Samenvatting kern van het Europees
recht:
1.2: de oprichtingsfase (1951-1965):
De huidige Europese samenwerking komt voort uit de Europese Gemeenschap
voor Kolen en Staal (EGKS) die in 1951 is opgericht in het Verdrag van Parijs.
De 6 oprichtingslanden waren Nederland, België, Luxemburg, Frankrijk, West-
Duitsland en Italië.
- De drijfveer voor het verdrag was een eind maken aan de steeds
terugkerende oorlogen.
Het gebied van kolen en staal had te maken dat deze twee cruciaal waren voor
de productie van oorlogsmateriaal, het doel was de soevereiniteit van landen in
deze sectoren te beperken om zo te voorkomen dat landen zich konden
herbewapenen.
In de jaren na de oprichting wilde leden de samenwerking doortrekken naar
andere terreinen, dit was echter lastig vanwege politieke omstandigheden. Wel
werd het EEG opgericht, die zich bezighield met economische samenwerking.
1.3: eurosclerose (1965-1985):
In de jaren zestig gebeurde er op politiek niveau weinig. Deze periode werd
gekenmerkt door de oliecrisis, stijgende kosten van de welvaartstaat en
beurscrashes.
De lege-stoelcrisis (1965-1966) ontstond toen Frankrijk onder De Gaulle
weigerde deel te nemen aan EU-vergaderingen uit protest tegen plannen voor
supranationale besluitvorming. Dit leidde tot besluitvormingsstilstand inertie.
Het Akkoord van Luxemburg (1966) beëindigde de inertie. In dit akkoord werd
vastgesteld dat er altijd geprobeerd moet worden een consensus te bereiken.
- Een soort ‘agree to disagree’ akkoord
Nadat in 1969 De Gaulle opstapte konden Denemarken, Ierland en het VK
toetreden. Dit verergerde wel het probleem van het akkoord van Luxemburg, met
meer lidstaten is het moeilijk om consensus te bereiken.
Toch is er in deze periode wel iets bevorderd, de Europese rechtsorde met de
arresten Van Gend & Loos, deze zorgde ervoor dat het Europese recht
rechtstreekse werking kan hebben en Costa/ENEL zorgde ervoor dat
internationaal recht voorrang krijgt op nationaal recht.
1.4: de jubeljaren (1985-2004):
In 1986 werd, na jaren van stagnatie, de Europese Akte ondertekend waarin
plannen werden gemaakt om het vrij verkeer tussen de lidstaten verder uit te
,bouwen en de interne markt te voltooien. Het was het begin van een
stapsgewijze verdragsverandering.
In 1992 werd het Verdrag van Maastricht ondertekend, waarmee de Europese
Unie officieel werd opgericht. Dit verdrag breidde de bevoegdheden van het
Europees Parlement aanzienlijk uit, onder meer via de medebeslissingsprocedure
(nu art. 290 VWEU). Hierdoor kreeg het parlement een gelijkwaardige rol naast
de Raad van Ministers bij wetgevingsbesluiten, met de bevoegdheid om
voorstellen goed te keuren, te wijzigen of te verwerpen.
De verdragen van Amsterdam (1997) en Nice (2001) brachten verdere
institutionele hervormingen, deels als voorbereiding op de uitbreiding van de EU.
De Unie groeide van 15 naar 25 lidstaten, wat de noodzaak van bestuurlijke
hervormingen vergrootte. Hier werden ook de eerste spanningen voelbaar, bv.
over de verdeling van stemmen en bevoegdheden binnen de EU.
1.5: van crisis naar crisis (2004-nu):
Ondanks de hiervoor beschreven moeilijkheden kwam het afwijzen van het
grondwettelijk verdrag in referenda in Frankrijk en Nederland in 2005 als een
verassing. Het Grondwettelijk Verdrag was bedoeld om de EU democratischer,
efficiënter en transparanter te maken door eerdere verdragen te vervangen en
de institutionele structuur te hervormen.
Na de afwijzing van het grondwettelijk verdrag werd er een periode van reflectie
ingesteld. Dit resulteerde in een omvangrijk document dat in 2007 in Lissabon
werd ondertekend. Het verdrag trad in werking in 2009 en bepaalt tot de dag van
vandaag het juridische en institutionele kader van de EU.
- Door dit verdrag werden twee bestaande verdragen aangepast: het VEU en
VWEU
In de jaren daarna werd Europa geraakt door de:
Bankencrisis (2008-2009): Begon als een wereldwijde financiële crisis na
het instorten van Lehman Brothers in de VS. Europese banken raakten in
de problemen door risicovolle investeringen en moesten vaak gered
worden met belastinggeld.
Eurocrisis (2010-2015): Een schuldencrisis binnen de eurozone waarbij
landen zoals Griekenland, Ierland, Portugal en Spanje in financiële nood
kwamen. Dit leidde tot strenge bezuinigingen en noodfondsen zoals het
Europees Stabiliteitsmechanisme.
Vluchtelingencrisis (2015-2016): Een grote toestroom van vluchtelingen,
vooral uit Syrië, Afghanistan en Afrika, zette Europese landen onder druk.
De opvang en verdeling van migranten zorgde voor politieke spanningen
tussen lidstaten.
Brexit (2016-2020): Het Verenigd Koninkrijk stemde in 2016 via een
referendum om de EU te verlaten. Na lange onderhandelingen verliet het
VK officieel de EU op 31 januari 2020, met economische en politieke
gevolgen.
Coronacrisis (2020-2022): De COVID-19-pandemie leidde tot lockdowns,
economische stilstand en een gezamenlijke Europese respons, zoals
inkoop van vaccins.
, 1.6: afsluiting:
De EU heeft de afgelopen jaren enorme uitdagingen gehad maar bestrijkt
tegenwoordig ook allerlei domeinen die lang werden gezien als nationale
aangelegenheden.
2.1: inleiding:
De Europese Unie is een organisatie opgericht door staten. De Unie bestaat uit
verschillende instellingen, deze bezitten bijzondere rechten die op basis van het
VEU en het VWEU aan hen zijn toegekend.
Volgens art. 13 VEU zijn er zeven officiële instellingen:
Het Europese Parlement
De Europese Raad
De Raad van Ministers
De Europese Commissie
Het Hof van Justitie van de EU
De Europese Centrale Bank
De Europese Rekenkamer
Zij mogen niet buiten de grenzen van hun bevoegdheden treden (art. 5/13 VEU).
Er bestaat tussen deze instellingen geen formele hiërarchie, ze zijn juridisch
gelijk.
Instellingen moeten onderscheiden worden van andere juridische actoren,
deze hebben een meer ondergeschikte status. Zij hebben alleen de rechten die
aan hen zijn toegekend.
2.2: de Europese Raad:
Zoals art. 15 VEU aangeeft bestaat de Europese Raad uit staatshoofden en
regeringsleiders van de lidstaten, de Nederlandse premier is dus automatisch lid.
- Ze vergaderen normaliter in Brussel
- Het gaat hierbij in principe om de personen die op nationaal niveau leiding
geven, de koning zal je dus niet aantreffen
Sinds het verdrag van Lissabon kent de Raad een vaste voorzitter voor een
periode van tweeënhalf jaar die eenmaal kan worden herkozen. Deze persoon
mag niet tegelijkertijd een nationale ambt bekleden en bevat geen stemrecht,
om een neutrale positie te garanderen.
Ook al bestaat er geen formele hiërarchie tussen instellingen is het aan te nemen
dat een Raad van alle leiders van staten bovenaan staat in de gezagspiramide.
De Raad komt twee keer per half jaar bijeen tenzij er sprake is van een
buitengewone situatie (bijv. de coronacrisis), deze kan ook in een andere stad
plaatsvinden dan Brussel.
recht:
1.2: de oprichtingsfase (1951-1965):
De huidige Europese samenwerking komt voort uit de Europese Gemeenschap
voor Kolen en Staal (EGKS) die in 1951 is opgericht in het Verdrag van Parijs.
De 6 oprichtingslanden waren Nederland, België, Luxemburg, Frankrijk, West-
Duitsland en Italië.
- De drijfveer voor het verdrag was een eind maken aan de steeds
terugkerende oorlogen.
Het gebied van kolen en staal had te maken dat deze twee cruciaal waren voor
de productie van oorlogsmateriaal, het doel was de soevereiniteit van landen in
deze sectoren te beperken om zo te voorkomen dat landen zich konden
herbewapenen.
In de jaren na de oprichting wilde leden de samenwerking doortrekken naar
andere terreinen, dit was echter lastig vanwege politieke omstandigheden. Wel
werd het EEG opgericht, die zich bezighield met economische samenwerking.
1.3: eurosclerose (1965-1985):
In de jaren zestig gebeurde er op politiek niveau weinig. Deze periode werd
gekenmerkt door de oliecrisis, stijgende kosten van de welvaartstaat en
beurscrashes.
De lege-stoelcrisis (1965-1966) ontstond toen Frankrijk onder De Gaulle
weigerde deel te nemen aan EU-vergaderingen uit protest tegen plannen voor
supranationale besluitvorming. Dit leidde tot besluitvormingsstilstand inertie.
Het Akkoord van Luxemburg (1966) beëindigde de inertie. In dit akkoord werd
vastgesteld dat er altijd geprobeerd moet worden een consensus te bereiken.
- Een soort ‘agree to disagree’ akkoord
Nadat in 1969 De Gaulle opstapte konden Denemarken, Ierland en het VK
toetreden. Dit verergerde wel het probleem van het akkoord van Luxemburg, met
meer lidstaten is het moeilijk om consensus te bereiken.
Toch is er in deze periode wel iets bevorderd, de Europese rechtsorde met de
arresten Van Gend & Loos, deze zorgde ervoor dat het Europese recht
rechtstreekse werking kan hebben en Costa/ENEL zorgde ervoor dat
internationaal recht voorrang krijgt op nationaal recht.
1.4: de jubeljaren (1985-2004):
In 1986 werd, na jaren van stagnatie, de Europese Akte ondertekend waarin
plannen werden gemaakt om het vrij verkeer tussen de lidstaten verder uit te
,bouwen en de interne markt te voltooien. Het was het begin van een
stapsgewijze verdragsverandering.
In 1992 werd het Verdrag van Maastricht ondertekend, waarmee de Europese
Unie officieel werd opgericht. Dit verdrag breidde de bevoegdheden van het
Europees Parlement aanzienlijk uit, onder meer via de medebeslissingsprocedure
(nu art. 290 VWEU). Hierdoor kreeg het parlement een gelijkwaardige rol naast
de Raad van Ministers bij wetgevingsbesluiten, met de bevoegdheid om
voorstellen goed te keuren, te wijzigen of te verwerpen.
De verdragen van Amsterdam (1997) en Nice (2001) brachten verdere
institutionele hervormingen, deels als voorbereiding op de uitbreiding van de EU.
De Unie groeide van 15 naar 25 lidstaten, wat de noodzaak van bestuurlijke
hervormingen vergrootte. Hier werden ook de eerste spanningen voelbaar, bv.
over de verdeling van stemmen en bevoegdheden binnen de EU.
1.5: van crisis naar crisis (2004-nu):
Ondanks de hiervoor beschreven moeilijkheden kwam het afwijzen van het
grondwettelijk verdrag in referenda in Frankrijk en Nederland in 2005 als een
verassing. Het Grondwettelijk Verdrag was bedoeld om de EU democratischer,
efficiënter en transparanter te maken door eerdere verdragen te vervangen en
de institutionele structuur te hervormen.
Na de afwijzing van het grondwettelijk verdrag werd er een periode van reflectie
ingesteld. Dit resulteerde in een omvangrijk document dat in 2007 in Lissabon
werd ondertekend. Het verdrag trad in werking in 2009 en bepaalt tot de dag van
vandaag het juridische en institutionele kader van de EU.
- Door dit verdrag werden twee bestaande verdragen aangepast: het VEU en
VWEU
In de jaren daarna werd Europa geraakt door de:
Bankencrisis (2008-2009): Begon als een wereldwijde financiële crisis na
het instorten van Lehman Brothers in de VS. Europese banken raakten in
de problemen door risicovolle investeringen en moesten vaak gered
worden met belastinggeld.
Eurocrisis (2010-2015): Een schuldencrisis binnen de eurozone waarbij
landen zoals Griekenland, Ierland, Portugal en Spanje in financiële nood
kwamen. Dit leidde tot strenge bezuinigingen en noodfondsen zoals het
Europees Stabiliteitsmechanisme.
Vluchtelingencrisis (2015-2016): Een grote toestroom van vluchtelingen,
vooral uit Syrië, Afghanistan en Afrika, zette Europese landen onder druk.
De opvang en verdeling van migranten zorgde voor politieke spanningen
tussen lidstaten.
Brexit (2016-2020): Het Verenigd Koninkrijk stemde in 2016 via een
referendum om de EU te verlaten. Na lange onderhandelingen verliet het
VK officieel de EU op 31 januari 2020, met economische en politieke
gevolgen.
Coronacrisis (2020-2022): De COVID-19-pandemie leidde tot lockdowns,
economische stilstand en een gezamenlijke Europese respons, zoals
inkoop van vaccins.
, 1.6: afsluiting:
De EU heeft de afgelopen jaren enorme uitdagingen gehad maar bestrijkt
tegenwoordig ook allerlei domeinen die lang werden gezien als nationale
aangelegenheden.
2.1: inleiding:
De Europese Unie is een organisatie opgericht door staten. De Unie bestaat uit
verschillende instellingen, deze bezitten bijzondere rechten die op basis van het
VEU en het VWEU aan hen zijn toegekend.
Volgens art. 13 VEU zijn er zeven officiële instellingen:
Het Europese Parlement
De Europese Raad
De Raad van Ministers
De Europese Commissie
Het Hof van Justitie van de EU
De Europese Centrale Bank
De Europese Rekenkamer
Zij mogen niet buiten de grenzen van hun bevoegdheden treden (art. 5/13 VEU).
Er bestaat tussen deze instellingen geen formele hiërarchie, ze zijn juridisch
gelijk.
Instellingen moeten onderscheiden worden van andere juridische actoren,
deze hebben een meer ondergeschikte status. Zij hebben alleen de rechten die
aan hen zijn toegekend.
2.2: de Europese Raad:
Zoals art. 15 VEU aangeeft bestaat de Europese Raad uit staatshoofden en
regeringsleiders van de lidstaten, de Nederlandse premier is dus automatisch lid.
- Ze vergaderen normaliter in Brussel
- Het gaat hierbij in principe om de personen die op nationaal niveau leiding
geven, de koning zal je dus niet aantreffen
Sinds het verdrag van Lissabon kent de Raad een vaste voorzitter voor een
periode van tweeënhalf jaar die eenmaal kan worden herkozen. Deze persoon
mag niet tegelijkertijd een nationale ambt bekleden en bevat geen stemrecht,
om een neutrale positie te garanderen.
Ook al bestaat er geen formele hiërarchie tussen instellingen is het aan te nemen
dat een Raad van alle leiders van staten bovenaan staat in de gezagspiramide.
De Raad komt twee keer per half jaar bijeen tenzij er sprake is van een
buitengewone situatie (bijv. de coronacrisis), deze kan ook in een andere stad
plaatsvinden dan Brussel.
