Van strategisch naar duurzaam management...............................................67
6. Praktijkvoorbeeld:......................................................................................... 67
7. De HR-cyclus................................................................................................. 68
7.1. Werving of rekrutering en selectie:.........................................................68
7.2. Onboarding:............................................................................................ 70
7.3. Beoordelen en evalueren:.......................................................................71
7.4. Belonen van medewerkers:.....................................................................71
7.5. Ontwikkelen:........................................................................................... 72
7.6. Uitstroom van medewerkers:..................................................................72
Hoofdstuk 1: De identiteit van een
organisatie - Fundament
, 1. Wat zijn organisaties
We leven niet op een eiland op onszelf, maar in een samenleving: we maken
contact met, maken gebruik van of engageren ons in verschillende organisaties.
1.1. Kenmerken van een organisatie:
Organisatie Een hulpmiddel om een doel te bereiken.
Wanneer is een organisatie missie-gedreven?
Als ze een duidelijk sociaal doel voor ogen heeft.
Doel: Impact maken om van de wereld een betere plaats te maken voor
iedereen.
In een organisatie komen en werken mensen samen aan één zelfde doel of ze
delen dezelfde missie.
Kenmerken: Organisaties zijn…
1) Menselijke samenwerkingsverbanden
2) Gericht op het realiseren van een duidelijk doel
3) Ontworpen als systemen van bewust gestructureerde en gecoördineerde
activiteiten
4) Verbonden met een externe omgeving
Hoe merk je dat organisaties functioneel zijn en ons sociaal leven regelen?
We zijn al van bij het begin constant verbonden met organisaties: geboren in een
ziekenhuis, opgevolgd door Kind&Gezin, onderwijs, vrijetijdsbesteding…
Daft (2002) : Organisatie = Samenwerken aan een gemeenschappelijk doel.
1.2. Social Profit versus Profit Organisaties:
Social-profit Geen winstmaximalisatie, maar maatschappelijk
organisatie sociale doelen nastreven.
Profit organisatie Winstmaximalisatie zodat het bedrijf kan blijven
