Agogie(k)
Voor de verandering
Hoofdstuk 1: Verandering en agogie
1.1 veranderen en helpen veranderen
Veranderen heeft twee betekenissen:
- ‘het weer verandert’ het onderwerp van de zin is het weer (datgeen
verandert)
- ‘Ik verander de inrichting van mijn kamer’ ‘doen veranderen’ doordat
het onderwerp ik is
Beïnvloeden
- Professionele beïnvloeding doel dat mensen het beter krijgen door
professionele disciplines.
Agogie
- Het werk zelf
- Diegene die agogie bedrijven zijn agogen
Agogiek
- De leer / wetenschap ervan
- Definitie: Agogiek is de leer van eenzijdige, systematische, doelgerichte,
beroepsmatige beïnvloeding die gericht is op het bereiken van een meer
wenselijke geachte psychosociale situatie van volwassenen (individueel of
in onderling verband) die zich van deze beïnvloeding bewust zijn en die
deze situatie ook nastreven
- Het geheel van de theorie over het doen veranderen van mensen, de
ervaringskennis die daarbij is opgedaan en de gewoonte en gebruiken die
zich daarbij hebben gevormd.
- De agogiek biedt aanwijzingen voor de wijze waarop je mensen kunt
helpen, begeleiden en beïnvloeden bij veranderingsprocessen.
Verschil tussen agogie en agogiek moet je kennen!!
1.2 Kenmerken van agogie
Psychosociaal veranderingen:
- Psycho = geest/ ziel
- Sociaal = Hiermee wordt alles aangeduid wat te maken heft met de
onderlinge verhoudingen van mensen.
Hoe je je gedraagt tegenover een ander heeft immers alles te maken met hoe je
je voelt, met wat je denkt en wat je gelooft.
1. Psychosociaal functioneren:
1
,- Betrekking op individuele mensen
- Betrekking op mensen in groepsverband
- Verandering van alleen kennis, dus door ‘verstandelijk’ leren ook een
psychische (en dus psychosociaal) proces is, wordt dit niet tot de agogie
gerekend, vandaar dat je een wiskundeleraar geen agoog noemt.
- Een agogische verandering houdt weliswaar een leerproces in, maar gaat
verder dan alleen weten
2. De verandering wordt door de betrokkenen gewenst (gewenste
verandering
- In de agogie staat het belang centraal van diegene om wiens verandering
het gaat. De verandering moet door de betrokkenen gewenst worden, al
zijn in de meeste gevallen ook de agoog de veranderende situatie
wenselijk vinden.
3. De beïnvloeding vindt beroepsmatig plaats (beroepsmatige
beïnvloeding)
- We spreken pas van agogie als degene die de verandering probeert te
bewerkstelligen dit nadrukkelijk doet op grond van het beroep dat hij
uitoefent.
4. De beïnvloeding is gericht (doelgerichte beinvloeding)
- De verandering moet bedoeld zijn en over na zijn gedacht om het in te
zetten dan is het pas agogie
5. De veranderaar werkt systematisch (systematische werken)
- Een agoog laat de zaak n iet aan het toeval over, en handelt evenmin in
het wilde weg in de hoop dat het doel misschien vanzelf bereikt wordt.
6. De beïnvloeding vindt bewust plaats (bewuste beïnvloeding)
- De beinvloeding voor beide partijen vindt open en eerlijk plaats
7. De beïnvloeding wordt vrijwillig ondergaan
- We kunnen pas van agogie spreken als degene die beinvloed wordt zich
hieraan vrijwillig onderschept.
8. De beinvloeding is niet wederzijds (ongelijke rolverdeling)
- De voorgaande kenmerken zijn eenzijdig van agoog naar de ander.
9. Het gaat om (jong)volwassenen
- Meestal rekent men het werken met (jonge) kinderen niet tot de agogie.
Dit valt onder de pedagogie.
2
,1.5 psychosociaal veranderen op verschillende niveaus
- Cliëntensystemen
- Individuele personen
- Groepen
- Organisaties
- Grotere samenlevingsverband (volwassenen in Nederland of de bewoners
van ysselsteyn)
Micro-, meso- en macroniveau
Microniveau de individuen en de kleine groepen
Mesoniveau organisatie en kleinere samenlevingsverbanden
Macroniveau grote samenlevingsverbanden en de maatschappij als geheel
1.6 verschillende uitgangspunten, uiteenlopende gevolgen
Verschillende gedragsveranderingen:
Het vervangen van gedrag
- Verkeerd gedrag vervangen door gewenst gedrag
- Voorbeeld: Kinderen die niet luisteren in de les, aanspreken en vervolgens
gedragsverandering
Toevoegen van bepaald gedrag
- Toevoegen van samenvattingen om het gedrag te optimaliseren
Niet veranderen
- Zelf niet veranderen door iets te veranderen te denken aan bijv. cliënten
negeren i.p.v. reageren.
Vijanden van veranderingen:
Ontbreken van de verantwoordelijkheid
- Roken -> geen verantwoordelijkheid voelen voor de gezondheid dus dit is
een vijand van veranderingen
- Niet voelen van verantwoordelijkheid zet ook weinig actie tot een
verandering bij een persoon, maakt het ontzettend lastig
Afschuiven
- 90 jaar en rookt en denkt mij overkomt toch niks
- Denken dat alles wel lukt
- Naïef
- Koppigheid
3
, - Gemakzucht
Ontbreken van verantwoordelijkheid en afschuiven ligt dicht bij elkaar.
Incidentele veranderingen en structurele veranderingen
Wat is het verschil?
- Een keer veranderen en daarna niet meer dan is het incidentele
verandering. Is het blijvend dan is het een structurele verandering
Incidentele veranderingen:
Een keer veranderen en daarna niet meer dan is het incidentele verandering.
Structurele verandering:
- Stoppen met roken is een structurele verandering
- Van iedere dag drinken naar stoppen met drinken is een structurele
verandering
Verandering brengen op de structurele veranderingen doen agogen voornamelijk.
4
Voor de verandering
Hoofdstuk 1: Verandering en agogie
1.1 veranderen en helpen veranderen
Veranderen heeft twee betekenissen:
- ‘het weer verandert’ het onderwerp van de zin is het weer (datgeen
verandert)
- ‘Ik verander de inrichting van mijn kamer’ ‘doen veranderen’ doordat
het onderwerp ik is
Beïnvloeden
- Professionele beïnvloeding doel dat mensen het beter krijgen door
professionele disciplines.
Agogie
- Het werk zelf
- Diegene die agogie bedrijven zijn agogen
Agogiek
- De leer / wetenschap ervan
- Definitie: Agogiek is de leer van eenzijdige, systematische, doelgerichte,
beroepsmatige beïnvloeding die gericht is op het bereiken van een meer
wenselijke geachte psychosociale situatie van volwassenen (individueel of
in onderling verband) die zich van deze beïnvloeding bewust zijn en die
deze situatie ook nastreven
- Het geheel van de theorie over het doen veranderen van mensen, de
ervaringskennis die daarbij is opgedaan en de gewoonte en gebruiken die
zich daarbij hebben gevormd.
- De agogiek biedt aanwijzingen voor de wijze waarop je mensen kunt
helpen, begeleiden en beïnvloeden bij veranderingsprocessen.
Verschil tussen agogie en agogiek moet je kennen!!
1.2 Kenmerken van agogie
Psychosociaal veranderingen:
- Psycho = geest/ ziel
- Sociaal = Hiermee wordt alles aangeduid wat te maken heft met de
onderlinge verhoudingen van mensen.
Hoe je je gedraagt tegenover een ander heeft immers alles te maken met hoe je
je voelt, met wat je denkt en wat je gelooft.
1. Psychosociaal functioneren:
1
,- Betrekking op individuele mensen
- Betrekking op mensen in groepsverband
- Verandering van alleen kennis, dus door ‘verstandelijk’ leren ook een
psychische (en dus psychosociaal) proces is, wordt dit niet tot de agogie
gerekend, vandaar dat je een wiskundeleraar geen agoog noemt.
- Een agogische verandering houdt weliswaar een leerproces in, maar gaat
verder dan alleen weten
2. De verandering wordt door de betrokkenen gewenst (gewenste
verandering
- In de agogie staat het belang centraal van diegene om wiens verandering
het gaat. De verandering moet door de betrokkenen gewenst worden, al
zijn in de meeste gevallen ook de agoog de veranderende situatie
wenselijk vinden.
3. De beïnvloeding vindt beroepsmatig plaats (beroepsmatige
beïnvloeding)
- We spreken pas van agogie als degene die de verandering probeert te
bewerkstelligen dit nadrukkelijk doet op grond van het beroep dat hij
uitoefent.
4. De beïnvloeding is gericht (doelgerichte beinvloeding)
- De verandering moet bedoeld zijn en over na zijn gedacht om het in te
zetten dan is het pas agogie
5. De veranderaar werkt systematisch (systematische werken)
- Een agoog laat de zaak n iet aan het toeval over, en handelt evenmin in
het wilde weg in de hoop dat het doel misschien vanzelf bereikt wordt.
6. De beïnvloeding vindt bewust plaats (bewuste beïnvloeding)
- De beinvloeding voor beide partijen vindt open en eerlijk plaats
7. De beïnvloeding wordt vrijwillig ondergaan
- We kunnen pas van agogie spreken als degene die beinvloed wordt zich
hieraan vrijwillig onderschept.
8. De beinvloeding is niet wederzijds (ongelijke rolverdeling)
- De voorgaande kenmerken zijn eenzijdig van agoog naar de ander.
9. Het gaat om (jong)volwassenen
- Meestal rekent men het werken met (jonge) kinderen niet tot de agogie.
Dit valt onder de pedagogie.
2
,1.5 psychosociaal veranderen op verschillende niveaus
- Cliëntensystemen
- Individuele personen
- Groepen
- Organisaties
- Grotere samenlevingsverband (volwassenen in Nederland of de bewoners
van ysselsteyn)
Micro-, meso- en macroniveau
Microniveau de individuen en de kleine groepen
Mesoniveau organisatie en kleinere samenlevingsverbanden
Macroniveau grote samenlevingsverbanden en de maatschappij als geheel
1.6 verschillende uitgangspunten, uiteenlopende gevolgen
Verschillende gedragsveranderingen:
Het vervangen van gedrag
- Verkeerd gedrag vervangen door gewenst gedrag
- Voorbeeld: Kinderen die niet luisteren in de les, aanspreken en vervolgens
gedragsverandering
Toevoegen van bepaald gedrag
- Toevoegen van samenvattingen om het gedrag te optimaliseren
Niet veranderen
- Zelf niet veranderen door iets te veranderen te denken aan bijv. cliënten
negeren i.p.v. reageren.
Vijanden van veranderingen:
Ontbreken van de verantwoordelijkheid
- Roken -> geen verantwoordelijkheid voelen voor de gezondheid dus dit is
een vijand van veranderingen
- Niet voelen van verantwoordelijkheid zet ook weinig actie tot een
verandering bij een persoon, maakt het ontzettend lastig
Afschuiven
- 90 jaar en rookt en denkt mij overkomt toch niks
- Denken dat alles wel lukt
- Naïef
- Koppigheid
3
, - Gemakzucht
Ontbreken van verantwoordelijkheid en afschuiven ligt dicht bij elkaar.
Incidentele veranderingen en structurele veranderingen
Wat is het verschil?
- Een keer veranderen en daarna niet meer dan is het incidentele
verandering. Is het blijvend dan is het een structurele verandering
Incidentele veranderingen:
Een keer veranderen en daarna niet meer dan is het incidentele verandering.
Structurele verandering:
- Stoppen met roken is een structurele verandering
- Van iedere dag drinken naar stoppen met drinken is een structurele
verandering
Verandering brengen op de structurele veranderingen doen agogen voornamelijk.
4
