samenvatting invasieve handelingen verpleegkunde

Verlenen van zorg op maat

Zorgthema 4: invasieve handelingen




1. bloedafname
Een ingreep waarbij bloed wordt genomen
 D.m.v. een naald uit een ader -> vena punctie
 D.m.v. een lancet (priknaaldje) uit capillaire venen -> capillaire punctie
 Via een arteriële katheter -> arteriële afname


Doel
Bloedpunctie kan dienen als proef- of evacuerende punctie


Proefpunctie
Onderzoek ter controle van de hoeveelheid normale stoffen in het bloed & het opsporen van mogelijks
aanwezige anti- en vreemde stoffen
 Oog op diagnosestelling
 Evolutie van ziekte nagaan
 Behandeling opvolgen
Het bloed is een barometer van de lichaamstoestand


Evacuerende punctie
 Bloeddonor
 Aderlating
o Therapeutische verwijdering van een hoeveelheid bloed (<10%) om bepaalde
aandoeningen van het bloed & bloedvormende organen te behandelen
 Wisseltransfusie
o Ziek bloed wordt gefractioneerd ontnomen & vervangen door gezond bloed -> men heeft
ong 3X het bloedvolume nodig


Soorten bloedonderzoeken

Bloed bestaat uit:
 Vloeibaar deel: plasma
 Vaste bestanddelen: bloedcellen
o erythrocyten (RBC)
o Leukocyten (WBC)
o Trombocyten (bloedplaatjes)

,Plasma


Bestaat uit water, eiwitten, suiker, vetten, zouten, hormonen, vitaminen & eindproducten vd stofwisseling
 Plasma zonder stollingseiwitten = serum




 Bloed = ligt basisch (alkalisch)
 pH bloed = 7,35-7,45 (mag maar weinig variëren, want lichaamscellen kunnen enkel bij deze pH
overleven => homeostase)


Soorten bloedonderzoeken


 Onderzoek op gestold bloed
o Bloed gaat stollen voordat er testen op worden gedaan -> het serum of plasma dat
overblijft wordt vnl gebruikt in het scheikundig labo
o 6 ml bloed = ongeveer 40 bloedonderzoeken

 Onderzoek op vol/ongestold bloed
o In het opvangrecipiënt zit anticoagulantia
o EDTA
 Morfologie van de bloedcellen blijft 3u ongewijzigd)
o Natriumcitraat
 Bloedcellen schrompelen
o Heparine
 Remt trombine, leukocyten & trombocyten, agglutineren na 6u
o Kaliumoxalaat + natriumfluoride
 Bindt vrije calciumionen


 Niet vanbuiten kennen
 Speciale onderzoeken

, o Specifieke vereisten o.v.v. opvangrecipiënten of bijzondere aandachtspunten bij de
afname
o Hemoculturen
 Opsporen van schimmels & bacteriën
 Kweekbodem op 37°C
 Aeroob (er mag zuurstof inj komen) vs anaeroob (er mag geen zuurstof in
komen)
o Verpleegkundige aandachtspunten
 Labo eigen procedure
 Meerdere staalafnames
 Voor toediening van antibiotica
 Strikte aseptie
 Tijdens stijgende fase van koortspiek


Laboratoriumonderzoeken


Hematologie


Scheikunde


Microbiologie


Toxicologie


Immunologie


Extra’s: hormonen, vitaminen, RAST

Bloedafname praktijk


Verschillende systemen


 Aanvraagformulier
 Afbindsnoer
 Afnamesysteem
o BD vacutainer
o Monovette
o Naald & spuit
 Bijkomende onderdelen