samenvatting jeugdrecht HF jeugddelinquentierecht

Jeugdrecht
Jeugddelinquentierecht


1. Voor welke minderjarigen is het
jeugddelinquentierecht bedoeld?
Het jeugddelinquentierecht viseert minderjarigen die een jeugddelict
hebben gepleegd.

- Jeugddelict: een handeling of een onthouding van een minderjarige,
die, indien gepleegd door een meerderjarige, bestraft zou worden op
grond van het Strafwetboek of andere (bijzondere) strafbepalingen.
o Min. – en max. leeftijd tellen op moment van feiten.
o Is eigenlijk een misdrijf waarvoor een minderjarige niet kan
gestraft worden omdat hij de voorwaarde
‘toerekeningsvatbaarheid’ mist om strafrechtelijk aansprakelijk
gesteld te kunnen worden.
o Was het vroegere ‘als misdrijf omschreven feit’


2. Visies (modellen) over de aanpak van
minderjarige delinquenten
Het oude strafrechtsmodel
In het klassiek strafrecht wordt gebruik gemaakt van straffen met als doel
het verstoorde evenwicht in de openbare orde te herstellen.

- De aard en intensiteit van de straf worden bepaald door het
gepleegde misdrijf  misdrijf = referentiepunt bepaling straf

Positie van het slachtoffer is secundair.

Het rehabilitatief rechtsmodel (=
beschermingsmodel)
In het rehabilitatief recht staat de heropvoeding of behandeling van de
dader voorop: door een specifieke maatregel wil men de dader
beïnvloeden, met als doel ervoor te zorgen dat hij zich in de toekomst van
delinquent gedrag weerhoudt en een aangepaste persoon wordt.

- Maatregel hangt af van dader zelf, zijn vooral hulpverlenend gericht
om de onderliggende problematiek aan te pakken.

Ook hier is het slachtoffer ondergeschikt.




1

,Jeugdrecht
Jeugddelinquentierecht
- Misdrijfplegers worden niet gestraft, maar geholpen, terwijl
slachtoffer problemen ondervinden om in hun slachtofferschap
erkend en gecompenseerd te worden.

Het herstelrechtsmodel
In herstelrecht (‘restorative justice’) staat als doel het herstel van de
aangerichte schade voorop.

- Tracht men te bereiken door de dader aan te zetten tot herstel van
die schade, omvang van die herstelverplichting wordt bepaald door
de geleden schade.  geleden schade = referentiepunt
o Schade kan zowel materieel, moreel als sociaal zijn.
o Schadelijder kan zowel individuele burger, zijn directe
omgeving of de samenleving in haar geheel zijn.
- Breed gamma van herstelgerichte acties: spijtbetuigingen, reparatie,
vergoeding, gemeenschapsdienst …
o Gemeenschapsdienst: onbetaalde arbeid die door de dader
van een misdrijf wordt verricht ten bate van een
maatschappelijke instelling, bedoeld als een vorm van
compensatie die door het misdrijf aan de samenleving is
veroorzaakt.

Positie van het slachtoffer staat centraal.

Het beveiligingsmodel
Hierin wordt de dader van een als misdrijf omschreven feit opgesloten,
met de bedoeling onszelf te beveiligen tegen een gevaarlijk individu en
tegen mogelijke nieuwe misdrijven van deze persoon.

- Referentiepunt bepalen duur en soort vrijheidsberoving =
gevaarlijkheid dader.
- Voor volwassenen doet men beroep op de interneringswet.




2

, Jeugdrecht
Jeugddelinquentierecht




Het verantwoordelijkheidsmodel
Dit verwijst naar het belangrijkste uitgangspunt van het decreet, namelijk
dat minderjarigen, vanaf 12 jaar, verantwoordelijk kunnen gesteld worden
voor hun daden.


3. De krachtlijnen van het nieuwe
jeugddelinquentierecht
Basisprincipes van de nieuwe wijze waarop jeugddelinquentie voortaan
wordt aangepakt;

Uitgaan van de verantwoordelijkheid van de
minderjarige
Jongeren kunnen vanaf 12 jaar beschouwd worden als mensen die
verantwoordelijk kunnen worden gesteld voor hun daden.

- Gevolgen;
o ‘Als misdrijf omschreven feit’  ‘jeugddelict’
o ‘Maatregelen van bewaring, behoeding en opvoeding ‘ 
‘sanctie’
 Sanctie  straf  ook al worden minderjarigen vanaf 12
jaar verantwoordelijk geacht voor hun jeugddelicten, dan
betekent dat nog niet dat ze formeel
toerekeningsvatbaar zijn.
o Minderjarigen krijgen de mogelijkheid om actief mee te werken
aan de invulling van het antwoord op het jeugddelict.


3