CONTRACTENRECHT – WOORDENLIJST
Verbintenis
Een verbintenis is een rechtsband waarbij de schuldenaar iets moet doen, geven of laten t.o.v. een schuldeiser. De verbintenis is het gevolg van o.a. een
contract of onrechtmatige daad.
Wederkerig contract
Bij een wederkerig contract verbinten contracten zicht over en weer jegens elkaar (bijv. koopcontract: de verkoper zal leveren, de koper zal betalen).
Eenzijdig contract
Bij een eenzijdig contract zal slechts 1 partij zich verbinden.
Overeenkomst onder bezwarende titel
Bij een overeenkomst onder bezwarende titel hebben we te maken met een wederkerig contract en zullen beide contractspartijen een prestatie leveren.
Overeenkomst om niet
Bij een overeenkomst om niet zal maar 1 contractspartij een verbintenis aangaan (bijv. schenking). Dit is vergelijkbaar met een eenzijdig contract.
Vergeldend contract
Bij een vergeldend contract hebben we te maken met een wederkerig contract en zullen de te leveren prestaties gelijkwaardig zijn.
Kanscontract
Bij een kanscontract is het niet zeker of een van de contractspartijen zijn verbintenis zal moeten vervullen.
Benoemd contract
Een benoemd contract is in de wetgeving met naam genoemd en kent specifieke regels naast het algemeen contractenrecht.
Hoofdcontract
Een hoofdcontract bestaat op zichzelf.
,Bijkomend contract
Een bijkomend contract kan niet op zichzelf bestaan. Het dient steeds als waarborg tot vervulling van een ander (hoofd)contract (bijv. hypotheek tot
waarborg van terugbetaling van een lening).
Middelenverbintenis
Wie een middelenverbintenis aangaat, zal alle middelen gebruiken om een resultaat te behalen, maar garandeert dat resultaat niet. De partij wordt niet
aansprakelijk als het resultaat niet is gehaald, maar wel als hij niet alle middelen heeft gebruikt om dat resultaat te halen.
Resultaatsverbintenis
Wie een resultaatsverbintenis afsluit, zal een bepaald resultaat garanderen. Indien het resultaat niet wordt behaald, dan kan de partij aansprakelijk gesteld
worden.
Contract intuïtu personae
Een contract intuïtu personae wordt gesloten omwille van de kwaliteiten/eigenschappen van de tegenpartij.
Toetredingscontract
Toetredings- of standaardcontract wijst erop dat er geen onderhandelingen over het contract kunnen gevoerd worden of dat de onderhandelingsmarge zeer
klein is. Het contract is te nemen of te laten zoals het is opgesteld.
Dwaling
Dwaling is een wilsgebrek bij de toestemming van een contract. Op basis van een onvrijwillig verkeerde voorstelling hebben de partijen gedwaald en het
contract gesloten. Sanctie is nietigheid van het contract.
Derde
Wie geen contractspartij is, noemen we een derde.
Exceptio non adempleti contractus (enac)
Indien de ene contractspartij zijn verbintenis niet nakomt, mag de andere contractspartij wachten met het vervullen van zijn verbintenis. Dit noemen we ook
de niet-uitvoeringsexceptie. Een contractspartij die wacht op de uitvoering door de andere, kan dit als verweermiddel inroepen voor de rechtbank. Dit kan
, ook als drukkingsmiddel gebruikt worden vóór een rechtszaak wordt gestart. Sinds 1/1/2023 kan dit ingeroepen worden om te anticiperen op een nakende
wanprestatie.
Ontbinding
Ontbinding is een manier waarop een contract tot zijn einde komt. Het gaat om een geldig contract waaraan een einde wordt gesteld, ofwel omdat de
partijen beiden akkoord gaan (minnelijke ontbinding) ofwel via een ontbindend beding in het contract, ofwel via schriftelijke kennisgeving, ofwel via de
rechter. In de wetgeving kunnen redenen voor ontbinding omschreven worden, maar dit is niet noodzakelijk.
Nietigheid
Nietigheid is een vrij verregaande manier van het beëindigen van een contract. Het gaat om een ongeldig contract waarbij de partijen terug in de positie
worden geplaatst van vóór het contract. De nietigheid kan enkel toegepast worden op gronden die expliciet in de wet zijn vermeld. De relatieve nietigheid
kan enkel door de (door de wet) beschermde partij ingeroepen worden. De absolute nietigheid kan door iedereen ingeroepen worden op basis van
strijdigheid.
Verjaring
Bevrijdende verjaring zorgt ervoor dat door verloop van tijd (bijv. 1 jaar) de schuldenaar bevrijd is van zijn plichten. Verkrijgende verjaring zorgt ervoor dat
iemand na verloop van tijd (bijv. 30 jaar) een recht krijgt, vaak eigendomsrecht.
Authentieke akte
Een authentieke akte is een akte die door een openbaar ambtenaar is opgemaakt, zoals o.a. een notaris of rechter.
Onderhandse akte
Een onderhandse akte is een akte die is opgemaakt door de contractspartijen zelf. Om een volledig bewijs te zijn moet het gaan om een ondertekend
geschrift dat opgesteld is in zoveel exemplaren als er partijen met een onderscheiden belang zijn en met vermelding van het aantal opgemaakte exemplaren.
De voorwaarde van meervoudige exemplaren moet niet voldaan zijn indien het gaat om elektronische geschriften en bij contracten die tot stand komen via
"briefwisseling".
Compromis
De compromis is de onderhandse akte waarmee de (ver)koop van een onroerend goed is gesloten.
Tegenstelbaarheid
Verbintenis
Een verbintenis is een rechtsband waarbij de schuldenaar iets moet doen, geven of laten t.o.v. een schuldeiser. De verbintenis is het gevolg van o.a. een
contract of onrechtmatige daad.
Wederkerig contract
Bij een wederkerig contract verbinten contracten zicht over en weer jegens elkaar (bijv. koopcontract: de verkoper zal leveren, de koper zal betalen).
Eenzijdig contract
Bij een eenzijdig contract zal slechts 1 partij zich verbinden.
Overeenkomst onder bezwarende titel
Bij een overeenkomst onder bezwarende titel hebben we te maken met een wederkerig contract en zullen beide contractspartijen een prestatie leveren.
Overeenkomst om niet
Bij een overeenkomst om niet zal maar 1 contractspartij een verbintenis aangaan (bijv. schenking). Dit is vergelijkbaar met een eenzijdig contract.
Vergeldend contract
Bij een vergeldend contract hebben we te maken met een wederkerig contract en zullen de te leveren prestaties gelijkwaardig zijn.
Kanscontract
Bij een kanscontract is het niet zeker of een van de contractspartijen zijn verbintenis zal moeten vervullen.
Benoemd contract
Een benoemd contract is in de wetgeving met naam genoemd en kent specifieke regels naast het algemeen contractenrecht.
Hoofdcontract
Een hoofdcontract bestaat op zichzelf.
,Bijkomend contract
Een bijkomend contract kan niet op zichzelf bestaan. Het dient steeds als waarborg tot vervulling van een ander (hoofd)contract (bijv. hypotheek tot
waarborg van terugbetaling van een lening).
Middelenverbintenis
Wie een middelenverbintenis aangaat, zal alle middelen gebruiken om een resultaat te behalen, maar garandeert dat resultaat niet. De partij wordt niet
aansprakelijk als het resultaat niet is gehaald, maar wel als hij niet alle middelen heeft gebruikt om dat resultaat te halen.
Resultaatsverbintenis
Wie een resultaatsverbintenis afsluit, zal een bepaald resultaat garanderen. Indien het resultaat niet wordt behaald, dan kan de partij aansprakelijk gesteld
worden.
Contract intuïtu personae
Een contract intuïtu personae wordt gesloten omwille van de kwaliteiten/eigenschappen van de tegenpartij.
Toetredingscontract
Toetredings- of standaardcontract wijst erop dat er geen onderhandelingen over het contract kunnen gevoerd worden of dat de onderhandelingsmarge zeer
klein is. Het contract is te nemen of te laten zoals het is opgesteld.
Dwaling
Dwaling is een wilsgebrek bij de toestemming van een contract. Op basis van een onvrijwillig verkeerde voorstelling hebben de partijen gedwaald en het
contract gesloten. Sanctie is nietigheid van het contract.
Derde
Wie geen contractspartij is, noemen we een derde.
Exceptio non adempleti contractus (enac)
Indien de ene contractspartij zijn verbintenis niet nakomt, mag de andere contractspartij wachten met het vervullen van zijn verbintenis. Dit noemen we ook
de niet-uitvoeringsexceptie. Een contractspartij die wacht op de uitvoering door de andere, kan dit als verweermiddel inroepen voor de rechtbank. Dit kan
, ook als drukkingsmiddel gebruikt worden vóór een rechtszaak wordt gestart. Sinds 1/1/2023 kan dit ingeroepen worden om te anticiperen op een nakende
wanprestatie.
Ontbinding
Ontbinding is een manier waarop een contract tot zijn einde komt. Het gaat om een geldig contract waaraan een einde wordt gesteld, ofwel omdat de
partijen beiden akkoord gaan (minnelijke ontbinding) ofwel via een ontbindend beding in het contract, ofwel via schriftelijke kennisgeving, ofwel via de
rechter. In de wetgeving kunnen redenen voor ontbinding omschreven worden, maar dit is niet noodzakelijk.
Nietigheid
Nietigheid is een vrij verregaande manier van het beëindigen van een contract. Het gaat om een ongeldig contract waarbij de partijen terug in de positie
worden geplaatst van vóór het contract. De nietigheid kan enkel toegepast worden op gronden die expliciet in de wet zijn vermeld. De relatieve nietigheid
kan enkel door de (door de wet) beschermde partij ingeroepen worden. De absolute nietigheid kan door iedereen ingeroepen worden op basis van
strijdigheid.
Verjaring
Bevrijdende verjaring zorgt ervoor dat door verloop van tijd (bijv. 1 jaar) de schuldenaar bevrijd is van zijn plichten. Verkrijgende verjaring zorgt ervoor dat
iemand na verloop van tijd (bijv. 30 jaar) een recht krijgt, vaak eigendomsrecht.
Authentieke akte
Een authentieke akte is een akte die door een openbaar ambtenaar is opgemaakt, zoals o.a. een notaris of rechter.
Onderhandse akte
Een onderhandse akte is een akte die is opgemaakt door de contractspartijen zelf. Om een volledig bewijs te zijn moet het gaan om een ondertekend
geschrift dat opgesteld is in zoveel exemplaren als er partijen met een onderscheiden belang zijn en met vermelding van het aantal opgemaakte exemplaren.
De voorwaarde van meervoudige exemplaren moet niet voldaan zijn indien het gaat om elektronische geschriften en bij contracten die tot stand komen via
"briefwisseling".
Compromis
De compromis is de onderhandse akte waarmee de (ver)koop van een onroerend goed is gesloten.
Tegenstelbaarheid
