Samenvatting leerdoelen owk.
1 De student kan effectieve werkwijzen benoemen die het denken van leerlingen stimuleren.
denken stimuleren
- Blijf in gesprek
- Verbale interactie cruciaal
- Wedervragen
- Vermijd wie weet vragen
- W-vragen en hoe-vragen stellen
- Verschillende invalshoeken
Criteria stellen denkvragen
- Individuele aanspreekbaarheid; geen vingers, beurt geven, houdt klas actief. Zo veel mogelijk
leerlingen aan het woord. Geen foute antwoorden. Hele zinnen. Bied hulp.
- Veiligheid; is leerling in staat te antwoorden, nodig de leerling uit het te proberen, laat
iemand helpen, positieve benadering, ondersteunen, geen foute antwoorden, complimenten
op proces.
- Structuur van de vraag; open vragen, geen ja en nee antwoorden mogelijk.
- Wachttijd; denktijd geven, overleggen, niet te snel achterelkaar vragen stellen, opschrijven,
begin les, na weekend.
Effectieve werkwijzen
- Werkvormen; woordspin, mindmap, samenwerken, betoog, tekening, filmpje, discussie.
- Hulpmiddelen; reciprocal teaching, scaffolding.
Stimuleren verder te gaan
- Waar loopt de leerling tegenaan
- Wat gaat goed
- Begrijpt de leerling voldoende wat er gevraagd wordt
- Wat moet de leerling doen, kennen, kunnen
- Welke strategien al ingezet
- Wat was het 1e plan van aanpak
- Welke bronnen geraadpleegd
- Voorkennis
- Wat is er nu nodig
- Wat kan de leerling nog doen
Wanneer het goed gaat na het helpen zal dit het gevoel van competentie versterken.
,2 De student kan de vijf breinmythes benoemen en herkennen.
De 5 breinmythes
- Het bestaan van verschillende leerstijlen; visueel, auditief, kinesthetisch. Het onderwijzen
van leerlingen in hun voorkeursleerstijl zou prestatie bevorderend werken.
Klopt niet want; deze 3 leerstijlen worden in verschillende plekken in het brein verwerkt en
zijn met elkaar verbonden. Info vanuit deze delen wordt continu uitgewisseld. Het is van
belang dat alle sensorische modaliteiten worden gestimuleerd door een aanbod van
verschillende leerstrategieën. Leerlingen kunnen een voorkeur hebben, maar dit betekend
niet dat er maar een sensorische modaliteit betrokken is.
- Er zijn leerlingen die overwegend hun linkerhersenhelft gebruiken en leerlingen die
overwegend hun rechterhersenhelft gebruiken.
klopt niet want; verschillende delen zijn verantwoordelijk voor verschillende functies. Links
voor taal, logisch denken. Rechts voor creativiteit en lezen van emoties. Bij elke taak gebruik
je beide delen. Daarbij kunnen specifieke gebieden bij verschillende taken verschillende
functies vervullen
- Leerlingen kunnen multitasken.
Klopt niet want; leerlingen zijn niet in staat twee taken tegelijk bewust uit te voeren. Ze doen
feitelijk meerdere dingen vlak na elkaar. Elke bewuste taak heeft een klein aanloopje nodig
om erin te komen, dus verlies je veel tijd met multitasken.
- We gebruiken maar 10 procent van ons brein.
Klopt niet want; we gebruiken ons hele brein. Niet altijd alles tegelijk, soms is een deel
actiever.
- Educatieve brain-based programma’s zijn ondersteunend aan het leerproces.
Klopt niet want; deze programma’s maken gebruik van metaforen die alleen een associatie
leggen met hersenfuncties. Zij missen vaak een hersenwetenschappelijke onderbouwing en
zijn niet altijd valide.
, 3 De student kan de functies benoemen van de hippocampus, amygdala en prefrontale
cortex en uitleggen hoe hij hier rekening mee kan houden in de lespraktijk.
Hippocampus
- Verzorgt de opslag van informatie in het langetermijngeheugen.
Amygdala
- Koppelt zintuigelijke informatie aan emoties.
- Raakt snel ‘oververhit’ bij leerlingen, minder remming dan bij volwassenen.
Prefrontale cortex
- Leerprocessen, complexe cognitieve vaardighedengeregeld.
- Pas in late adolescentie uitgerijpt (24).
Jonge adolescenten hebben moeite met behouden van overzicht en concentratie in taakgerichte
situaties. Verbindingen tussen verschillende gebieden zijn nog niet uitgerijpt.
4 De student kan het gedrag van leerlingen en studenten verklaren aan de hand van de
ontwikkeling van de hersenen. Denk o.a. aan uitstelgedrag, vergeetachtigheid, emotionele
uitbarstingen en faalangst.
Uitstelgedrag
Negatieve emoties en leren kunnen elkaar in de weg zitten. Gezonde spanning werkt stimulerend,
geeft een extra concentratie boost. Te veel spanning werkt tegen, het omgekeerde gebeurd en
blokkeert het denken en leren. Reguleren van emoties is een belangrijke vaardigheid binnen het
leerproces. Gevoelens als; demotivatie, frustratie, verdriet, woede kunnen een leerling zo sterk
beïnvloeden dat het leren kan blokkeren.
Faalangst
Prestatie gebonden angst in oordelingssituaties. De angst om fouten te maken en te falen, dit
belemmert. Wanneer stress te hoog oploopt kan deze doorslaan in angst. Het lichaam maakt dan
adrenaline aan en maakt zich klaar om te vluchten. De leerling kan nergens heen, dus heeft het als
effect dat de leerling blokkeert en niks meer weet. Een black-out kan verschillende redenen hebben;
slechte voorbereiding makkelijk op te lossen, maar wanneer het aan gevoelens is verbonden moet
een leerling geholpen worden.
Emotionele uitbarstingen
De amygdala is eerder ontwikkeld; het emotionele brein. Deze is onderdeel van de middenhersenen.
De ongelijke ontwikkeling uit zich onder andere in emotionele uitbarstingen tegen beter weten in die
niet kunnen stoppen.
1 De student kan effectieve werkwijzen benoemen die het denken van leerlingen stimuleren.
denken stimuleren
- Blijf in gesprek
- Verbale interactie cruciaal
- Wedervragen
- Vermijd wie weet vragen
- W-vragen en hoe-vragen stellen
- Verschillende invalshoeken
Criteria stellen denkvragen
- Individuele aanspreekbaarheid; geen vingers, beurt geven, houdt klas actief. Zo veel mogelijk
leerlingen aan het woord. Geen foute antwoorden. Hele zinnen. Bied hulp.
- Veiligheid; is leerling in staat te antwoorden, nodig de leerling uit het te proberen, laat
iemand helpen, positieve benadering, ondersteunen, geen foute antwoorden, complimenten
op proces.
- Structuur van de vraag; open vragen, geen ja en nee antwoorden mogelijk.
- Wachttijd; denktijd geven, overleggen, niet te snel achterelkaar vragen stellen, opschrijven,
begin les, na weekend.
Effectieve werkwijzen
- Werkvormen; woordspin, mindmap, samenwerken, betoog, tekening, filmpje, discussie.
- Hulpmiddelen; reciprocal teaching, scaffolding.
Stimuleren verder te gaan
- Waar loopt de leerling tegenaan
- Wat gaat goed
- Begrijpt de leerling voldoende wat er gevraagd wordt
- Wat moet de leerling doen, kennen, kunnen
- Welke strategien al ingezet
- Wat was het 1e plan van aanpak
- Welke bronnen geraadpleegd
- Voorkennis
- Wat is er nu nodig
- Wat kan de leerling nog doen
Wanneer het goed gaat na het helpen zal dit het gevoel van competentie versterken.
,2 De student kan de vijf breinmythes benoemen en herkennen.
De 5 breinmythes
- Het bestaan van verschillende leerstijlen; visueel, auditief, kinesthetisch. Het onderwijzen
van leerlingen in hun voorkeursleerstijl zou prestatie bevorderend werken.
Klopt niet want; deze 3 leerstijlen worden in verschillende plekken in het brein verwerkt en
zijn met elkaar verbonden. Info vanuit deze delen wordt continu uitgewisseld. Het is van
belang dat alle sensorische modaliteiten worden gestimuleerd door een aanbod van
verschillende leerstrategieën. Leerlingen kunnen een voorkeur hebben, maar dit betekend
niet dat er maar een sensorische modaliteit betrokken is.
- Er zijn leerlingen die overwegend hun linkerhersenhelft gebruiken en leerlingen die
overwegend hun rechterhersenhelft gebruiken.
klopt niet want; verschillende delen zijn verantwoordelijk voor verschillende functies. Links
voor taal, logisch denken. Rechts voor creativiteit en lezen van emoties. Bij elke taak gebruik
je beide delen. Daarbij kunnen specifieke gebieden bij verschillende taken verschillende
functies vervullen
- Leerlingen kunnen multitasken.
Klopt niet want; leerlingen zijn niet in staat twee taken tegelijk bewust uit te voeren. Ze doen
feitelijk meerdere dingen vlak na elkaar. Elke bewuste taak heeft een klein aanloopje nodig
om erin te komen, dus verlies je veel tijd met multitasken.
- We gebruiken maar 10 procent van ons brein.
Klopt niet want; we gebruiken ons hele brein. Niet altijd alles tegelijk, soms is een deel
actiever.
- Educatieve brain-based programma’s zijn ondersteunend aan het leerproces.
Klopt niet want; deze programma’s maken gebruik van metaforen die alleen een associatie
leggen met hersenfuncties. Zij missen vaak een hersenwetenschappelijke onderbouwing en
zijn niet altijd valide.
, 3 De student kan de functies benoemen van de hippocampus, amygdala en prefrontale
cortex en uitleggen hoe hij hier rekening mee kan houden in de lespraktijk.
Hippocampus
- Verzorgt de opslag van informatie in het langetermijngeheugen.
Amygdala
- Koppelt zintuigelijke informatie aan emoties.
- Raakt snel ‘oververhit’ bij leerlingen, minder remming dan bij volwassenen.
Prefrontale cortex
- Leerprocessen, complexe cognitieve vaardighedengeregeld.
- Pas in late adolescentie uitgerijpt (24).
Jonge adolescenten hebben moeite met behouden van overzicht en concentratie in taakgerichte
situaties. Verbindingen tussen verschillende gebieden zijn nog niet uitgerijpt.
4 De student kan het gedrag van leerlingen en studenten verklaren aan de hand van de
ontwikkeling van de hersenen. Denk o.a. aan uitstelgedrag, vergeetachtigheid, emotionele
uitbarstingen en faalangst.
Uitstelgedrag
Negatieve emoties en leren kunnen elkaar in de weg zitten. Gezonde spanning werkt stimulerend,
geeft een extra concentratie boost. Te veel spanning werkt tegen, het omgekeerde gebeurd en
blokkeert het denken en leren. Reguleren van emoties is een belangrijke vaardigheid binnen het
leerproces. Gevoelens als; demotivatie, frustratie, verdriet, woede kunnen een leerling zo sterk
beïnvloeden dat het leren kan blokkeren.
Faalangst
Prestatie gebonden angst in oordelingssituaties. De angst om fouten te maken en te falen, dit
belemmert. Wanneer stress te hoog oploopt kan deze doorslaan in angst. Het lichaam maakt dan
adrenaline aan en maakt zich klaar om te vluchten. De leerling kan nergens heen, dus heeft het als
effect dat de leerling blokkeert en niks meer weet. Een black-out kan verschillende redenen hebben;
slechte voorbereiding makkelijk op te lossen, maar wanneer het aan gevoelens is verbonden moet
een leerling geholpen worden.
Emotionele uitbarstingen
De amygdala is eerder ontwikkeld; het emotionele brein. Deze is onderdeel van de middenhersenen.
De ongelijke ontwikkeling uit zich onder andere in emotionele uitbarstingen tegen beter weten in die
niet kunnen stoppen.
