Cerebro Vasculair Accident (CVA)................................................................2
Dieetbehandelplan slikstoornissen en neurologische aandoeningen..........4
Anatomie hersenen.....................................................................................6
Dementie.....................................................................................................8
Symptomen.................................................................................................8
Screening en diagnostiek.........................................................................9
Soorten dementie...................................................................................10
Behandeling..............................................................................................11
Medicatie...................................................................................................11
Dieetbehandelrichtlijnen voor ouderen.....................................................11
Richtlijnen omgaan met afweergedrag bij eten en drinken van bewoners
met dementie............................................................................................13
Decubitus..................................................................................................14
Dieetbehandelplan decubitus....................................................................16
Sarcopenie.................................................................................................17
, Cerebro Vasculair Accident (CVA)
Wat is een CVA?
Een CVA (Cerebro Vasculair Accident), ook wel een beroerte genoemd, is
een acute verstoring van de bloedtoevoer naar de hersenen. Dit kan
ernstige gevolgen hebben, zoals blijvende hersenschade, verlamming of
spraakproblemen. Er zijn twee hoofdtypen
CVA:
Herseninfarct (80-85% van de gevallen):
Dit wordt veroorzaakt door een
verstopping van een bloedvat in de
hersenen, meestal door een bloedstolsel.
Dit kan het gevolg zijn van aderverkalking
of een losgeraakt stolsel (embolie).
Hersenbloeding (15-20% van de
gevallen): Hierbij barst een bloedvat in de hersenen, waardoor er een
bloeding ontstaat. Dit kan druk op de hersenen veroorzaken en schade
aan het hersenweefsel toebrengen.
Oorzaken CVA
- Hypertensie ( is de grootste oorzaak)
- Dyslipidemie
- Roken
- Weinig lichaamsbeweging
- Leeftijd
- Cardiaal probleem
- Diabetes mellitus
- Overgewicht
- TIA’s
Symptomen
- Plotselinge verlamming of krachtsverlies (meestal aan één kant van
het lichaam)
- Scheve mond of moeite met praten
- Wazig zien, dubbelzien of plotseling verlies van gezichtsvermogen
- Ernstige hoofdpijn zonder duidelijke oorzaak
- Duizeligheid, evenwichtsproblemen of coördinatieproblemen
- Dysartrie onduidelijk spreken
- Afasie niet kunnen praten
- Agnosie dingen niet herkennen
- Dysfagie moeilijk kunnen slikken
- Apraxie taken niet kunnen uitvoeren
- Hemineglect niet bewust zijn van een deel van je lichaam
De symptomen kunnen ook verschillen door waar de CVA plaatsvind in de
hersenen
, Behandeling
Acute behandeling CVA (binnen 4,5 uur)
Trombolyse (stolseloplossende medicatie)
- Een medicijn (alteplase) wordt via een infuus toegediend om het
bloedstolsel op te lossen.
- Dit moet binnen 4,5 uur na de eerste symptomen gebeuren.
- Hoe sneller de behandeling, hoe groter de kans op herstel.
Trombectomie (bloedstolsel verwijderen via katheter)
- Bij grotere bloedstolsels kan een neurochirurg met een katheter via
de lies het stolsel verwijderen.
- Dit kan tot 6-24 uur na de eerste symptomen effectief zijn.
Langetermijnbehandeling
- Bloedverdunners (zoals aspirine, clopidogrel) om nieuwe stolsels
te voorkomen.
- Cholesterolverlagers (statines) als er sprake is van
aderverkalking.
- Bloeddrukverlagers om toekomstige beroertes te voorkomen.
- Leefstijlaanpassingen, zoals gezond eten, stoppen met roken,
meer bewegen.
Acute behandeling bloeding
- Bloeddrukverlagende medicatie om verdere schade te
beperken.
- Chirurgie als de bloeding ernstig is:
o Hematoomevacuatie: Operatie om opgehoopt bloed te
verwijderen.
o Aneurysma-coiling of clipping: Bij een aneurysma
(verzwakt bloedvat) kan een chirurg het lek dichten.
Langetermijnbehandeling
- Controle van hoge bloeddruk (belangrijkste risicofactor voor
hersenbloedingen).
- Revalidatie om verloren functies te herstellen.
Revalidatie na een CVA
Na een beroerte kan er blijvende schade zijn, en revalidatie is essentieel
om zoveel mogelijk herstel te bereiken:
- Fysiotherapie om kracht, coördinatie en mobiliteit terug te krijgen.
- Logopedie als er spraak- of slikproblemen zijn.
- Ergotherapie om dagelijkse activiteiten te hervatten (zoals
aankleden, eten).
- Psychologische begeleiding voor emotionele ondersteuning en
omgaan met veranderingen.