SAMENVATTING
Farmaceutische wetenschappen I
Farmacologie
2024-2025
Donche Lauren
,DEEL 1
,Hoofdstuk 1: Inleiding van de farmacologie
Begrippen en definities - Wat is farmacologie? Wat is toxicologie?
Farmacon = geneesmiddel – geeft een gewenst effect
Toxicon = giftige stof – geeft een ongewenst effect
Beide leggen eenzelfde weg af, maar hebben een ander effect als resultaat.
1. Wat is farmacologie?
Farmacologie is “de wetenschap die de interactie tussen het farmacon (chemische
verbinding) en de mens (het biologisch systeem) bestudeert.”
Farmacon of ookwel API genoemd (Active Pharmaceutical Ingredient) is de
werkzame stof aanwezig in een geneesmiddel of bestrijdingsmiddel.
De interactie tussen het farmacon en de mens zijn in twee richtingen (EXAMEN):
1: Farmacokinetiek
= bestudeert alles wat het lichaam gaat doen met het farmacon
= hoe reageert het lichaam op het farmacon
2: Farmacodynamiek
= bestudeert alles wat het farmacon gaat doen met het lichaam
= welke veranderingen veroorzaakt het farmacon aan het lichaam
Farmacologisch profiel = farmacokinetiek + farmacodynamiek
,2. Wat is toxicologie
Toxicologie is de studie van de werking van giftige stoffen op biologische systemen.
Toxicologie is de studie van de interactie/wisselwerking tussen chemische stoffen
en levende organismen*.
* Levende organismen dit omdat er toxicologische studies ook uitgevoerd worden op
proefdieren.
De interactie tussen het toxicon en de mens zijn in twee richtingen (EXAMEN):
1: Toxicokinetiek
= bestudeert alles wat het lichaam gaat doen met het toxicon
= hoe reageert het lichaam op het toxicon
2: Toxicodynamiek
= bestudeert alles wat het toxicon gaat doen met het lichaam
= welke veranderingen veroorzaakt het toxicon aan het lichaam
Toxicologisch profiel = toxicokinetiek + toxicodynamiek
, Aspecten van farmacologie en toxicologie – het mechanisme
Bovenstaand schema/overzicht geeft de verschillende fasen weer die een farmacon
en/of toxicon afleggen wanneer deze zouden worden ingenomen.
Zoals aangehaald op de eerste pagina doorlopen het farmacon en toxicon dezelfde weg,
maar veroorzaken ze een ander effect (gewild of niet gewild).
De afgelegde weg wordt onderverdeeld in drie fasen:
FASE 1: de expositiefase of blootstellingsfase
Er vindt een eerste aanraking plaats met het farmacon of toxicon. Deze wordt
ingenomen met behulp van een bepaalde toedieningsvorm dewelke afhankelijk is van
het doel van het geneesmiddel/toxicon. De toedieningsvorm (waarin het farmacon zit)
moet desintegreren zodanig het farmacon en/of toxicon kan vrijkomen en oplossen in de
aanwezige lichaamsvloeistoffen.
FASE 2: de farmacokinetische fase of toxicokinetische fase
Het farmacon of toxicon is vrijgegeven aan het lichaam en ondergaat 4 stappen dat
wordt samengevat met het woord ADME:
- A: adsorptie (opname)
- D: distributie (verdeling)
- M: metabolisme (biotransformatie)
- E: excretie (uitscheiding)
FASE 3: de farmacodynamische fase of toxicodynamische fase
Het farmacon en toxicon hebben afhankelijk van het doel meestal altijd een
doelwitweefsel waarop ze moeten inwerken. In deze fase ontstaat er interactie tussen
het farmacon/ toxicon en de receptoren aanwezig op het doelwitweefsel.
Deze interactie zorgt voor een bepaald (toxicologisch) effect. Ook kan dit zorgen voor
eventuele nevenwerkingen (is ook een effect).
EFFECT: therapeutische fase
Er is een toxisch effect of adverse effect na inname van farmacon/toxicon?
Leidt fase 3 tot een gunstig effect?
Farmaceutische wetenschappen I
Farmacologie
2024-2025
Donche Lauren
,DEEL 1
,Hoofdstuk 1: Inleiding van de farmacologie
Begrippen en definities - Wat is farmacologie? Wat is toxicologie?
Farmacon = geneesmiddel – geeft een gewenst effect
Toxicon = giftige stof – geeft een ongewenst effect
Beide leggen eenzelfde weg af, maar hebben een ander effect als resultaat.
1. Wat is farmacologie?
Farmacologie is “de wetenschap die de interactie tussen het farmacon (chemische
verbinding) en de mens (het biologisch systeem) bestudeert.”
Farmacon of ookwel API genoemd (Active Pharmaceutical Ingredient) is de
werkzame stof aanwezig in een geneesmiddel of bestrijdingsmiddel.
De interactie tussen het farmacon en de mens zijn in twee richtingen (EXAMEN):
1: Farmacokinetiek
= bestudeert alles wat het lichaam gaat doen met het farmacon
= hoe reageert het lichaam op het farmacon
2: Farmacodynamiek
= bestudeert alles wat het farmacon gaat doen met het lichaam
= welke veranderingen veroorzaakt het farmacon aan het lichaam
Farmacologisch profiel = farmacokinetiek + farmacodynamiek
,2. Wat is toxicologie
Toxicologie is de studie van de werking van giftige stoffen op biologische systemen.
Toxicologie is de studie van de interactie/wisselwerking tussen chemische stoffen
en levende organismen*.
* Levende organismen dit omdat er toxicologische studies ook uitgevoerd worden op
proefdieren.
De interactie tussen het toxicon en de mens zijn in twee richtingen (EXAMEN):
1: Toxicokinetiek
= bestudeert alles wat het lichaam gaat doen met het toxicon
= hoe reageert het lichaam op het toxicon
2: Toxicodynamiek
= bestudeert alles wat het toxicon gaat doen met het lichaam
= welke veranderingen veroorzaakt het toxicon aan het lichaam
Toxicologisch profiel = toxicokinetiek + toxicodynamiek
, Aspecten van farmacologie en toxicologie – het mechanisme
Bovenstaand schema/overzicht geeft de verschillende fasen weer die een farmacon
en/of toxicon afleggen wanneer deze zouden worden ingenomen.
Zoals aangehaald op de eerste pagina doorlopen het farmacon en toxicon dezelfde weg,
maar veroorzaken ze een ander effect (gewild of niet gewild).
De afgelegde weg wordt onderverdeeld in drie fasen:
FASE 1: de expositiefase of blootstellingsfase
Er vindt een eerste aanraking plaats met het farmacon of toxicon. Deze wordt
ingenomen met behulp van een bepaalde toedieningsvorm dewelke afhankelijk is van
het doel van het geneesmiddel/toxicon. De toedieningsvorm (waarin het farmacon zit)
moet desintegreren zodanig het farmacon en/of toxicon kan vrijkomen en oplossen in de
aanwezige lichaamsvloeistoffen.
FASE 2: de farmacokinetische fase of toxicokinetische fase
Het farmacon of toxicon is vrijgegeven aan het lichaam en ondergaat 4 stappen dat
wordt samengevat met het woord ADME:
- A: adsorptie (opname)
- D: distributie (verdeling)
- M: metabolisme (biotransformatie)
- E: excretie (uitscheiding)
FASE 3: de farmacodynamische fase of toxicodynamische fase
Het farmacon en toxicon hebben afhankelijk van het doel meestal altijd een
doelwitweefsel waarop ze moeten inwerken. In deze fase ontstaat er interactie tussen
het farmacon/ toxicon en de receptoren aanwezig op het doelwitweefsel.
Deze interactie zorgt voor een bepaald (toxicologisch) effect. Ook kan dit zorgen voor
eventuele nevenwerkingen (is ook een effect).
EFFECT: therapeutische fase
Er is een toxisch effect of adverse effect na inname van farmacon/toxicon?
Leidt fase 3 tot een gunstig effect?
